Bệnh loét đường tiêu hóa

Loét đường tiêu hóa là gì?
Loét đường tiêu hóa là sự hình thành một lỗ trên lớp niêm mạc lót bên trong dạ
dày, tá tràng hoặc thực quản. Tùy vị trí mà ta có loét dạ dày, loét tá tràng và loét thực
quản. Loét xảy ra khi lớp niêm mạc lót bên trong các cơ quan này bị mòn đi bởi dịch
tiêu hóa có tính acid do tế bào dạ dày tiết ra.
Loét đường tiêu hóa là một bệnh khá phổ biến, hàng triệu người Mỹ bị bệnh
này mỗi năm. Chi phí y tế trong điều trị loét đường tiêu hóa và các biến chứng của nó
tốn hàng triệu USD/năm. Các tiến bộ y học gần đây đã giải thích được nhiều về cơ chế
hình thành của ổ loét. Ðiều này đã mở ra nhiều chọn lựa trong việc điều trị căn bệnh
này.
Các nguyên nhân của loét đường tiêu hóa
Nhiều năm trước đây, người ta tin rằng sự tiết acid quá mức là nguyên nhân
chính gây loét. Dựa vào đó, việc điều trị được nhấn mạnh vào sự trung hòa và ngăn
chặn sự tiết acid của dạ dày. Hiện nay, các nghiên cứu cho thấy nguyên nhân hàng đầu
của bệnh loét là do dạ dày bị nhiễm một loại vi khuẩn có tên "Helicobacter pylori"
mặc dù acid vẫn được coi là yếu tố đóng vai trò trực tiếp trong sự hình thành ổ loét.
Một nguyên nhân quan trọng khác gây ra loét đó là việc sử dụng thường xuyên
các loại thuốc kháng viêm, thường là thuốc kháng viêm không steroid (NSAID) như
aspirin. Hút thuốc cũng là một nguyên nhân quan trọng và dễ gây thất bại trong điều
trị.
Vi khuẩn H. pylori rất thường gặp, gây bệnh cho hơn 1 tỉ dân số thế giới. Quá
trình nhiễm bệnh thường kéo dài trong nhiều năm và 10% đến 15% số người nhiễm sẽ
dẫn đến loét. H. pylori được tìm thấy trên 80% bệnh nhân bị loét dạ dày và tá tràng.
Mặc dù cơ chế gây bệnh của H. pylori vẫn chưa được hiểu rõ, sự loại bỏ vi khuẩn này
bằng kháng sinh đã cho thấy hiệu quả cao trong việc chữa trị và ngăn ngừa loét tái
phát.
NSAID là thuốc dùng điều trị viêm khớp và các tình trạng thương tổn viêm
nhiễm khác trong cơ thể. Aspirin, ibuprofen (Motrin), naproxen (Naprosyn) và
etodolac (Lodine) là một số thuốc thuộc loại này. Prostaglandin là các chất đóng vai

nhưng loét dạ dày đôi khi có thể trở thành ung thư. Do đó sinh thiết thường được thực
hiện trong loét dạ dày để loại trừ ung thư.
Các biến chứng của loét ?
Nhìn chung bệnh nhân bị loét vẫn thực hiện các chức năng tiêu hóa tương đối
bình thường. Một số ổ loét còn có thể tự lành ngay cả khi không điều trị. Do đó các
vấn đề nghiêm trọng của loét chính là các biến chứng. Những biến chứng này bao gồm
loét xuất huyết, tắc nghẽn dạ dày và thủng dạ dày.
Bệnh nhân bị loét xuất huyết đi tiêu ra phân màu đen giống bã cà phê, suy kiệt,
cảm giác choáng váng khi đứng dậy (tụt huyết áp tư thế đứng) và ói ra máu. Ðiều trị
ban đầu là nhanh chóng bù đắp qua đường tĩnh mạch lượng dịch cơ thể bị mất. Bệnh
nhân bị chảy máu kéo dài hoặc ồ ạt có thể phải truyền máu. Thực hiện nội soi đường
tiêu hóa trên nhằm xác định vị trí chảy máu và cầm máu với dụng cụ để đốt.
Thủng loét làm thoát các thành phần chứa trong dạ dày vào khoang màng bụng
dẫn đến viêm phúc mạc cấp (sự nhiễm trùng của khoang màng bụng). Những bệnh
nhân này thường đột ngột khởi đau dữ dội ở bụng, đau tăng khi chuyển động, các cơ
bụng trở nên cứng "như gỗ", đau cảm giác như "dao đâm". Những trường hợp này phải
được phẫu thuật cấp cứu.
Bệnh nhân bị tắc nghẽn dạ dày thường đau tăng ở bụng, ói ra các thức ăn chưa
được tiêu hóa hoặc mới được tiêu hóa một phần, chán ăn và sụt cân. Sự tắc nghẽn
thường xảy ra gần hang môn vị. Hang môn vị là phần hẹp tự nhiên của dạ dày vì nó
nối với phần trên của ruột non là tá tràng. Nội soi rất có ích trong chẩn đoán và loại trừ
ung thư vì ung thư cũng có thể là nguyên nhân gây nghẽn tắc.
Ở một số bệnh nhân, tắc nghẽn dạ dày có thể chữa bằng đặt ống thông dạ dày
trong 72 giờ, kèm truyền tĩnh mạch thuốc chống loét như : cimetidine (Tagamet) và
ranitidine (Zantac). Bệnh nhân bị tắc nghẽn kéo dài đòi hỏi phải phẫu thuật.
Các phương pháp điều trị loét đường tiêu hóa?
Mục đích của điều trị loét là làm hết đau và ngăn chặn các biến chứng như xuất
huyết, tắc nghẽn và thủng. Bước đầu tiên luôn là làm giảm các yếu tố nguy cơ (NSAID
và hút thuốc). Bước kế tiếp mới là dùng thuốc điều trị.
Thuốc chống acid là trung hòa acid trong dạ dày, một số thuốc thuộc loại này

ngày vẫn chưa được công bố chắc chắn.