Đừng biến thế mạnh thành điểm yếu

Một trong những điều đầu tiên tôi yêu cầu khách hàng mới của mình là nêu
ra 3 điểm mạnh và 3 điểm yếu của họ. Thường thường, các điểm mạnh là
chú ý vào chi tiết, sự tập trung và động lực; các yếu điểm có thể là không
thích phân quyền, thiếu sáng tạo và kĩ năng quản lý.
Sau đó, tôi yêu cầu khách hàng xem xét cẩn thận những gì họ viết. Thường
thì họ chỉ nhìn lướt qua tờ giấy rồi nhìn tôi. Họ sẽ yêu cầu tôi giải thích.
Hiếm khi họ nhìn thấy mối liên hệ nào.
Sự thật là những yếu điểm của chúng ta thường là hình ảnh phản chiếu của
những điểm mạnh, và quan trọng là nhấn mạnh quá vào những điểm mạnh
có thể khiến chúng trở thành những thiếu sót, sai lầm. Luôn có một quan
điểm lạc quan cho rằng sự tự tin không liên quan gì đến sự kiêu ngạo, hài
hước không biến thành sự mỉa mai và sự chuyên cần không trở thành thói
cầu toàn.
Tôi đã được chứng kiến nhiều nhà lãnh đạo vướng vào cái bẫy điểm
mạnh/điểm yếu. Được tặng thưởng và ca ngợi vì một điểm mạnh nào đó
trong công việc, họ thường không nhận thấy mặt trái của chính những thế
mạnh đó. Thường thì điều đó có thể ảnh hưởng đến nghề nghiệp của họ.
Chính vì thế tôi thường rất quan tâm đến những nghiên cứu mới tìm hiểu sâu
về những "mặt tối" của các nhà lãnh đạo. Những nhà nghiên cứu đã phỏng
vấn 18.000 nhà lãnh đạo người Anh trong hơn 1 thập kỉ (1999 - 2009) để tìm
hiểu điều gì làm họ trật hướng trong công việc khi phải đối mặt với những
áp lực.
Họ chỉ ra 11 nhân tố điểm mạnh - trật hướng có thể biến thành khuyết điểm
khi gặp phải áp lực bao gồm: khôn ngoan - đa nghi, lôi cuốn - quyến rũ, lanh
lợi - giả tạo; và siêng năng - cầu toàn. Những "đặc điểm mặt tối" này đại
diện cho khoảng 85% các nhà lãnh đạo được nghiên cứu với 16 % có 3 đặc
điểm mặt tối.
Điều thú vị là hầu hết các đặc điểm mặt tối tại Anh lại phụ thuộc vào ý thức
chấp hành nhiệm vụ có nghĩa là mang tính nhân nhượng và thoái lui khi đối

ghi nhận một sự thành công tại một công ty không có nghĩa thành công đó
được đảm bảo tại một công ty có mô hình tổ chức văn hóa khác.
2. Đảm bảo rằng công việc được quản lý theo một cách bền vững. Rất
nhiều doanh nghiệp ào ạt phát triển vượt khỏi năng lực thực sự, phớt lờ
những hạn chế, thiếu sót và khuyết điểm cho đến khi họ rơi vào áp lực. Điều
này có thể gây tổn hại lớn cho những cá nhân, nhóm làm việc và tổ chức.
3. Sử dụng bài kiểm tra tâm lý và ý kiến đánh giá để nâng cao nhận
thức.
Những nghiên cứu mang tính thường xuyên có ý kiến phản hồi giúp
người giám đốc và ban cán bộ cấp cao (gồm cả tổng giám đốc điều hành) có
thể chỉ ra, hiểu rõ và phân tích ảnh hưởng thực sự của những thiếu sót và sai
lầm của họ.
4. Hiểu rằng những đặc điểm khác nhau qua từng thế hệ. Ví dụ, nghiên
cứu chỉ ra rằng thành viên của thế hệ Y hay phục tùng mệnh lệnh và có ý
thức công việc hơn những thế hệ khác. Điều này khiến cho họ ngần ngại đưa
ra quyết định hoặc thách thức tình hình thực tế. Thế hệ X thì có nhiều kĩ
năng xã hội hơn nhưng lại có thể nông nổi, hời hợt nếu họ quá liều lĩnh.
Bạn nghĩ gì về những mặt tối của các nhà lãnh đạo. Bạn có thêm chứng cứ
nào hoặc kinh nghiệm gì về việc các điểm mạnh có thể trở thành điểm yếu
không? Bạn có chia sẻ kinh nghiệm gì về những nhân tố làm chệch hướng -
của chính bản thân bạn hoặc của người khác? Và bạn đã từng phát hiện cách
thú vị nào để đảm bảo rằng thế mạnh không bị lạm dụng quá chưa?