Cơ bản: Nguồn một chiều – DC
14-02-2009 | lqv77 | 11 phản hồi »
1 – Khái niệm cơ bản về dòng điện
1. Cấu trúc nguyên tử :
Để hiểu về bản chất dòng điện ta biết rằng ( kiến thức PTTH ) tất cả các nguyên tố đều
được cấu tạo lên từ các nguyên tử và mỗi nguyên tử của một chất được cấu tạo bởi hai
phần là
- Một hạt nhân ở giữa các hạt mang điện tích dương gọi là Proton và các hạt trung hoà điện
gọi là Neutron.
- Các Electron (điện tử ) mang điện tích âm chuyển động xung quanh hạt nhân .
- Bình thường các nguyên tử có trạng thái trung hoà về điện nghĩa là số Proton hạt nhân
bằng số electron ở bên ngoài nhưng khi có tác nhân bên ngoài như áp xuất, nhiệt độ, ma sát
tĩnh điện, tác động của từ trường .. thì các điện tử electron ở lớp ngoài cùng có thể tách
khỏi quỹ đạo để trơqr thành các điện tử tự do.
- Khi một nguyên tử bị mất đi một hay nhiều điện tử, chúng bị thiếu điện tử và trở thành
ion dương và ngược lại khi một nguyên tử nhận thêm một hay nhiều điện tử thì chúng trở
thành ion âm.
2 . Bản chất dòn điện và chiều dòng điện .
Khi các điện tử tập trung với mật độ cao chúng tạo lên hiệu ứng tích điện
- Dòng điện chính là dòng chuyển động của các hạt mang điện như điện tử , ion.
- Chiều dòng điện được quy ước đi từ dương sang âm ( ngược với chiều chuyển động của
các điện tử – đi từ âm sang dương )
3. Tác dụng của dòng điện :
Khi có một dòng điện chạy qua dây dẫn điện như thí nghiệm sau :
Ta thấy rằng dòng điện đã tạo ra một từ trường xung quanh để làm lệch hướng của nam
châm, khi đổi chiều dòng điện thì từ trường cũng đổi hướng => làm nam châm lệch theo
hướng ngược lại.
- Dòng điện chạy qua bóng đèn làm bóng đèn phát sáng và siẩng nhiệt năng
- Dòng điện chạy qua động cơ làm quay động cơ quay sinh ra cơ năng
- Khi ta nạp ác quy các cực của ắc quy bị biến đổi và dòng điện có tác dụng hoá năng..
Như vậy dòng điện có các tác dụng là tác dụng về nhiệt , tác dụng về cơ năng , tác dụng về
dòng điện trong dây dẫn sẽ = 0
3 – Các định luật cơ bản
1. Định luật ôm
Định luật ôm là định luật quan trọng mà ta cần phải nghi nhớ
Cường độ dòng điện trong một đoạn mạch tỷ lệ thuận với điện áp ở hai đầu đoạn mạch và
tỷ lệ nghịch với điện trở của đoạn mạch đó .
Công thức : I = U / R trong đó
• I là cường độ dòng điện , tính bằng Ampe (A)
• U là điện áp ở hai đầu đoạn mạch , tính bằng Vol (V)
• R là điện trở của đoạn mạch , tính bằng ôm
2. Định luật ôm cho đoạn mạch
Đoạn mạch mắc nối tiếp:
Trong một đoạn mạch có nhiều điện trở mắc nối tiếp thì điện áp ở hai đầu đoạn mạch bằng
tổng sụt áp trên các điện trở .
• Như sơ đồ trên thì U = U1 + U2 + U3
• Theo định luật ôm ta lại có U1 =I1 x R1 , U2 = I2 x R2,
U3 = I3 x R3 nhưng đoạn mạch mắc nối tiếp thì I1 = I2 = I3
• Sụt áp trên các điện trở => tỷ lệ thuận với các điện trở .
Đoạn mạch mắc song song
Trong đoạn mạch có nhiều điện trở mắc song song thì cường độ dòng điện chính
bằng tổng các dòng điện đi qua các điện trở và sụt áp trên các điện trở là như nhau:
• Mạch trên có U1 = U2 = U3 = E
• I = I1 + I2 + I3 và U1 = I1 x R1 = I2 x R2 = I3 x R3
• Cường độ dòng điện tỷ lệ nghịch với điện trở .
3. Điện năng và công suất :
* Điện năng.
Khi dòng điện chạy qua các thiết bị như bóng đèn => làm bóng đèn sáng, chạy qua động
cơ => làm động cơ quay như vậy dòng điện đã sinh ra công. Công của dòng điện gọi là
điện năng, ký hiệu là W, trong thực tế ta thường dùng Wh, KWh ( Kilo wat giờ)
Công thức tính điện năng là :