CHƯƠNG III: PHƯƠNG PHÁP KIỂM TOÁN

Mục đích, yêu cầu:

+Giúp người học nắm được các phương pháp tiến hành kiểm toán.

+Thao tác được các phương pháp kiểm toán cụ thể.Nội dung
: Tổng số :
8tiết
( 8 tiết lý thuyết )

I.

Phương pháp kiểm toán cơ bản

Loại phương pháp kiểm toán cơ bản là các phương pháp được thiết kế và sử
dụng nhằm mục đích thu thập các bằng chứng có liên quan đến các dữ liệu do hệ
thống kế toán xử lý và cung cấp. Đặc trưng cơ bản của phương pháp này là việc
tiến hành các thử nghiệm, các đánh giá đều được dựa vào các số liệu, các thông tin
trong báo cáo tài chính và hệ thống kế toán của đơn vị. Phương pháp ki
ểm toán cơ
bản bao gồm:


b)
Phân tích tỷ suất(còn gọi là phân tích dọc)
bằng cách so sánh, xác định tỷ lệ
tương quan giữa các chỉ tiêu, các khoản mục khác nhau.

Tuỳ theo kiến thức và kinh nghiệm nghề nghiệp, kiểm toán viên có thể tính toán,
phân tích nhiều mặt một số tỷ suất cần thiết cho việc nhận xét của mình.

Sau đây là một số tỷ suất thường dùng trong kiểm toán

-Nhóm tỷ suất khả năng thanh toán

Tổng tài sản lưu động

+Tỷ suất khả năng thanh toán hiện thờI =

Tổng nợ ngắn hạn

Vốn bằng tiền+Đầu tư TC ngắn hạn+Khoản phải thu

+Tỷ suất khả năng =

thanh toán nhanh Tổng nợ ngắn hạn


-Nhóm tỷ suất về cấu trúc tài chính
Tài sản cố định và đầu tư dài hạn

+Tỷ suất đầu tư =

Tổng số tài sản
Tổng số nợ phải trả

+Tỷ suất nợ =

Tổng nguồn vốn
Nguồn vốn chủ sở hữu

+Tỷ suất tự tài trợ =

TSCĐ và đầu tư dài hạn
Phương pháp phân tích đánh giá tổng quát có thể có hiệu lực trong việc nhận


-Các kinh nghiệm mà kiểm toán viên đã thu thập được trong kỳ kiểm toán
trước về hiệu lực của kiểm soát nội bộ và các dạng “vấn đề” đã phát sinh
trong các kỳ trước để điều chỉnh số liệu kế toán.

c)Giai đoạn hoàn thành kiểm toán:

Khi hình thành kết luận tổng quátvà tổng thể các thông tin tài chính, kiểm toán
viên nên áp dụng phương pháp phân tích đánh giá tổng quát vào cuối hoặc gần
cuối cuộc kiểm toán. Các kết luận rút ra từ kết quả áp dụng phương pháp phân tích
sẽ củng cố cho các kết luận đã hình thành trong khi kiểm tra từng yếu tố riêng biệt
của các thông tin tài chính và giúp kiểm toán viên đi tới một kết luận tổng quát về
tính hợp lý của các thông tin tài chính.

Đánh giá phân tích tổng quát là phương pháp kiểm toán có hiệu quả cao vì thờI
gian ít, chi phí thấp mà nhiều tác dụng. Kỹ thuật phân tích thường được các kiểm
toán viên cấp cao tiến hành và thường là kỹ thuật được áp dụng đầu tiên cho mọI
cuộc kiểm toán. Trong trường hợp một bộ phận một bộ phận, một khoản mục có giá
trị không đáng kể so vớI tổng thể các thông tin tài chính và không có các dấu hiệu
biến động bất th
ường, đồng thờI mức độ rủi ro tiềm tàng, rủI ro kiểm soát thấp, đôi
khi kiểm toán viên chỉ cần áp dụng phương pháp phân tích là đã có thể rút ra những
nhận xét cần thiết mà không cần áp dụng thêm các thủ tục kiểm toán nào khác.
2

Phương pháp kiểm tra chi tiết các nghiệp vụ và số dư


+Kiểm tra số dư: Là kiểm tra để đánh giá về độ chính xác của số dư các tài
khoản có nhiều nghiệp vụ phát sinh.

Thử nghiệm này được thực hiện như sau: Đầu tiên, kiểm toán viên phân tích
số dư ra thành từng bộ phận, hay theo từng đối tượng, sau đó chọn mẫu để
kiểm tra, đối chiếu giữa các tài liệu, sổ sách với nhau và đốI chiếu với những
tài liệu thu thập được từ những người thứ ba(khách hàng, chủ nợ, ngân
hàng…), cuối cùng, kiểm toán viên đánh giá kết quả và xác định số dư cu
ối
kỳ.
II.

Phương pháp tuân thủPhương pháp kiểm toán tuân thủ là các thủ tục và kỹ thuật kiểm toán được thiết
lập để thu thập các bằng chứng về tính thích hợp và tính hiệu quả của hệ thống
kiểm soát nội bộ đơn vị.

Đặc trưng của phương pháp kiểm toán tuân thủ là các thử nghiệm và kiểm tra
đều dựa vào bộ phận kiểm soát nội bộ trong đơn vị. Nếu hệ thống kiểm soát nội bộ
được đánh giá là mạnh, là hiệu quả và kiểm toán viên có thể tin tưởng thì công việc
kiểm toán có thể dự vào các qui chế kiểm soát của bộ phận kiểm soát nội bộ trong
đơn vị.

là sự kết hợp giữa kỹ thuật phỏng vấn, điều tra và
quan sát theo trật tự diễn biến qua từng chi tiết của nghiệp vụ cụ thể đã được
ghi lại trong Sổ cái. Vì vậy, kỹ thuật này thường rất tốn công nên chỉ được
thực hiện với một số nghiệp vụ

e)

Kiểm tra ngược lại:
theo thời gian là biện pháp kiểm tra một nghiệp vụ từ Sổ
Cái ngược lại đến thời điểm bắt đầu phát sinh nghiệp vụ đó.
2

Các loại trắc nghiệm

-Trắc nghiệm công việc: chính là cách thức và trình tự rà soát các nghiệp vụ hay
hoạt động cụ thể trong quan hệ với sự tồn tại và hiệu lực của hệ thống kiểm soát nội
bộ .

-Trắc nghiệm trực tiếp số dư: là cách thức kết hợp các phương pháp cân đối,
phân tích, đốI chiếu trực tiếp với kiểm kê và điều tra thực tế để xác định độ tin cậy
của các số dư cuốI kỳ ở Sổ cái ghi vào Bảng cân đối kế toán và báo cáo kết quả
kinh doanh.

-Trắc nghiệm phân tích là cách thức xem xét các mốI quan hệ kinh tế và xu
hướng biến động của các chỉ tiêu kinh tế thông qua việc kết hợp giữa đốI chiếu trực
tiếp, đốI chiếu logic, cân đôi…giữa các trị số(bằng tiền) của các chỉ tiêu hoặc của
các bộ phậnu cấu thành chỉ tiêu.