Doanh nhân & đồng tiền
Bảo Dung - Thiên Thủy

Nhịp cầu Đầu tư
Những hoàn cảnh khác nhau hình thành nên trong họ những quan điểm khác nhau về
đồng tiền, nhưng chung quy họ đều có cùng một tâm tư: khi đã giàu có thì tiền không
phải là mục đích duy nhất của họ.
Trong số họ, có người từng là một trong những người giàu nhất trên sàn chứng khoán
Việt Nam với giá trị tài sản vài ngàn tỉ đồng. Họ rất giàu. Thế nhưng, không phải ai cũng
có gốc gác “tiểu thư” như chị Cao Thị Ngọc Dung, Tổng Giám đốc Công ty Cổ phần
Vàng bạc Đá quý Phú Nhận (PNJ), để chẳng bao giờ phải lo lắng tới tài sản cá nhân.
Ngược lại với chị Dung, cả nhà chị Đặng Thị Hoàng Phượng, Chủ tịch HĐQT Công ty
Khoáng sản Sài Gòn - Phú Quốc, từng phải ăn bo bo, nhai khoai mì sùng trong nước mắt
để sống nên luôn nghĩ phải phấn đấu thoát nghèo. Anh Hoàng Minh Châu, Phó Chủ tịch
HĐQT Công ty FPT, cũng trải qua cảnh “bần hàn” đến nỗi từng đâm ra “căm thù tư bản”.
Còn doanh nhân trẻ Lê Hải Bình, Chủ tịch HĐQT Công ty Mắt Bão, công ty cung cấp
các dịch vụ về công nghệ thông tin, may mắn khẳng định mình trong lúc đất nước đã đổi
thay nên cách nhìn nhận về tiền bạc cũng khá thoải mái.
Tiền có quan trọng?
Chị Cao Thị Ngọc Dung: Tiền tất nhiên là quan trọng rồi, không có tiền sẽ không sống
được, đôi khi muốn làm điều tốt thì phải có tiền. Cuộc sống nghèo khổ con người ta hay
bị đồng tiền cuốn vào, sống không thoải mái. Thậm chí đôi khi sự nghèo đói có thể đưa
người ta đến những hành động phi pháp. Nhưng ai coi đồng tiền là mục đích của cuộc đời
thì sẽ khổ, khổ vì tiền, giống như mắc nợ đồng tiền, đến lúc giàu có rồi cũng phải bằng
mọi cách lao vào kiếm tiền.
Anh Hoàng Minh Châu: Thời niên
thiếu, chúng tôi được dạy địa chủ và
tư bản giàu có là do bóc lột dân
nghèo. Vì thế, tôi căm thù họ và coi
thường đồng tiền. Thực ra, lúc đó
nhà tôi rất nghèo, chẳng mấy khi tôi

Mục đích cuối cùng trong kinh doanh là kiếm tiền?
Chị Cao Thị Ngọc Dung: Chắc chắn
mục đích của kinh doanh là lợi
nhuận, tức phải làm ra được nhiều
tiền, nhưng quan trọng là mình sử
dụng đồng tiền đó như thế nào. Tôi
không quan tâm đến tiền bạc của
mình nhưng tôi cố gắng từng ngày để
kiếm tiền cho công ty. Tôi không cố
làm để có được một khối lượng tài
sản nào đó và được mang danh là
người giàu có. Tôi cũng không có
nhu cầu tiêu xài nhiều. Tôi thích
cuộc sống giản đơn và bình dị, tôi
không có nhu cầu tiêu xài những sản
phẩm hàng hiệu để thể hiện đẳng cấp
của mình.
Chị Cao Thị Ngọc Dung, Tổng Giám đốc Công ty Cổ phần
Vàng bạc Đá quý Phú Nhận (PNJ)

Với tôi, chỉ cần cuộc sống cá nhân và gia đình thấy thoải mái, nuôi con ăn học đàng
hoàng, có dư tiền để có thể giúp đỡ người khác, vậy là tốt rồi. Chi tiêu nhiều nhất của tôi
hiện nay là cho việc học hành của các con. Có lẽ vì vậy mà dù nhiều người nói tôi giàu
có, nhưng tôi không có cảm giác mình là người giàu có.
Chị Đặng Thị Hoàng Phượng: Nói mục đích của kinh doanh là lợi nhuận là đúng, nhưng
nếu lấy tiền làm mục tiêu cuối cùng và bất chấp tất cả như phá hoại môi trường, vi phạm
pháp luật thì không thể bền vững. Tại sao chúng tôi chọn đầu tư vào các khu công
nghiệp, dù rất vất vả? Để giúp tạo việc làm cho hàng ngàn lao động, góp phần xóa đói
giảm nghèo... Bên cạnh việc thu hút đầu tư nước ngoài, tạo giá trị xuất khẩu…, chúng tôi
còn theo đuổi mục tiêu xây dựng các khu công nghệ cao vì chúng không gây ô nhiễm môi

công dự án và quyết toán có lời thật
khó tả. Tôi mừng vì đã làm được một
điều gì đó có ích cho bản thân, cũng
như cho công ty. Niềm tự hào là
động lực có sức thúc đẩy mạnh mẽ
hơn nhiều so với đồng tiền kiếm
được.
Chị Đặng Thị Hoàng Phượng, Chủ tịch HĐQT Công ty
Khoáng sản Sài Gòn - Phú Quốc

Tuy nhiên, việc kiếm tiền cũng mang lại nhiều mồ hôi và cả nước mắt. Đã có những lúc
tôi cảm thấy không thể vượt qua được. Khó khăn nhất là giai đoạn tiến ra Bắc, đầu tư vào
Khu Công nghiệp Quế Võ ở Bắc Ninh. Bắc Ninh lúc bấy giờ vẫn là một tỉnh nghèo. Việc
thi công và giải phóng mặt bằng cực kỳ khó khăn vì một bộ phận người dân không đồng
tình gây khó, thậm chí đã có cả xô xát...
Anh Lê Hải Bình: Tôi chỉ nhớ lần đầu mất tiền chứ không nhớ lần đầu kiếm được tiền.
Khi còn là sinh viên năm thứ ba đại học, tôi nhận dạy thêm cho một bạn học sinh chuẩn
bị thi đại học. Tháng lương đầu tiên tôi nhận được 800.000 đồng, hớn hở đi ngay vào siêu
thị mua sắm (ngày đó sinh viên không có tiền nên việc mua hàng trong siêu thị là một
khái niệm rất xa xỉ). Gọi là mua sắm nhưng cũng chỉ dám mua một vài đồ dùng thiết yếu,
gần 200.000 đồng. Khi ra tính tiền thì hỡi ôi 800.000 đồng đã không cánh mà bay. Tôi về
nhà trong tâm trạng bực tức lẫn hoài nghi, tự hỏi tại sao tiền trong túi mình mà người
khác có thể móc ra dễ dàng như vậy.
Những câu chuyện liên quan đến đồng tiền không thể quên?
Anh Hoàng Minh Châu: Thời sinh viên học ở Nga, một người bạn cùng phòng với tôi bị
mất tiền. Anh ta cất 50 rúp trong tủ, bị mất 20 rúp. Anh ta nghi cậu X lấy. Sự nghi ngờ
của anh ta hình như có lý, vì cậu X lúc đó trốn biệt. Tôi nói với người bạn bị mất tiền
rằng, X không phải là người ăn cắp, vì đã không lấy cả 50 rúp. Có lẽ X rất cần 20 rúp nên
đã lấy đúng 20 rúp, sau thấy mình sai nên mới lánh mặt. Tôi trả hộ 20 rúp cho người bị
mất và thống nhất không ai nói gì về chuyện này nữa. Một năm sau, X biết chuyện và trả

Anh Lê Hải Bình, Chủ tịch HĐQT Công ty Mắt Bão

Anh Hoàng Minh Châu: Tôi có 2 con gái, đều đang đi học. Lúc đầu, mọi chi tiêu của các
cháu đều do ba mẹ trả nên chúng không biết tiết kiệm. Nhiều khi chúng mua đồ chơi rồi
bỏ hoặc mua sách mà không đọc… Nhớ tới khẩu hiệu “ruộng đất cho dân cày”, nông dân
quý ruộng đất của mình hơn ruộng của hợp tác xã, tôi quyết định mở cho mỗi cháu một
tài khoản ngân hàng và chuyển vào một số tiền nhất định nhân dịp Tết, sinh nhật hoặc khi
các cháu có thành tích. Các cháu chỉ được phép chi tiêu số tiền trong tài khoản. Điều
ngạc nhiên đã xảy ra. Đối với những đồng tiền mà chúng đã được xác nhận quyền sở hữu,
chúng quý không khác gì tiền chúng làm ra và chi tiêu hết sức tiết kiệm. Có lần tôi bắt
gặp cháu bé vô cùng hối tiếc vì đã bỏ tiền mua một cuốn sách không hay. Trẻ con tiết
kiệm “tiền của chúng” hơn là “tiền của bố mẹ”.
Khi cháu lớn học lớp 8, tôi cũng thử áp dụng “khoán 10” trong gia đình. Tôi thấy cháu
chưa biết tiết kiệm điện, như ra khỏi nhà không tắt đèn, tắt quạt; máy tính, máy lạnh cứ
để suốt ngày đêm. Tôi quyết định giao cho cháu quản lý điện trong gia đình với mức
khoán bằng 90% mức trung bình hiện tại, giảm được bao nhiêu cháu được thưởng bấy
nhiêu. Kết quả thật bất ngờ: không chỉ bản thân cháu biết tiết kiệm mà còn thường xuyên
nhắc ba mẹ và mọi người trong nhà nhớ tắt quạt, tắt máy lạnh khi ra khỏi phòng, không
để tivi hay máy tính qua đêm. Cuối tháng tiền điện giảm xuống còn 70%. Hóa ra, khoán
có tác dụng hơn những lời giáo huấn!