Thuốc điều trị khô mắt trong
hội chứng Sjogren

Các thuốc điều trị khô mắt mới chỉ chữa triệu chứng
Khởi động bệnh lý là viêm miễn dịch lan tỏa các tuyến ngoại tiết và
toàn bộ bề mặt của mắt. Hậu quả khô mắt của bệnh gây khổ sở kéo dài, gây
tàn phế và ảnh hưởng sâu sắc đến chất lượng cuộc sống của người bệnh.
Hội chứng (HC) Sjogren được xác định bởi viêm kết giác mạc khô, khô
miệng và viêm khớp dạng thấp được nhà khoa học Henrik Sjogren (Thụy Điển)
phát hiện năm 1933. Hiện nay nhiều biện pháp điều trị đã được phát triển. Tuy
nhiên các thuốc này cũng mới chỉ dừng lại ở chỗ điều trị triệu chứng.
Nước mắt nhân tạo
Điều trị khô mắt bao gồm sử dụng kéo dài thuốc nhỏ mắt thay thế làm ẩm
mắt và bôi trơn giác mạc. Đó là những dung dịch có độ nhớt khác nhau, như nước
mắt nhân tạo đơn giản hay gel tổng hợp (như carbomere tổng hợp hay acid
hyaluronic). Các thuốc nhỏ mắt hay gel thường chỉ có hiệu quả ở bệnh nhân mắc
chứng khô mắt mức độ nhẹ và trung bình và các viêm giác mạc thường kháng lại
những thuốc bôi trơn đơn giản.
Thuốc tăng bài tiết nước mắt
Kích thích bài tiết nước mắt và nước bọt là cần thiết trong hội chứng
Sjogren, đòi hỏi điều trị toàn thân. Nhiều loại thuốc đã được sử dụng nhưng có giá
trị nhất là pilocarpin. Pilocarpin chủ yếu hiệu quả trên bài tiết nước bọt, và ở liều
thông thường chỉ có tác dụng hạn chế trên khô mắt. Sử dụng ở liều tăng dần, để
hạn chế tác dụng phụ kiểu ra mồ hôi hay đánh trống ngực, pilocarpin dưới dạng
siro hay viên (Salagen). Ngay cả khi tác dụng trên nước bọt là chính, pilocarpin
cải thiện đáng kể chất lượng sống của bệnh nhân.
Thuốc chống viêm và ức chế miễn dịch
Corticoid dạng nhỏ mắt được sử dụng theo kinh nghiệm, đôi khi thành công
trong hội chứng Sjogren. Một hy vọng thực sự là phát triển cyclosporin dạng nhỏ
mắt. Cyclosporin A là thuốc ức chế miễn dịch, không phải thuốc gây độc tế bào,
đầu tiên được sử dụng trong phẫu thuật ghép tạng và dùng dạng tại chỗ để phòng

trên bề mặt mắt của các tuyến Meibomius và thành phần của phim nước mắt. Rất
hiệu quả trong trường hợp đỏ mắt, điều trị này có tác dụng tốt trong viêm mí mắt,
cải thiện bề mặt mắt trong hội chứng Sjogren.
Điều trị chứng khô mắt trong hội chứng Sjogren hiện nay chủ yếu vẫn dựa
vào nước mắt nhân tạo đối với thể nhẹ và trung bình. Kích thích bài tiết nước mắt
nhờ dùng pilocarpin đường toàn thân hay bịt tắc ống dẫn lệ để hạn chế thông nước
mắt qua ống lệ có tác dụng tốt trong những thể nặng. Tuy nhiên sự phát triển
cyclosporin tại chỗ và mới đây một số thuốc điều biến miễn dịch là những tiến bộ
lớn nhất trong điều trị viêm giác mạc khô của hội chứng Sjogren.