Bớt ota có thể nhầm với
những bệnh gì?

Bớt ota trước (A) và sau điều trị bằng laser (B).
Bớt ota được tác giả Ota và Tanino mô tả lần đầu tiên năm 1939. Bệnh
được cho là biến đổi bẩm sinh của tế bào hắc tố ở trung bì gây nên. Biểu hiện lâm
sàng của bệnh là dát hoặc mảng dát màu xanh lam hoặc xám ở vùng mặt, xuất hiện
bẩm sinh hoặc mắc phải tại vùng mắt hoặc vùng hàm trên tương ứng với phân chia
của dây thần kinh sinh ba. Vị trí tổn thương thường là một bên, nhưng đôi khi xuất
hiện hai bên, và ngoài biểu hiện tại da còn xuất hiện ở mắt và niêm mạc miệng.
Bớt ota xuất hiện khi nào?
Bớt thường xuất hiện chủ yếu ở người da sẫm màu, đặc biệt người châu Á
và da đen, nhưng cũng xuất hiện ở người da trắng. Khoảng 80% các trường hợp
xuất hiện ở nữ, nhưng điều này không có nghĩa là phụ nữ dễ bị rối loạn này hơn.
Bệnh biểu hiện với hai đỉnh khởi phát bệnh là trước 1 tuổi (50 - 60%),
nhưng thường xuất hiện khi sinh và độ tuổi dậy thì (40 - 50%). Bệnh xuất hiện từ
1- 11 tuổi và sau 20 tuổi thường rất hiếm. Mặc dù, các trường hợp có tính chất gia
đình được báo cáo nhưng bớt ota không được coi là bệnh có tính chất di truyền.
Ở một số bệnh nhân, bớt có thể xuất hiện sau sang chấn, đụng giập hoặc
bỏng nắng. Một số bệnh nhân nữ, bớt được ghi nhận sau khi bắt đầu có kinh
nguyệt, sau khi dậy thì hoàn toàn, hoặc sau khi mạn kinh, hoặc sau khi sử dụng
hormon.
Dấu hiệu nhận dạng bớt ota
Bớt ota thường biểu hiện là các dát kích thước khác nhau từ đầu đinh gim
đến vài milimet, các dát này có thể liên kết với nhau thành mảng dát lớn. Mỗi dát
này có hình dạng tròn, oval hoặc răng cưa, trong khi nhìn tổng thể tổn thương là
dát màu sắc lốm đốm, giới hạn không rõ, bờ không đều, đôi khi hơi trộn lẫn với da
xung quanh. Nói chung kích thước toàn bộ tổn thương từ vài centimet tới rộng hơn
chiếm gần toàn bộ nửa mặt. Màu sắc cũng đa dạng từ màu nâu vàng, nâu, nâu
xám, xanh lam, đen và tía (đỏ và lam trộn lẫn).
Tổn thương thường phân bố một bên và theo hai nhánh trên của dây thần

Bớt spilus là dát hoặc sẩn màu sẫm trên nền tổn thương là dát giống dát cà
phê sữa.
Cách khắc phục bớt ota
Điều trị tế bào hắc tố tại trung bì là khó. Các dạng mỹ phẩm nhằm che phủ
tổn thương có thể được dùng vì đơn giản và kết quả có thể chấp nhận được. Các
phương pháp điều trị khác như điều trị lạnh, bào da, hoặc đốt điện có thể gây giảm
sắc tố, hoặc gây sẹo. Điều trị phối hợp giữa dùng đá khô, lột da thượng bì và laser
argon.
Bớt ota được điều trị tốt bằng laser Q-switched ruby, alexandrite và
Nd:YAG.