Cơ thể con người - Thiên
đường của vi khuẩn

Những ký sinh trùng có trên cơ thể người vô cùng đa dạng: Vi khuẩn,
virus, giun sán, ve bét, và ở một số người, nhất là khi sống thiếu vệ sinh còn là
chấy rận.
Vi khuẩn trên da
Hãy nói về các “sắc tộc” vi khuẩn sống trên da trước. Trung bình, dàn
phẳng ra thì mỗi người có 1,9m
2
da. Đó là diện tích thênh thang, đủ chỗ cho các
quần thể, dù vài trăm hay vài nghìn loài vi khuẩn chung sống.
Với kích thước vi khuẩn, chúng ta thấy cũng chẳng chật chội lắm đâu khi
biết mỗi cm
2
áng chừng 12 triệu vi khuẩn sinh sống... Như vậy, mỗi tế bào của cơ
thể chúng ta phải “cõng” 10 vị khách không mời này.
Nếu trái đất có rừng rậm, núi cao, sông suối, đồng ruộng phì nhiêu, sa mạc
khô cằn thì thân thể cũng vậy. Mỗi vùng trên thân thể là nơi “đất lành chim đậu”
của một loài hùng cứ hay rất nhiều loài sống chung. Quần thể vi khuẩn ổn định
nhất ở vùng tai và mũi, phong phú nhất ở khoeo chân và nơi đối diện với khuỷu
tay. Cẳng tay là nơi hội tụ vi khuẩn đa dạng nhất với 44 loài, trong khi tai chỉ có
19 loài.
Những vùng da ẩm ướt (bên trong cánh mũi, nách, mặt trong mí mắt, kẽ
ngón tay, nơi đeo nhẫn, khuỷu gối, rốn, gan bàn chân, khu cấm địa) và vùng da
khô (cánh tay, gan lòng bàn tay và mông) có tỉ lệ siêu vi tập trung cao hơn ở
những vùng da dầu (dưới lông mày, cánh mũi, bên trong tai, da đầu, ngực và
lưng).
Các nhà vi sinh vật đã nhận mặt chỉ tên từng loại vi khuẩn thường gặp trên
da. Họ nhận thấy “kết cấu dân số” của chúng ở mỗi người một khác, theo tỷ lệ mỗi
loài. “Thành phần sắc tộc” vi khuẩn ở người khỏe khác người yếu, người trẻ khác

Bạn sẽ hiểu chúng tác yêu tác quái thế nào nếu “thử” lơ là việc vệ sinh răng miệng
trong một tuần. Lợi sẽ viêm, răng sẽ bắt đầu sâu, men răng bắt đầu bị ăn mòn, đục
khoét và khi hà hơi thì đố ai không nhăn mặt. Bởi lẽ đơn giản, chỉ 1ml nước bọt đã
đếm được 100 triệu cá thể vi khuẩn thuộc 600 loại khác nhau.
Mùi hôi của miệng (các hợp chất hữu cơ chứa lưu huỳnh) là tác phẩm của
loại vi khuẩn có tên là H. pylori, thủ phạm gây bệnh viêm loét dạ dày mà 60%
người Việt mắc, theo một điều tra mới đây. Người ta còn phát hiện trong miệng
những vi khuẩn “điều khiển từ xa” ba căn bệnh thời đại là đau tim, tiểu đường và
béo phì.
Vi khuẩn - bạn hay thù?
Theo quan niệm chung, vi khuẩn là có hại, mà ai cũng biết chúng là mang
lại cho loài người bao bệnh nan y như uốn ván, lao phổi, lao xương, hủi, thương
hàn, giang mai, dịch tả, dịch hạch, tiêu chảy, mụn nhọt... Tuy không hẳn tất cả đều
là những loài “độc ác” đến thế thì vi khuẩn trên da cũng là đội quân nằm vùng,
rình rập, những khi cơ thể bị suy yếu hay có cơ hội là chúng đồng khởi... hay ít ra
cũng tiếp tay cho kẻ xâm lược vào cơ thể.
Kẻ xâm lược (tức vi khuẩn gây bệnh) từ ngoài đi vào cơ thể chúng ta theo
đường tiếp xúc, đường tiêu hóa, đường hô hấp, thông thường nhất là qua tay.
Chúng truyền từ người nọ sang người kia qua cái bắt tay hàng ngày, dùng tay mở
quả đấm cửa, vòi nước ở nơi công cộng mà chúng mai phục sẵn.
Nhiều loại vi khuẩn cộng sinh làm nhiệm vụ giúp ta tiêu hóa thức ăn, dọn
dẹp rác rưởi là những vi khuẩn có lợi, không nên đánh đồng một duộc, còn có loại
không gây phiền nhiễu, giúp cơ thể ngăn chặn các loại “có hại hơn mình”, nên tạm
xếp vào loại có lợi đối với con người.
Bởi vậy một sự cân bằng vi khuẩn - những kẻ chúng ta buộc phải chấp nhận
cho chúng ngụ cư trên thân thể chúng ta là điều cần thiết. Phá vỡ mối cân bằng ấy
là ảnh hưởng trực tiếp, thậm chí gây hại cho sức khỏe con người. Dùng thuốc
kháng sinh quá liều là cuộc “tàn sát” mang tính diệt chủng, mà không phân biệt tốt
xấu, điều đó coi như để ngỏ cửa cho lũ vi khuẩn gây bệnh tự do xâm nhập và lộng
hành.