45
Chng 3
TRANG B IN MÁY BÀO GING

3.1 Đặc điểm công nghệ
Máy bào ging là máy có th gia công các chi tit ln. Tu thuc vào
chiu dài ca bàn máy và lc kéo có th phân máy bào ging thành 3 loi:
- máy c nh: chiu dài bàn L
b
< 3m, lc kéo F
k
= 30 ÷ 50 kN
- máy c trung bình: L
b
= 4 ÷ 5m, F
k
= 50 ÷ 70kN
- máy c nng: L
b
> 5m, F
k
> 70kN

,I
t
t
1
t
21
t
3
t
4
t
5
t
61
t
7
t
8
t
9
t
10
V
th
V
0
V
ng
t

9
t
10
V
th
V
0
V
ng
t
11
t
12
V
0
V
0
t
22
t
62

V
0
, dao c a ra khi chi tit gia công. Sau ó bàn máy o chiu quay
sang hành trình ngc n tc  V
ng
, thc hin hành trình không ti , a
bàn v v trí ban u. Gn ht hành trình ngc, bàn máy gim s b tc 
n V
0
, o chiu sang hành trình thun, thc hin mt chu k khác. Bàn
dao c di chuyn bt u thi im bàn máy o chiu t hành trình
ngc sang hành trình thun và kt thúc di chuyn trc khi dao ct vào chi
tit.
Tc  hành trình thun c xác nh tng ng bi ch  ct; thng
v
th
= 5 ÷ 120m/ph; tc  gia công ln nht có th t v
max
= 75 ÷ 120m/ph.
 tng nng sut máy, tc  hành trình ngc thng chn ln hn tc 
hành trình thun: v
ng
= k.v
th
(thng k= 2 ÷ 3)
Nng sut ca máy ph thuc vào s hành trình kép trong mt n v thi
gian:

ngthck
ttT

+
+=
(3-2)

2/
..
th
nghngg
ng
ng
ng
v
LL
v
L
t
+
+=
(3-3)
Trong ó:
- L
th
, L
ng
- chiu dài hành trình ca bàn máy ng vi tc  n nh v
th
, v
ng

hành trình thun, ngc.

t
vv
L
n
+
+
=
++
=
).1(
1
1
1
(3-4)
Trong ó:
L = L
th
+L
g.th
+ L
h.th
= L
ng
+
Lg.ng
+ L
h.ng
- chiu dài hành trình máy
k = V
th

i
ng vi gia tc cao nht.
Xut phát t phng trình chuyn ng trên trc làm vic:

dt
d
JiJMMi
m
mDc
ω
)..(
2
+=−
(3-5) 48
Trong ó
M – momen ng c lúc khi ng Nm;
M
c
- momen cn trên trc làm vic, Nm;
J
D
- momen quán tính ca ng c, kGm;
J
m
- momen quán tính ca máy, kGm;

m

⎟
⎠
⎞
⎜
⎝
⎛
+=
2
(3-7)
Vi gi thit M, M
c
là không i.
Nu coi M
c
= 0 thì ta có
D
m
tu
J
J
i =

5
678
910
L(M)
0
5
10
15

: momen quán tính ca chi tit
-J
t
: momen quán tín ca b truyn lc
J = J
b
+ J
ct
+J
t
Tuy nhiên thi gian quá trình quá 
không th gim nh quá c và b
hn ch bi:
- lc ng phát sinh trong h thng
- Thi gian quá trình quá  phi 
ln  di chuyn u dao.
J
J
ct
J
b
J
t
Hình 3-3. biu  quan h
gia momen quán tính và
chiu dài ca máy

3-2 Phụ tải và phương pháp xác định công suất động cơ truyền động chính
1. Ph ti ca truyn ng chính
Ph ti ca truyn ng chính c xác nh bi lc kéo tng. Nó là tng

= 0,4F
z
– thành phn thng ng ca lc ct, [N]
M
ct
, m
b
- khi lng ca chi tit, ca bàn, [kg]
b/ Ở chế độ không tải: do thành phn lc ct bng không nên lc ma sát:
F
ms
= µg(m
ct
+ m
b
) (3-12)
Và lc kéo tng F
K
= F
ms
= µg(m
ct
+ m
b
) (3-13)
v
F
K
V
gh

trình quá  càng tng. Vì vy khi chn công sut truyn 
ng chính máy
bào ging cn xét c ph ti tnh ln ph ti ng. Trình t tin hành:
a/ Số liệu ban đầu. Các ch  ct gt in hình trên máy: ng vi mi ch
, có cho tc  ct (tc  thun) V
th
, lc ct F
z
. Chú ý lc ct thng có
giá tr cc i trong phm vi tc  ct V
th
= 6 ÷ 20m/ph. Khi tc  ln hn
20m/ph lc ct gim i, trong phm vi này công sut ct có tr s gn không
i (h3-4)
- tc  hành trình ngc V
ng
thng c chn V
ng
= (1÷ 3)V
th
[m/ph]
- trng lng bàn máy và chi tit gia công G
b
+ G
ct
[N]
- bán kính qui i lc ct v trc ng c in = v/ [m]
- hiu sut nh mc ca c cu 
- h s ma sát gia bàn và g trt µ
- chiu dài hành trình bàn L

[kW] (3-15)
Nu h thng truyn ng in là b bin i - ng c in mt chiu
BB – v à iu chnh tc  ng c trong c di tc  bng iu chnh
in áp phn ng thì ng c phi chn theo công thc tính toán P
tt
:

th
ng
thtt
v
v
PP =
[kW] (3-16)
Có nh vy, ng c mi có th m bo c dòng in cc i trong hành
trình thun vi in áp phn ng không ln, ng thi tc  cao trong hành
trình ngc (khi in áp ln). Trong trng hp iu chnh tc  theo hai
vùng nh theo  th ph ti h.3-4 tc là trong vùng v
min
< v < v
ng
gi lc
kéo không i bng phng pháp iu chnh in áp phn ng, còn trong
vùng v
th
< v < v
ng
gi công sut không i bng phng pháp thay i t
thông ng c, thì ng c ch cn chn theo công sut  hành trình thun
P

F
y
(N)
Tr.lng
chi tit
G
ct
(N)
Lc kéo
F
K
(N)
C. sut
u trc
P
th
(kW)
C.sut
tính toán
P
tt
(kW)
1 V
th1
V
ng1
F
z1
F
y1

F
y3
G
ct3
F
k3
P
th3
P
tt3

c/ Xây dựng đồ thị phụ tải toàn phần và kiểm nghiệm động cơ đã chọn. 
kim nghim ng c ã chn theo iu kin phát nóng ta phi xây dng 
th ph ti toàn phn i = f(t); trong ó có xét ti c ch  làm vic xác lp
và quá trình quá .
Phng pháp nh sau: có th chia  th tc  ca ng c
trong mt hành
trình kép (h.3-5) thành 14 khong t t
1
÷ t
14
. Trong ó:

51
t
1
- bàn máy tng tc ti v
0
không ct gt kim loi tng ng vi ng c
làm vic không ti

1
.
t
7
, t
8
- ng c do chiu t thun sang ngc
t
9
- ng c làm vic không ti vi tc  không ti 
ng
ng vi v
ng
ca bàn
máy.
t
10
- ng c gim tc  chiu ngc
t
11
- ng c làm vic n nh vi tc  
1
t
12
- ông c o chiu t ngc sang thun, bàn máy bt u thc hin
mt hành trình kép mi.
Nh vy trong mt hành trình kép có các khong thi gian ng c làm
vic n nh không ti là t
21
, t

 M(t)  I(t)
vi P(t), M(t), I(t) là công sut, momen, dòng in trong các khong thi
gian làm vic n nh th i.
- Công sut u trc ng c khi không ti  hành trình thun:
P
0th
= P
0th
+ P
p
(3-17)
vi P
0th
- tn hao không ti trong hành trình thun;
P
p
- tn hao do ma sát trên g trt ca bàn máy.
P
0th
= a.P
thhi
= 0,6P
th
(1-) (3-18)

1000.60
.).(
µ
thbct
p

v
=
(3-21)

52
là tc  ng c  hành trình thun.
M
0
– momen không ti ca ng c

dm
dm
dmdm
P
IKM
ω
3
0
10.
. −Φ=
[Nm] (3-22)
- Dòng in ng c khi y ti

dm
thdt
th
K
M
I
Φ

3
0.
10.
+=
[n.m] (3-25)
- Dòng in ng c  hành trình ngc

thu
dm
ngdt
ng
I
K
M
I
.0
.
=
Φ
=
[A] (3-26)

+ Xác nh dòng in trong các khong thi gian ng c làm vic  quá
trình quá : Nguyên tc chung là vit và gii các phng trình vi phân các
mch in c th. Ngày nay công c máy tính cho phép ta d dàng gii các
h phng trình phc tp này. Tuy nhiên,  n gin cho vic phân tích, ta
có th s dng phng pháp gn úng. Phng pháp ó da trên các gi
thit sau:
-  th tc  bàn máy v(t) ho
c ca ng c có dng lý tng hình 3-5;

I
qd
– Momen, dòng in ng c trong quá trình quá ;
M
c
, I
c
– momen, dòng in ph ti ca ng c;

2,

1
- tc   cui và u quá trình quá ;
Theo (3-27) ta xác nh c t
1
, t
3
, t
5
, t
7
, t
8
, t
10
, t
12.

53
- Các khong thi gian t

5
(3-29)
Trong ó L- chiu dài hành trình bàn máy trong hành trình thun.
L
i
- tng chiu dài hành trình bàn trong các giai on quá trình quá  và
các on bàn máy di chuyn vi tc  v
0
Nu coi rng trong quá trình quá  bàn máy di chuyn vi tc  trung
bình không i thì: L
i
= v
i
t
i
(3-30)
vi v
i
, t
i
- tc  trung bình, on thi gian th i
- Tng t ta xác nh c t
11

+ Xây dng  th ph ti toàn phn i=f(t):
T các s liu dòng in trong quá trình quá  và xác lp  các khong
thi gian tng ng, ta v c  th dòng in bin thiên theo thi gian
nh hình 3-5
+ Kim nghim ng c theo iu kin phát nóng.
S dng phng pháp dòng in ng tr  kim nghim. T  th hình


54 ,I
t
t
1
t
21
t
3
t
4
t
5
t
61

t
4
t
5
t
61
t
62
t
7
t
8
t
9
t
10
V
th
V
0
V
ng
t
11
t
12
t
22

Hình 3-5 Biu  tc  và dòng in ca máy bào ging

Nh vy D = (12,5 ÷ 30)/1
Thông thng, h thng truyn ng in s dng ng c in mt chiu,
c cp ngun t b bin i. Theo yêu cu ca  th ph ti, iu chnh
tc  c thc hin theo hai vùng: Thay i in áp phn ng trong phm
vi (5 ÷ 6)/1 vi mômen trên trc ng c là h
ng s ng vi tc  bàn thay
i t v
min
= (4 ÷ 6)m/ph n vgh = (20 ÷ 25)m/ph, khi ó lc kéo không i;
gim t thông ng c trong phm vi (4 ÷ 5)/1 khi thay i tc  t v
gh
n
v
max
=(75 ÷ 120)m/ph, khi ó công sut kéo gn nh không i. Nhng s
dng phng pháp iu chnh t thông thì làm gim nng sut ca máy, vì
thi gian quá  tng do hng s thi gian mch kích t ng c ln. Vì
vy, thc t ngi ta thng m rng phm vi iu chnh in áp, gim
phm vi iu chnh t thông, hoc
iu chnh t thông trong c di thay i
in áp phn ng. Trong trng hp này công sut ng c phi tng
v
max
/v
gh
ln.

55
 ch  xác lp,  n nh tc  không ln hn 5% khi ph ti thay i
t thông n nh mc.

H thng di chuyn u dao cn phi m bo theo hai chiu  c ch  di
chuyn làm vic và di chuyn nhanh.
Truyn ng n dao thng c thc hin bng ng c không
ng b
rôto lng sóc và hp tc .
Truyn ng n dao có th thc hin bng nhiu h thng: c khí, in khí,
thu lc, khí nén v.v. Thông thng s dng rng rãi h thng in c:
ng c in và h truyn ng trc vít - êcu hoc bánh rng - thanh rng.
Lng n dao trong mt hành trình kép khi truyn ng bng bng h
trc
vit - êcu c tính nh sau:
S = 
tv
. t. T (3-34)
Và i vi h truyn ng bánh rng - thanh rng
S = 
br
.z.t.T (3-34)
Trong ó:

tv
, 
br
- tc  góc ca trc vít, bánh rng, rad/s
z - s rng ca bánh rng
t - bc rng ca trc vít hoc thanh rng, mm
T - thi gian làm vic ca trc vít hoc thanh rng, s
T biu thc trên, ta có th iu chnh lng n dao S bng cách thay i
thi gian s dng nguyên tc hành trình (dùng các công tc hành trình) hoc
nguyên tc thi gian (dùng rle thi gian). Các nguyên tc này n gin