Chơng 9:
Kế hoạch hoá tài chính doanh nghiệp

Trờng Đại học Kinh tế Quốc dân

197
Chơng 9
Kế hoạch hóa tài chính doanh nghiệp Một yếu tố quyết định sự thành bại của một doanh nghiệp trên thị
trờng là chiến lợc phát triển. Chiến lợc phát triển đúng sẽ bảo đảm khả
năng cạnh tranh lâu dài cho doanh nghiệp và bảo đảm cho doanh nghiệp
phát triển bền vững. Chiến lợc của doanh nghiệp phản ánh tầm nhìn của các
nhà quản lý đối với hoạt động của doanh nghiệp trong một môi trờng
không thờng xuyên ổn định. Chiến lợc của doanh nghiệp đợc thể hiện
bằng các kế hoạch có kỳ hạn khác nhau và các mảng hoạt động khác nhau.
Có thể nói kế hoạch hóa tài chính là trọng tâm của kế hoạch hóa hoạt động
doanh nghiệp. Cùng với các kế hoạch tài chính, các kế hoạch khác sẽ đợc
lập để đảm bảo cho doanh nghiệp đạt đợc các mục tiêu mong muốn.
Thông qua kế hoạch hóa tài chính, các chỉ tiêu hớng dẫn của doanh
nghiệp sẽ đợc thiết lập.
9.1. Tổng quan về kế hoạch hóa tài chính
Kế hoạch hóa tài chính bao gồm: 1) Xác định các chỉ tiêu tài chính của
doanh nghiệp; 2) Phân tích sự khác biệt giữa những mục tiêu xác định với
tình trạng hiện tại của doanh nghiệp; và 3) Báo cáo về các hoạt động của
doanh nghiệp nhằm đạt đợc các mục tiêu tài chính đã đề ra.
Kế hoạch hóa tài chính là một quá trình bao gồm:
- Phân tích các lựa chọn về tài trợ và đầu t của doanh nghiệp.
- Dự tính các hiệu ứng trong tơng lai của các quyết định hiện tại.
- Quyết định thực hiện các phơng án (các quyết định này đợc thể

Và cuối cùng, ngời lập kế hoạch có thể bổ sung một phơng án Thứ
4: Phơng án bán hoặc giải thể doanh nghiệp.
Mỗi một phơng án trên có kèm theo báo cáo về các luồng tiền dự
tính. Do vậy các phơng án có thể đợc phân tích nh là 4 dự án. Các nhà
lập kế hoạch tài chính thờng tránh lập kế hoạch trên cơ sở từng dự án riêng
lẻ. Tuy nhiên, cũng có những dự án đủ lớn để có thể đợc xem xét nh là
một dự án riêng lẻ.
9.1.2. Kế hoạch hóa tài chính và các dự báo tài chính
Các dự báo đợc tập trung hầu hết vào các kết quả tơng lai. Các nhà
lập kế hoạch tài chính không chỉ quan tâm đến các dự báo mà còn quan tâm
đến các sự kiện khác. Nếu nh tính trớc đợc những điều gì không thuận
lợi có thể xảy ra thì có thể phản ứng một cách nhanh nhạy hơn khi điều đó
xảy ra.
Chơng 9:
Kế hoạch hoá tài chính doanh nghiệp

Trờng Đại học Kinh tế Quốc dân

199
Kế hoạch hóa tài chính cũng không nhằm tối thiểu hóa rủi ro. Trên
thực tế, nó là một quá trình quyết định loại rủi ro nào phải chấp nhận và loại
rủi ro nào không cần thiết phải chấp nhận.
Với mỗi thay đổi dự tính của thị trờng hay một quyết định đa ra
khác nhau thì hiệu ứng xảy ra sau đó sẽ khác nhau. Mối quan hệ nhân quả
này đều đợc các doanh nghiệp xem xét một cách cụ thể. Ví dụ, ngời ta có
thể xem xét hậu quả đối với một phơng án tăng trởng nhanh nếu nh suy
thoái kinh tế sẽ diễn ra. Một số doanh nghiệp khác có thể xem xét các hiệu
ứng của mỗi kế hoạch tài chính theo 2 tình huống có thể xảy ra: tốt và xấu.
9.2. Nội dung của một kế hoạch tài chính hoàn chỉnh
Một kế hoạch tài chính hoàn chỉnh của một doanh nghiệp lớn thờng

nghiệp đó sẽ phải tìm nhiều hơn nguồn vốn từ bên ngoài.
Tính phức tạp và tầm quan trọng của kế hoạch tạo vốn rất khác nhau
giữa doanh nghiệp này với doanh nghiệp khác. Một doanh nghiệp với các cơ
hội đầu t hạn chế, d thừa luồng tiền hoạt động và chính sách trả cổ tức vừa
phải sẽ không tận dụng khả năng vay. Các nhà quản lý của những doanh
nghiệp nh vậy không gặp khó khăn trong việc lập kế hoạch tìm kiếm các
nguồn tài trợ. Tuy nhiên, liệu điều đó có hợp với ý muốn của các cổ đông
không lại là một vấn đề khác.
Các doanh nghiệp khác phải tạo vốn bằng cách bán các chứng khoán.
Đơng nhiên, họ phải rất thận trọng trong việc lựa chọn loại chứng khoán
và thời điểm bán cũng nh phơng thức bán. Kế hoạch tài trợ của những
doanh nghiệp nh vậy có thể rất phức tạp với những ràng buộc của những
điều khoản về các khoản nợ hiện tại. Ví dụ, trái phiếu điện lực ở Mỹ thờng
có điều khoản cấm doanh nghiệp phát hành thêm trái phiếu nếu nh lãi suất
hạ thấp xuống dới một mức nào đó.
9.2.2. Các yêu cầu cần thiết để kế hoạch hóa có hiệu quả
Các yêu cầu cần thiết để kế hoạch hóa có hiệu quả phụ thuộc vào mục
tiêu kế hoạch hóa và kết quả mong muốn cuối cùng. Có 3 yêu cầu chính sau
đây:
a. Dự báo
Trớc hết là khả năng dự báo phải chính xác và nhất quán. Việc đa ra
các dự báo chính xác hoàn toàn là không thể. Tuy nhiên, doanh nghiệp cần
phải dự báo càng chính xác càng tốt.
Việc dự báo không thể đợc đơn giản hóa xuống thành một bài tập dự
báo đơn thuần, ớc lợng trung thực và các xu hớng phù hợp với các dữ
liệu quá khứ chỉ có một giá trị nhất định.
Thay cho phán quyết, các dự báo đợc dựa vào các nguồn dữ liệu và
các phơng pháp dự báo khác nhau. Ví dụ, các dự báo về môi trờng kinh tế
và công nghiệp có thể liên quan đến việc sử dụng các mô hình kinh tế lợng,
Chơng 9:

nguyên vật liệu...
Đảm bảo đợc tính nhất quán là đặc biệt khó khăn đối với các doanh
nghiệp có cấu trúc dọc, ở đó nguyên vật liệu cho một bộ phận là sản phẩm
của một bộ phận khác. Ví dụ, một doanh nghiệp lọc dầu có thể lập kế hoạch
sản xuất nhiều xăng hơn là bộ phận marketing lập kế hoạch bán xăng. Các
nhà kế hoạch của doanh nghiệp lọc dầu này có thể làm rõ đợc tính không
nhất quán trên và liên kết kế hoạch của 2 bộ phận với nhau.
Các doanh nghiệp thờng nhận thấy rằng việc đạt đợc các dự báo
tổng hợp có tính nhất quán về doanh thu, luồng tiền, thu nhập và các dự báo
Giáo trình Tài chính doanh nghiệp

Trờng Đại học Kinh tế Quốc dân

202
khác là rất phức tạp và tốn thời gian. Tuy nhiên, nhiều tính toán cần thiết có
thể đợc thực hiện một cách tự động bởi mô hình kế hoạch hóa.
b. Xác định kế hoạch tài chính tối u
Nhà kế hoạch nào cũng phải lựa chọn đợc kế hoạch tốt nhất. Ngời
ta luôn mong muốn có một mô hình mà nhờ đó họ có thể biết đợc một cách
chính xác cách đánh giá đó. Nhng không thể có một mô hình hay một công
thức nào chứa đựng tất cả tính phức tạp và yếu tố vô hình liên quan trong kế
hoạch hóa tài chính.
Thực tế cho thấy sẽ không bao giờ có một công cụ nh vậy. Tuyên
bố này đợc dựa trên định lý thứ 3 do Brealey và Myers đa ra:
Tiên đề: Nguồn cung cấp của các vấn đề cha giải quyết đợc là vô
hạn.
Tiên đề: Số lợng các vấn đề cha giải quyết mà ngời ta có thể có
nghĩ đến tại bất kỳ thời điểm nào chỉ giới hạn đến 10.
Định lý: Do vậy, trong bất kỳ lĩnh vực nào sẽ luôn có 10 vấn đề đợc
đề cập nhng cha có giải pháp cho chúng.