TÀI KHOẢN LOẠI VI
CÁC KHOẢN CHI
Loại tài khoản 6 dùng để phản ánh các khoản chi của các hoạt động trong đơn vị,
như chi BHXH; chi cho hoạt động chuyên môn và quản lý bộ máy của đơn vị; chi phí
thực hiện các chương trình, dự án, đề tài; chi phí sản xuất, kinh doanh, dịch vụ; chi phí
thanh lý, nhượng bán vật tư, tài sản cố định...
HẠCH TOÁN LOẠI TÀI KHOẢN NÀY
CẦN TÔN TRỌNG CÁC QUI ĐỊNH SAU
1- Tính toán, ghi chép, phản ánh chính xác, đầy đủ, kịp thời những chi phí thực tế
phát sinh bao gồm chi quản lý bộ máy, chi dự án, chi BHXH, chi quản lý bộ máy kinh
doanh và theo từng nguồn kinh phí, quỹ tương ứng.
2- Kiểm tra và giám đốc tình hình thực hiện các dự toán chi phí và việc chấp hành
các chế độ chi tiêu tài chính, đặc biệt là việc chấp hành Luật BHXH và Điều lệ BHYT do
Chính phủ quy định khi chi trả BHXH, BHYT.
3- Phải tổ chức hạch toán chi tiết từng loại chi phù hợp với thời gian cấp kinh phí,
theo từng nguồn kinh phí được cấp và từng nội dung chi theo quy định của Mục lục
Ngân sách (đối với nguồn kinh phí quản lý bộ máy và nguồn kinh phí chương trình, dự
án, đề tài; hoặc theo từng khoản mục chi phí đối với các hoạt động sản xuất, kinh doanh,
dịch vụ.
4- Phải đảm bảo sự thống nhất giữa hạch toán với việc lập dự toán về nội dung chi,
phương pháp tính toán...
5- Phải tổ chức hạch toán chi tiết theo từng năm (năm trước, năm nay).
6- Các đơn vị cấp trên ngoài việc phải theo dõi tập hợp các khoản chi của đơn vị
mình còn phải tổng hợp chi trong toàn ngành.
Loại tài khoản 6 - Các khoản chi, có 7 tài khoản:
Nhóm tài khoản 63 có 1 tài khoản:
Tài khoản 631- Chi hoạt động sản xuất, kinh doanh
Nhóm tài khoản 66 có 3 tài khoản:
Tài khoản 661 - Chi quản lý bộ máy
Tài khoản 662 - Chi dự án
Tài khoản 664 - Chi BHXH do Ngân sách nhà nước đảm bảo
- Chi phí đầu tư xây dựng cơ bản;
- Chi hoạt động BHXH, chi hoạt động dự án;
- Chi phí nhượng bán, thanh lý tài sản (TSCĐ, nguyên liệu, vật liệu, công cụ, dụng
cụ).
KẾT CẤU VÀ NỘI DUNG PHẢN ÁNH CỦA
TÀI KHOẢN 631- CHI HOẠT ĐỘNG SẢN XUẤT, KINH DOANH
Bên Nợ:
- Các chi phí sản xuất, kinh doanh phát sinh;
- Các chi phí bán hàng và chi phí quản lý liên quan đến hoạt động sản xuất, kinh
doanh;
- Chi phí liên quan đến hoạt động đầu tư tài chính từ nguồn vốn kinh doanh, vốn
vay.
- Lỗ chênh lệch tỷ giá hối đoái của hoạt động sản xuất, kinh doanh.
Bên Có:
- Kết chuyển giá trị sản phẩm hoàn thành nhập kho;
188
- Giá trị sản phẩm sản xuất xong bán ngay không qua nhập kho;
- Các khoản thu được ghi giảm chi (nếu có);
- Kết chuyển chi phí bán hàng, chi phí quản lý liên quan đến hoạt động sản xuất,
kinh doanh;
- Kết chuyển chi phí liên quan đến hoạt động đầu tư tài chính từ nguồn vốn kinh
doanh, vốn vay.
- Kết chuyển chi phí (giá thành) của khối lượng công việc, dịch vụ hoàn thành được
xác định là đã bán trong kỳ.
Số dư bên Nợ:
Chi hoạt động sản xuất, kinh doanh còn dở dang.
PHƯƠNG PHÁP HẠCH TOÁN KẾ TOÁN
MỘT SỐ HOẠT ĐỘNG KINH TẾ CHỦ YẾU
1- Xuất nguyên liệu, vật liệu, công cụ, dụng cụ sử dụng cho hoạt động sản xuất,
kinh doanh, ghi:
có thuế)
Nợ TK 3113- Thuế GTGT được khấu trừ
Có TK 111- Tiền mặt (Tổng giá thanh toán)
Có TK 112- Tiền gửi Ngân hàng, Kho bạc (Tổng giá thanh toán).
- Nếu dịch vụ mua ngoài để phục vụ cho hoạt động sản xuất, kinh doanh không
thuộc đối tượng chịu thuế GTGT hoặc thuộc đối tượng chịu thuế GTGT tính theo
phương pháp trực tiếp, ghi:
Nợ TK 631- Chi hoạt động sản xuất, kinh doanh (Giá mua có thuế GTGT)
Có TK 111- Tiền mặt (Tổng giá thanh toán)
Có TK 112- Tiền gửi Ngân hàng, Kho bạc (Tổng giá thanh toán).
6- Khi mua nguyên liệu, vật liệu, công cụ, dụng cụ không nhập kho đưa ngay vào
sử dụng:
- Nếu nguyên liệu, vật liệu, công cụ, dụng cụ mua ngoài để phục vụ cho hoạt động
sản xuất, kinh doanh hàng hoá, dịch vụ thuộc đối tượng chịu thuế GTGT tính theo
phương pháp khấu trừ, ghi:
Nợ TK 631- Chi hoạt động sản xuất, kinh doanh (Giá mua không có thuế
GTGT)
Nợ TK 311- Các khoản phải thu (3113- Thuế GTGT được khấu trừ)
Có TK 111- Tiền mặt (Tổng giá thanh toán)
Có TK 112- Tiền gửi Ngân hàng, Kho bạc (Tổng giá thanh toán)
Có TK 331- Các khoản phải trả (3311- Phải trả người cung cấp)
(Tổng giá thanh toán).
- Nếu nguyên liệu, vật liệu, công cụ, dụng cụ mua ngoài để phục vụ cho hoạt động
sản xuất, kinh doanh hàng hoá, dịch vụ không thuộc đối tượng chịu thuế GTGT hoặc
thuộc đối tượng chịu thuế GTGT tính theo phương pháp trực tiếp, ghi:
Nợ TK 631- Chi hoạt động sản xuất, kinh doanh (Giá mua có thuế GTGT)
Có TK 111- Tiền mặt (Tổng giá thanh toán)
Có TK 112- Tiền gửi Ngân hàng, Kho bạc (Tổng giá thanh toán)
Có TK 331- Các khoản phải trả (3311- Phải trả người cung cấp)
(Tổng giá thanh toán).
hàng hoặc tỷ giá giao dịch thực tế)
Nợ TK 631- Chi hoạt động sản xuất, kinh doanh (Số chênh lệch giữa tỷ giá
ghi sổ kế toán lớn hơn Tỷ giá giao dịch bình quân liên
Ngân hàng hoặc tỷ giá giao dịch thực tế)
Có TK 111- Tiền mặt (Tỷ giá ghi sổ kế toán) (1112)
Có TK 112- Tiền gửi Ngân hàng, Kho bạc (Tỷ giá ghi sổ kế toán)
(1122).
- Trường hợp chưa thanh toán số tiền mua vật tư, dụng cụ, hàng hoá, TSCĐ, dịch
vụ bằng ngoại tệ, ghi:
Nợ TK 152- Nguyên liệu, vật liệu (Tỷ giá giao dịch bình quân liên Ngân
hàng hoặc tỷ giá giao dịch thực tế)
Nợ TK 153- Công cụ, dụng cụ (Tỷ giá giao dịch bình quân liên Ngân hàng
hoặc tỷ giá giao dịch thực tế)
Nợ TK 155- Sản phẩm, hàng hoá (Tỷ giá giao dịch bình quân liên Ngân
hàng hoặc tỷ giá giao dịch thực tế)
Nợ TK 211- Tài sản cố định hữu hình (Tỷ giá giao dịch bình quân liên Ngân
hàng hoặc tỷ giá giao dịch thực tế)
Có TK 331- Các khoản phải trả (Tỷ giá giao dịch bình quân liên Ngân
191
hàng hoặc tỷ giá giao dịch thực tế).
- Khi xuất tiền trả nợ bằng ngoại tệ, ghi:
Nợ TK 331- Các khoản phải trả (Tỷ giá ghi sổ TK 331)
Nợ TK 631- Chi hoạt động sản xuất, kinh doanh (Số chênh lệch giữa tỷ
giá ghi sổ kế toán TK 111, 112 lớn hơn tỷ giá ghi sổ kế
toán TK 331).
Có TK 111- Tiền mặt (Tỷ giá ghi sổ kế toán TK 1112)
Có TK 112- Tiền gửi Ngân hàng, Kho bạc (Tỷ giá ghi sổ kế toán
TK 1122)
Có TK 531- Thu hoạt động sản xuất, kinh doanh (Số chênh lệch tỷ
giá ghi sổ kế toán TK 111, 112 nhỏ hơn tỷ giá ghi sổ kế
192
18- Cuối kỳ kết chuyển chi phí bán hàng, chi phí quản lý liên quan đến hoạt động
sản xuất, kinh doanh, chi phí liên quan đến hoạt động đầu tư tài chính, ghi:
Nợ TK 531- Thu hoạt động sản xuất, kinh doanh
Có TK 631- Chi hoạt động sản xuất, kinh doanh.
TÀI KHOẢN 643
193
CHI PHÍ TRẢ TRƯỚC
Tài khoản này dùng để phản ánh các khoản chi phí thực tế đã phát sinh nhưng
không thể tính toàn bộ vào chi phí sản xuất, kinh doanh trong một kỳ kế toán mà phải
tính vào hai hay nhiều kỳ kế toán tiếp theo.
HẠCH TOÁN TÀI KHOẢN NÀY
CẦN TÔN TRỌNG MỘT SỐ QUY ĐỊNH SAU
1- Tài khoản này chỉ sử dụng ở các đơn vị có tiến hành các hoạt động sản xuất,
kinh doanh và ở các đơn vị sự nghiệp có phát sinh các khoản chi phí trả trước cần phải
phân bổ dần vào chi phí sản xuất, kinh doanh (đối với đơn vị có hoạt động sản xuất, kinh
doanh) hoặc chi quản lý bộ máy theo quy định của chế độ tài chính.
Thuộc loại chi phí trả trước gồm:
- Công cụ, dụng cụ xuất dùng một lần với số lượng nhiều, giá trị lớn và tham gia
vào nhiều kỳ kế toán năm nên phải phân bổ dần vào đối tượng chịu chi phí trong nhiều
kỳ của đơn vị có hoạt động SXKD hoặc đơn vị sự nghiệp theo quy định của chế độ tài
chính;
- Chi phí sửa chữa lớn TSCĐ một lần quá lớn phải phân bổ trong nhiều năm của
đơn vị có hoạt động SXKD;
- Trả trước tiền thuê TSCĐ hoạt động cho nhiều năm (văn phòng làm việc, nhà
xưởng, cửa hàng và các TSCĐ khác);
- Chi phí mua các loại bảo hiểm (Bảo hiểm cháy, bảo hiểm tài sản, bảo hiểm trách
nhiệm dân sự của chủ phương tiện,...) và các loại lệ phí mà đơn vị mua và trả tiền một
lần nhưng phải phân bổ cho nhiều kỳ kế toán năm của đơn vị có hoạt động SXKD;
- Chi phí trả trước khác phục vụ cho hoạt động sản xuất, kinh doanh hoặc hoạt động
thuế GTGT hoặc thuộc đối tượng chịu thuế GTGT tính theo phương pháp trực tiếp, ghi:
Nợ TK 643- Chi phí trả trước (Tổng giá thanh toán)
Có TK 111-Tiền mặt (Tổng giá thanh toán)
Có TK 112- Tiền gửi Ngân hàng, Kho bạc (Tổng giá thanh toán)
Có TK 241- XDCB dở dang (Tổng giá thanh toán)
Có TK 331- Các khoản phải trả (Tổng giá thanh toán).
2- Định kỳ, tính và phân bổ chi phí trả trước vào chi hoạt động sản xuất, kinh
doanh, chi hoạt động sự nghiệp, ghi:
Nợ TK 631- Chi hoạt động sản xuất, kinh doanh
Có TK 643- Chi phí trả trước.
3- Khi trả trước tiền thuê TSCĐ theo phương thức thuê hoạt động để phục vụ cho
hoạt động sản xuất, kinh doanh, hoạt động sự nghiệp cần phải phân bổ cho nhiều kỳ kế
toán, ghi:
Nợ TK 643- Chi phí trả trước
Nợ TK 311- Các khoản phải thu (3113- Thuế GTGT được khấu trừ- nếu có)
Có các TK 111, 112,...
Định kỳ tiến hành phân bổ chi phí thuê TSCĐ vào chi hoạt động sản xuất, kinh
doanh, chi hoạt động sự nghiệp, ghi:
Nợ TK 631- Chi hoạt động sản xuất, kinh doanh; hoặc
Nợ TK 661- Chi quản lý bộ máy;
Có TK 643- Chi phí trả trước.
4- Đối với công cụ, dụng cụ xuất dùng một lần có giá trị lớn và sử dụng trong nhiều
năm phải tính và phân bổ dần vào chi hoạt động sản xuất, kinh doanh hoặc chi hoạt động
sự nghiệp theo quy định của chế độ quản lý tài chính:
- Khi xuất công cụ, dụng cụ căn cứ vào Phiếu xuất kho ghi:
Nợ TK 643- Chi phí trả trước
Có TK 153- Công cụ, dụng cụ.
Đồng thời ghi Nợ TK 005 "Dụng cụ lâu bền đang sử dụng" (TK ngoài Bảng Cân
đối tài khoản).
195
Không hạch toán vào tài khoản này các khoản chi cho sản xuất, kinh doanh dịch vụ,
chi phí đầu tư XDCB bằng nguồn vốn đầu tư, các khoản chi thuộc chương trình, đề tài,
dự án và chi BHXH, BHYT.
4- Đối với đơn vị dự toán cấp I, cấp II, TK 661 "Chi quản lý bộ máy" ngoài việc tập
hợp chi quản lý bộ máy của đơn vị còn dùng để tổng hợp số chi quản lý bộ máy của tất
cả các đơn vị trực thuộc (trên cơ sở quyết toán đã được duyệt của các đơn vị này) để báo
cáo với cấp trên và cơ quan tài chính.
5- Hết niên độ kế toán, nếu quyết toán chưa được duyệt thì toàn bộ số chi quản lý bộ
máy trong năm được chuyển từ tài khoản 6612 “Năm nay” sang Tài khoản 6611 “Năm
trước” để theo dõi cho đến khi báo cáo quyết toán được duyệt.
KẾT CẤU VÀ NỘI DUNG PHẢN ÁNH CỦA
TÀI KHOẢN 661 - CHI QUẢN LÝ BỘ MÁY
Bên Nợ:
- Chi quản lý bộ máy phát sinh ở đơn vị;
- Tổng hợp chi quản lý bộ máy của các đơn vị trực thuộc (Đối với các đơn vị cấp
trên).
Bên Có:
- Các khoản được phép ghi giảm chi và những khoản đã chi không được duyệt y.
- Kết chuyển số chi quản lý bộ máy với nguồn kinh phí quản lý bộ máy khi báo cáo
quyết toán được duyệt y.
Số dư bên Nợ:
Các khoản chi quản lý bộ máy chưa được quyết toán hoặc quyết toán chưa được
duyệt y.
Tài khoản 661- Chi quản lý bộ máy, có 2 tài khoản cấp 2:
197
- Tài khoản 6611- Năm trước: Dùng để phản ánh các khoản chi quản lý bộ máy
thuộc kinh phí năm trước chưa được quyết toán.
Tài khoản 6611 có 2 tài khoản cấp 3:
+ Tài khoản 66111- Chi thường xuyên: Dùng để phản ánh các khoản chi quản lý bộ
máy bằng nguồn kinh phí thường xuyên thuộc năm trước chưa được quyết toán;
2- Xác định tiền lương, phụ cấp … phải trả cho cán bộ, nhân viên của đơn vị, ghi:
Nợ TK 661 - Chi quản lý bộ máy
Có TK 334 - Phải trả công chức, viên chức
3- Hàng tháng trích BHXH, BHYT, kinh phí công đoàn tính vào chi quản lý bộ máy,
ghi:
Nợ TK 661 - Chi quản lý bộ máy
Có TK 332- Các khoản phải nộp theo lương (3321, 3322, 3328)
4- Phải trả về các dịch vụ điện, nước, điện thoại, bưu phí... đơn vị đã sử dụng nhưng
chưa thanh toán (căn cứ vào hoá đơn của bên cung cấp dịch vụ), ghi:
Nợ TK 661 - Chi quản lý bộ máy
Có TK 111, 112
Có TK 331 - Các khoản phải trả (3311).
198
Copyright: Tài liệu đại học ©