Quả bơ
Nguồn: hoind.tayninh.gov.vn
I. GIÁ TRỊ KINH TẾ, NGUỒN GỐC PHÂN BỐ
1. Giá trị kinh tế:
Trong các loại cây nhiệt đới và á nhiệt đới, bơ đứng vào bảng thứ 5 theo
thống kê của FAO (1977). Tổng sản lượng thế giới là 1.221.000 tấn, tập trung ở
các nước châu Mỹ về mặt tiêu thụ, các nước phát triển có nhu cầu ngày càng tăng
đối với mặt hàng ngày càng quen thuộc này.
Thành phần dinh dưỡng của trái bơ cao hơn nhiều loại cây khác, nhất là về
mặt calo, protein, các chất muối khoáng; bơ là thực phẩm lý tưởng cho người bị
bệnh tiểu đường. Hàm lượng các chất dầu thực vật trong quả bơ rất cao (3-30%)
và cơ thể con người có thể hấp thụ đến 92,8%.
So sánh một số trái cây về mặt chất lượng (trong 100g phần ăn được).
Loại
trái
+
Calo
Nước
(g)
Protein
(g)
Lipid
(g)
Đường VitB1
(g) (mg)
VitC
(mg)
Phosphor Calci
(mg) (mg)
Bơ 102 79 1,1 6,1 13,2 0,05 8 38 12
Xoài 70 79,9 0,9 0,1 18,5 0,01 13 4
sớ gỗ. Da thường sần sùi như da cá sấu. Hạt nhỏ và nằm sát trong lòng quả. Thịt
quả dày cơm, có hàm lượng dầu béo 10-15%. Mặt ngoài hạt láng hoặc trơn láng.
Chủng này có sức chống chịu rét khá tốt.
- Chủng Antilles hoặc West Indian: có lá to, lá thường có màu sắc gần như
đồng đều ở hai mặt lá; khi vò nát lá, ngửi không thấy mùi vị gì cả. Thời gian từ lúc
trổ hoa đến lúc trái chín thường từ 6-9 tháng. Trái thường to, có trái rất to. Cuống
trái ngắn. Vỏ trái hơi ngắn và dai, dày trung bình 0,8-1,5 mm. Da trái có màu xanh
và khi chín thì đổi sang màu xanh hơi vàng. Thịt quả có hàm lượng dầu 3-10%.
Hạt khá lớn và nằm lỏng trong lòng quả, khi chín lắc qua nghe tiếng kêu. Mặt
ngoài của hạt sần sùi, vỏ bao quanh hạt không dính liền với hạt. Chủng Antilles
chịu rét yếu nhưng chịu nóng và chịu mặn (3% trong nước tưới).
ĐẶC ĐIỂM PHÂN BIỆT 3 LOẠI BƠ:
Chủng bơ Màu lá
Cỡ
trái
Vỏ trái Dầu
trong
cơm
Hạt Khoảng
rỗng
hạt
Chịu
rét
Ưu
điểm
chung
Mexico Hôi
mùi
anique
Nhỏ Mỏng
Antilles Không
hôi
rất
lớn
và
nhỏ
trung
bình
0,8-
1,5mm
thấp to lỏng,
khi
chín lắc
kêu
yếu Chịu
nóng,
chịu
mặn
- Hiện nay trên thị trường đẵ xuất hiện1 giống bơ có tên Booth mới , nguồn
gốc từ Mỹ được nghiện cứu và tiến hành khảo nghiệm từ Cty TNHH Tư vấn đầu
tư phát triển nông lâm nghiệp EaKmát (Viện KHKTNLN Tây Nguyên)
Ưu điểm nổi trội của bơ Booth là hàm lượng chất béo cao, đạt 15% so với
5% ở giống bơ nước và dưới 10% ở giống bơ địa phương, có hương vị thơm ngon.
Ngoài ra, trái bơ có vỏ dày, thời gian bảo quản có thể kéo dài trên 10 ngày, đáp
ứng yêu cầu cho xuất khẩu. Đặc biệt thời vụ thu hoạch bơ Booth vào tháng 10 –
tháng 11, muộn hơn so với các giống bơ địa phương trên 2 tháng.
Căn cứ vào các đặc điểm trên, có thể nghi nhận các vùng phân bố của
các chủng bơ ở Việt Nam cụ thể Đà Lạt-Lâm Đồng như sau:
- Vùng Đà Lạt: hiện diện chủ yếu các giống thuộc chủng Mexico do đặc
điểm chịu rét rất giỏi của nó, bên cạnh đó còn phát hiện các giống thuộc chủng
Hoa có màu xanh nhạt, hoặc xanh vàng, thường phát sinh thành chùm trên
đoạn cuối cánh quả. Khi hoa nở, hoa có đường kính 12-14mm. Hoa có 12 nhị,
nhưng chỉ có 9 nhị hoạt động, mỗi nhị mang 4 túi phấn. Hoa chỉ có một nhụy và
một tâm bì chứa một tiểu noãn. Đa số các bộ phận của hoa có lông mịn.
Quả bơ có trọng lượng và hình dáng khác nhau tùy giống: tròn, trứng, quả
lê, thuỗn... Trọng lượng thay đổi từ 60-150g, có giống quả rất to nặng đến 1,5 kg.
Trên thương trường những giống quả bé hoặc quá lớn đều ít được ưa chuộng.