BÀI 4: AN TOÀN VÀ VỆ SINH LAO ĐỘNG

I-
Khái niệm về vệ sinh lao động
1- Đối tượng và nhiệm vụ của vệ sinh lao động
Vệ sinh lao động là môn khoa học nghiên cứu ảnh hưởng của những yếu tố
có hại trong sản xuất đối với sức khỏe người lao động, tìm các biện pháp cải thiện
điều kiện lao động, phòng ngừa các bệnh nghề nghiệp, nâng cao khả năng lao
động cho người lao động.
Trong sản xuất người lao động có thể phải tiếp xúc với những yếu tố có ảnh
hưởng không tốt đến sức khỏe, các yếu tố này gọi là tác hại nghề nghiệp. Ví dụ
nghề rèn, yếu tố tác hại là nhiệt độ cao; khai thác đá, sản xuất xi măng, yếu tố tác
hại chính là tiếng ồn và bụi.
Tác hại nghề nghiệp ảnh hưởng đến sức khỏe người lao động ở nhiều mức
độ khác nhau như gây ra mệt mỏi, suy nhược, giảm khả năng lao động, làm tăng
bệnh thông thường, thậm chí còn có thể gây ra bệnh nghề nghiệp.

2- Nội dung của khoa học vệ sinh lao động bao gồm
- Nghiên cứu đặc điểm vệ sinh của các quá trình sản xuất
- Nghiên cứu các biến đổi sinh lý, sinh hóa của cơ thể, trong quá trình sản xuất.
- Nghiên cứu việc tổ chức lao động và nghỉ ngơi hợp lý
- Quy định các tiêu chuẩn vệ sinh, chế độ vệ sinh xí nghiệp, chế độ bảo hộ lao
động.
- Tổ chức khám tuyển và bố trí người lao động trong sản xuất
- Quản lý theo dõi tình hình sức khỏe công nhân, khám sức khỏe định kỳ, phát
hiện sớm bệnh nghề nghiệp.
- Giám định khả năng lao động của người lao động bị tai nạn lao động, mắc
bệnh nghề nghiệp và các bệnh mãn tính khác.
- Đôn đốc, kiểm tra việc thực hiện các biện pháp vệ sinh an toàn trong sản xuất.

3- Phân loại các tác hại nghề nghiệp

Tùy tình hình cụ thể ta có thể áp dụng các biện pháp đề phòng sau:
1- Biện pháp kỹ thuật công nghệ: C ải tiến kỹ thuật, đổi mới công nghệ như:
Cơ giới hóa, tự động hóa, dùng những chất không độc hoặc ít độc thay dần
cho những hợp chất có tính độc cao.
2- Biện pháp kỹ thuật vệ sinh: Cải tiến hệ thống thông gió, hệ thống chiếu
sáng... lựa chọn đúng đắn và bảo đảm các yếu tố vi khí hậu (nhiệt độ, độ ẩm
và vận tốc lưu chuyển không khí) tiện nghi khi thiết kế nhà xưởng.

3- Biện pháp phòng hộ cá nhân: Đây là một biện pháp bổ trợ nhưng trong
nhiều trường hợp, khi biện pháp cải tiến quá trình công nghệ, biện pháp kỹ
thuật vệ sinh thực hiện chưa được thì nó đóng vai trò chủ yếu trong việc bảo
đảm an toàn cho công nhân trong sản xuất và phòng bệnh nghề nghiệp.
4- Biện pháp tổ chức lao động khoa học: Thực hiện nhân công lao động hợp
lý theo đặc điểm sinh lý của công nhân tìm ra những biện pháp cải tiến để
lao động bớt nặng nhọc, tiêu hao năng lượng ít hơn, làm cho lao động thích
nghi được với con người và con người thích nghi với công cụ sản xuất mới,
vừa tạo ra năng suất lao động cao, vừa an toàn cho người lao động.
5- Biện pháp y tế bảo vệ sức khỏe: Bao gồm việc kiểm tra sức khỏe công
nhân, khám tuyển để chọn người, khám định kỳ cho công nhân tiếp xúc với
các yếu tố độc hại nhằm phát hiện sớm, bệnh nghề nghiệp và những bệnh
mãn tính để kịp thời có biện pháp giải quyết.
Theo dõi sức khỏe người lao động một cách liên tục mới quản lý, bảo vệ
đươc sức lao động, kéo dài tuổi đời và tuổi nghề cho người lao động. Ngoài ra còn
tiến hành giám định khả năng lao động, hướng dẫn luyện tập phục hồi lại khả năng
lao động cho những người mắc tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp và các bệnh
mãn tính khác đã được điều trị, thường xuyên kiểm tra vệ sinh an toàn lao động
trong sản xuất, trong sinh hoạt.

CÂU HỎI ÔN TẬP
1- Tác hại nghề nghiệp là gì ? Các loại tác hại nghề nghiệp.