Trẻ em học đọc như thế nào ?
Tập đọc là một quá trình, quá trình đó đòi hỏi phải đạt được 3 kỹ năng cơ
bản trong 3 lĩnh vực: Cú pháp, ngữ nghĩa và ngữ âm. Cú pháp (gồm ngữ
pháp và hệ thống chấm câu) là cách thức mà các từ, cụm từ, mệnh đề kết
hợp với nhau để tạo thành câu, đoạn văn. Ngữ nghĩa có được do các từ và
cụm từ trong một nhóm có ý nghĩa kết hợp với những nhóm khác. Còn ngữ
âm là các đơn vị âm kết hợp với nhau tạo thành và mối quan hệ giữa viết và
nói hoặc sự nhận biết được các âm.
Phần lớn trẻ con học về cú pháp và ngữ nghĩa trước khi hiểu được ngữ âm.
Nghĩa là con bạn học các câu trong sách bắt đầu từ trái sang phải trước khi
hiểu được sự kết hợp về mặt âm thanh của các ký tự. Cách tốt nhất để giúp
con phát triển được cả 3 kỹ năng là bắt đọc sách mỗi ngày, kể cả lúc ở trên
giường, ở thư viện hoặc đơn giản hơn là đọc hướng dẫn làm bánh.
CÚ PHÁP:
Trẻ biết cú pháp thường hiểu nhiều về văn viết. Nghĩa là, nó có thể hiểu
được cấu trúc ngữ pháp và mối quan hệ giữa các từ với nhau. Kỹ năng cú
pháp bắt đầu từ chỗ hiểu được cấu trúc của một quyển sách, hiểu được từ và
câu trong cuốn sách đó. Ví dụ: khi đứa trẻ mới bập bẹ nói, nó thường cầm
ngược, gặm sách hay tưởng cuốn sách là tấm đệm ngồi. Khi chập chững, bé
bắt đầu nhận biết được cuốn sách có bìa trước và bìa sau. Và các bé cũng
nhận biết đọc chữ từ trái sang phải và lần lượt từ trang này sang trang khác.
Khi con bạn nắm bắt được cấu trúc của một cuốn sách, tức là nó đã hiểu
những gì cơ bản có trong cuốn sách đó: các từ, câu, đoạn văn, thậm chí là
các chương nữa. Trẻ em khi cầm quyển sách mới lên, biết bắt đầu đọc câu,
ngắt câu và mục đích của chấm câu.
Cách giúp trẻ mới biết đọc nâng cao kỹ năng về cú pháp:
• Chỉ ngón tay của bạn vào các chữ khi cùng đọc chung với trẻ. Như thế
sẽ giúp trẻ nhận ra diễn biến trong một câu, sự liên quan của các câu nối tiếp
nhau giữa viết và nói.
• Cùng viết thư với con. Nhấn mạnh những phần quan trọng trong thư như
giới thiệu, thân và kết luận của thư.

những gì sẻ xảy ra tiếp theo. Ðối với những đứa trẻ đọc còn yếu, nên cho ôn
lại những gì đã đọc trước khi sang phần mới.
• Làm giàu vốn từ: Trẻ có thể gặp những từ mới, yêu cầu viết vào quyển
tập dành ghi từ mới mà bạn đã chuẩn bị sẵn. Bọn trẻ dùng nó như một quyển
từ điển tự chế để tra từ mới, viết vào đó các định nghĩa, và viết vào đó những
ý tưởng hay trong truyện mà nó thích.
• Ðọc cho con nghe: Bất cứ đứa trẻ nào cũng muốn được người lớn đọc
sách cho nghe. Ðọc lớn và diễn cảm một phần của quyển sách hơi dày, thảo
luận về câu chuyện ở mỗi cuối chương, kích thích trí tò mò muốn tìm hiểu
của bọn trẻ để chúng đặt câu hỏi về những truyện mà bạn đã đọc, đặc biệt
những lúc bọn trẻ không biết nghĩa của một từ nào đó. Bạn có thể thay đổi
cách đọc cho trẻ thấy thú vị như: bạn đọc một trang và con bạn đọc một
trang tiếp theo.
NGỮ ÂM:
Ngữ âm cũng là một phần quan trọng trong quá trình học đọc, con bạn có
khả năng hiểu được các ký tự âm thanh quan hệ với nhau như thế nào. Khả
năng ngữ âm bao gồm cách phát âm, cách nhận ra hệ thống âm đầu, nguyên
âm, sự khác nghĩa giữa một số từ đồng âm khác nghĩa...
Cách nâng cao kỹ năng ngữ âm cho trẻ mới biết đọc:
• Cùng đọc với trẻ những tập thơ, bài đồng giao và những bài hát. Ở mỗi
bài, hãy hỏi xem trẻ có nhận ra sự giống nhau về mặt âm thanh của những từ
được gieo vần không. Ðưa những quyển sách theo thứ tự a, b, c,.. cho trẻ tìm
từ giống và khác nhau ở đầu và cuối của quyển sách.
• Viết tên mọi người trong nhà, tên của bạn và sau đó cùng đọc với trẻ.
Các tên được viết theo nhóm có chung một ký tự ở đầu mỗi chữ như : Na và
Nam. Anh và An.
Ðối với những trẻ có khả năng đọc thành thạo:
• Giới thiệu cho trẻ tiếp cận với những tư liệu hằng ngày như báo, tạp chí.
Vận dụng những kỹ năng về ngữ âm và ngữ nghĩa để chỉ ra nghĩa trong một
câu hay một đoạn văn của bài đọc .