10 sự kiện chứng khoán năm 2008
Cổ phiếu đầu tiên tính chuyện hủy niêm yết; Vn - Index liên tục dò đáy; SCIC ra tay ứng
cứu thị trường... là những sự kiện nổi bật trong lĩnh vực chứng khoán năm 2008.
1. Vn-Index liên tục lập đáy mới
Quá trình lao dốc không phanh khiến Vn-Index sụt gần 70% giá trị so
với hồi đầu năm, 2/1. Ảnh: sme.
Chỉ số chứng khoán sàn TP HCM sụt gần 70% giá trị so với giao dịch mở hàng đầu năm
ngày 2/1, và càng tệ hại hơn nếu nhìn lại đỉnh cao trên 1.000 điểm năm 2007. Lạm phát kỷ
lục, thâm hụt thương mại lớn dẫn đến sự mất cân đối trong tài chính vĩ mô khiến Chính
phủ phải thắt chặt tiền tệ, ngân hàng siết vốn đổ vào chứng khoán. Thị trường không có
thêm sản phẩm mới như giao dịch ký quỹ hay bán khống, trong khi repo được yêu cầu triển
khai một cách hạn chế. Động thái bán tháo trước lực cầu yếu ớt đẩy chỉ số chứng khoán hai
sàn tuột dốc không phanh.
Gượng dậy được một chút, Vn-Index lại hứng thêm cơn bão khủng hoảng tài chính toàn
cầu, đưa chỉ số về khởi điểm của 3 năm trước, thiết lập đáy tại mức 286,85 điểm, một con
số không ai có thể nghĩ tới trong những tháng đầu năm. Thảm hại hơn, HaSTC-Index còn
rơi khỏi vạch xuất phát 100 điểm, "bốc hơi" gần 67% giá trị so với đầu năm.
2. SCIC ứng cứu thị trường
Ngừng bán cổ phiếu tự doanh, dừng phát hành trái phiếu Chính phủ, lập quỹ bình ổn giá,
ngưng niêm yết mới... là những hiến kế từ khắp nơi gửi về trong bối cảnh Vn-Index sụt
giảm thảm hại. Thậm chí, giới chứng khoán còn tính đến khả năng tạm đóng cửa thị trường
vài ngày. Đây cũng là nguyên nhân khiến cho việc dừng giao dịch 3 phiên tại HOSE do
trục trặc kỹ thuật lại được nhà đầu tư hồ hởi đón nhận thay vì giận dữ bởi lỡ mất cơ hội
kiếm lời.
Liều thuốc được duyệt để chạy chữa là Tổng công ty Đầu tư và Kinh doanh vốn Nhà nước
(SCIC) tung tiền mua cổ phiếu thanh khoản cao. Song SCIC không phải là biệt dược, dù số
tiền bỏ ra được dự đoán lên đến 5.000 tỷ đồng. Vn-Index “tỉnh lại” không đầy 10 phiên rồi
ngã ngay sau đó.
3. Giải pháp biên độ
SCIC không hoàn thành sứ mệnh ngăn thị trường suy giảm. Ủy ban chứng khoán Nhà
nước phải dùng giải pháp hành chính khi 4 lần điều chỉnh biên độ. Tuy nhiên, động thái
Bông Bạch Tuyết như giọt nước tràn ly sau bao ngày lỗ thật, lời giả. Mức lỗ tổng cộng
trong năm 2006, 2007 gần 15 tỷ đồng. Cứu cánh đưa BBT thoát khỏi bờ vực phá sản là
phát hành cổ phiếu tăng vốn điều lệ lại bị chính nội bộ công ty phản đối - Dệt may Gia
Định (chiếm 30% cổ phần). Viễn cảnh BBT mù mịt khi thua tiếp 9,3 tỷ đồng 9 tháng đầu
năm 2008 và gần như nắm chắc khả năng bị hủy niêm yết.
Scandal Bông Bạch Tuyết đưa giá cổ phiếu này tụt xuống mức thấp nhất trong số 174 mã
niêm yết trên HOSE.
6. Đìu hiu đấu giá cổ phần
IPO Ngân hàng Công thương Việt Nam (Vietinbank) thu hút không
đến 10% cổ phần của các cá nhân và tổ chức nước ngoài. Ảnh: B.H.
Năm 2008 cũng chứng kiến giai đoạn thất thu đối với hoạt động phát hành huy động vốn.
Biến động kinh tế vĩ mô cùng thế giới khiến tổng vốn huy động qua thị trường chỉ đạt
20.000 tỷ đồng, giảm hơn 50% so với năm 2007.
Số cổ phần bán được năm 2008 không quá 60% trong tổng 28 doanh nghiệp bán đấu giá
qua Sở giao dịch chứng khoán TP HCM. Cá biệt có những đợt phải tổ chức đến 3 lần
nhưng số đăng ký chỉ được 20 nhà đầu tư. Các đợt IPO cũng trở nên buồn tẻ khi vắng bóng
tổ chức nước ngoài, các quỹ đầu tư trong và ngoài nước. IPO Vietinbank được xem là đợt
bán cổ phần lần đầu ra công chúng thành công nhất trong năm nay khi bán hết số cổ phần
đấu giá.
7. Chợ OTC lỗi hẹn
Sàn OTC ra đời sẽ làm tăng thanh khoản và minh bạch
cho thị trường OTC. Ảnh: inteves.com.
Giới đầu tư cũng nhìn nhận chưa năm nào như năm nay, giá giao dịch trên OTC suy giảm
cực mạnh, lùi về mệnh giá và thậm chí tuột khỏi 10.000 đồng, trong đó có cả ngành ngân
hàng, sau giai đoạn đỉnh cao năm 2007. Gía nhiều cổ phiếu cứ trong tư thế đi ngang suốt
thời gian dài bởi không một ai đả động ngỏ mua.
Và có lẽ cũng chẳng ai quan tâm kế hoạch đưa các công ty đại chúng chưa niêm yết lên sàn
tập trung dành riêng cho đối tượng này đã phải lỗi hẹn trong năm nay. Sàn OTC ra đời với
mong đợi sẽ là bệ phóng đẩy nhanh tính thanh khoản và minh bạch của thị trường OTC nói
riêng cùng chứng khoán Việt Nam nói chung phải dời sang năm. Hiện cổ phiếu OTC vẫn