Chương 6 . QUẢN LÝ MÔI TRƯỜNG
6.1. Những khái niệm cơ bản về quản lý môi trường.
Quản lý MT là bằng mọi biện pháp thích hợp tác động và điều chỉnh các hoạt
động của con người nhằm làm hài hòa mối quan hệ giữa phát triển và môi trường, ssao
cho vừa thỏa mãn nhu cầu của con người, vừa bảo đảm được chất lượng của môi trường
và không quá khả năng chịu đựng của hành tinh chúng ta.
Quản lý Nhà nước về bảo vệ môi trường là một nội dung cụ thể của quản lý Nhà
nước. Đó là việc sử dụng các công cụ quản lý trên cơ sở khoa học, kinh tế, luật pháp để tổ
chức các hoạt động nhằm đảm bảo giữ cân bằng giữa phát triển kinh tế - xã hội và bảo vệ
môi trường.
tổng hợp các biện pháp, luật pháp, chính sách kinh tế, kỹ thuật, xã hội thích hợp nhằm
bảo vệ chất lượng MT sống và phát triển bền vững kinh tế xã hội của quốc gia.
6.1.1. Các mục tiêu chủ yếu.
• Khắc phục và phòng chống suy thoái, ô nhiễm MT phát sinh trong hoạt động
sống của con người
• Hoàn chỉnh hệ thống văn bản pháp luật bảo vệ môi trường, ban hành các
chính sách về phát triển kinh tế - xã hội phải gắn liền với bảo vệ môi trường,
nghiêm chỉnh thi hành Luật Bảo vệ môi trường
• Phát triển bền vững KTXH của quốc gia theo 9 nguyên tắc của một xã hội bền
vững do Rio - 92 đưa ra
• Xây dựng các công cụ có hiệu lực quản lý MT quốc gia và các vùng lãnh thổ.
6.1.2. Các nguyên tắc chủ yếu.
• Hướng công tác quản lý MT tới mục tiêu phát triển bền vững KTXH đất nước,
giữ cân bằng giữa phát triển và BVMT. Nguyên tắc này cần được thể hiện
trong quá trình xây dựng và thực hiện đường lối, chủ trương, luật pháp và
chĩnh sách nhà nước, ngành và địa phương.
• Kết hợp các mục tiêu quốc tế - quốc gia - vùng lãnh thổ và cộng đồng dân cư
trong việc quản lý MT. Môi trường khôgn có ranh giới khôgn gian, do vậy sự
ô nhiễm hay suy thoái thành phần môi trường ở quốc gia, vùng lãnh thổ này sẽ
ảnh hưởng có trực tiếp tới quốc gia khác và các vùng lãnh thổ khác.
• Quản lý MT cần được thực hiện bằng nhiều biện pháp và công cụ tổng hợp

• Thiết lập quan hệ quốc tế trong lĩnh vực BVMT
6.1.4. Tổ chức công tác quản lý môi trường
Công tác quản lý môi trường của bất kỳ quốc gia nào có tốt hay không là phụ
thuộc rất nhiều vào bộ máy quản lý môi trường của quốc gia đó. Tùy thuộc vào đặc điểm
tình hình của từng nước mà hệ thống tổ chức bộ máy được hình thành.
Theo nhiệm vụ và quyền hạn của mình, Chính phủ thống nhất quản lý Nhà nước
về bảo vệ môi trường trong cả nước. Bộ TN&MT chịu trách nhiệm trước Chính phủ thực
hiện chức năng quản lý Nhà nước về bảo vệ môi trường. Các Bộ, cơ quan ngang bộ, cơ
quan trực thuộc Chính phủ theo chức năng, nhiệm vụ và quyền hạn của mình phối hợp
với Bộ TN&MT thực hiện bảo vệ môi trường trong ngành và các cơ sở trực thuộc quản lý
trực tiếp. UBND tỉnh, Tp trực thuộc TW thực hiện chức năng quản lý Nhà nước về bảo
vệ môi trường tại địa phương. Sở TN&MT chịu trách nhiệm trước UBND tỉnh, Tp trực
thuộc TW trong việc bảo vệ môi trường ở địa phương.
Sau đây là sơ đồ hệ thống tổ chức bộ máy quản lý môi trường của Việt Nam:Hình 6.1: Hệ thống tổ chức công tác quản lý Nhà nước về MT của VN
6.1.5. Các công cụ quản lý môi trường
Công cụ quản lý môi trường là các biện pháp và phương tiện nhằm thực hiện
những nội dung của công tác quản lý môi trường. Công cụ quản lý môi trường rất đa
dạng, mỗi công cụ có một chức năng nhất định, liên kết và hổ trợ lẫn nhau.
Các loại công cụ quản lý môi trường bao gồm:
1. Phân loại theo chức năng: Công cụ điều chỉnh vĩ mô, công cụ hành động, công cụ hổ trợ.
2. Phân loại theo bản chất: Công cụ luật pháp chính sách
UBND
tỉnh
Bộ Tài nguyên và
Môi trường
Các Bộ
khác

chất thải.
4. Công cụ kinh tế: Gồm các loại thuế, phí,…
Hệ thồng quản lý môi trường GREEN GLOBE 21
Năm 1999, Cơ quan chứng nhận quốc tế GREEN GLOBE 21 thuộc Uỷ Ban Du lịch
và Lữ hành thế giới đã xây dựng một tiêu chuẩn Hệ thống quản lý môi trường riêng cho
ngành khách sạn nhằm giúp cho các nhà quản lý khách sạn dễ dàng áp dụng Hệ thống
này trong khách sạn của mình. Các doanh nghiệp khách sạn cần phải:
1. Xây dựng, thực hiện và duy trì một Hệ thống quản lý môi trường thích hợp với
phạm vi các hoạt động, các sản phẩm và dịch vụ, các tác động xã hội và môi
trường của khách sạn.
2. Đề cử một đại diện từ ban lãnh đạo cấp cao chịu trách nhiêm về việc thực hiện
Hệ thống quản lý môi trường .
3. Tổ chức các buổi huấn luyện cần thiết cho tất cả nhân viên về các trách nhiệm
quan trọng của họ và các hoạt động liên quan đến Hệ thống quản lý môi trường.
4. Giám sát việc thực hiện các cam kết theo các tiêu chuẩn của GREEN GLOBE 21.
5. Ghi chép đầy đủ các tình trạng tuân thủ luật pháp và các quy định, đưa ra các
hành động sữa chửa kịp thời đối với những hành động không tuân thủ để tránh sự
lặp lại.
6. Lưu lại ít nhất là 24 tháng các sổ sách theo dõi.
7. Thường xuyên xem xét tính đầy đủ và hiệu quả trong việc hoàn thành các yêu cầu
của tiêu chuẩn GREEN GLOBE 21 dành cho ngành khách sạn.
Sau khi một doanh nghiệp khách sạn đáp ứng được các yêu cầu đề ra thông qua
một kiểm toán độc lập, cơ quan chứng nhận GREEN GLOBE 21 sẽ cấp một biểu tượng
chứng nhận (logo) về Hệ thống quản lý môi trường cho họ. Tuy nhiên, để có thể sử dụng
biểu tượng chứng nhận này lâu dài, doanh nghiệp sẽ được tiếp tục được kiểm tra hàng
năm về các tuân thủ của mình.
Hính 6.2: Biểu tượng chứng nhận Hệ thống quản lý môi trường của GREEN GLOBE 21
Nguồn: Du lịch bền vững – Coastlearn, 2002
6.2. Cơ sở khoa học của công tác quản lý môi trường.
6.2.1. Cơ sở triết học của quản lý môi trường.