M
M
Ạ
Ạ
ĐI
ĐI
Ệ
Ệ
N
N
Mạ điện:
• B
ả
o v
ệ
kim lo
ạ
i kh
ỏ
i
ă
n mòn: giúp v
ậ
t li
ệ
u tr
ở
nên b
ề
n
h

ụ
c h
ồ
i kích th
ướ
c c
ủ
a các chi ti
ế
t
đ
ã b
ị
mài mòn.
• Ch
ứ
c n
ă
ng trang trí: các l
ớ
p m
ạ
crôm, vàng, b
ạ
c, h
ợ
p kim
….
• Trong k
ỹ

Caùc coâng duïng khaùc
: Ph
ả
n x
ạ
quang và nhi
ệ
t; D
ẫ
n
nhi
ệ
t; d
ẫ
n
đ
i
ệ
n; d
ễ
hàn; th
ấ
m d
ầ
u ….
Ư
u
đ
i
Ư

Nguyên lý quá trình mạ :
M
n+
+ n ē → M
m
LT
= A.I.t/F
•m : khối lượng chất kết tủa; A: đương lượng gam
•I : lượng điện chạy qua dung dòch; F: hằng số Faraday
•t : thời gian điện phân
Hiệu suất dòng : H = (m
TN
/m
LT
).100%
Các giai đoạn của quy trình mạ:
1) X
ử
lý b
ề
m
ặ
t:
• T
ẩ
y d
ầ
u m
ỡ
: hóa h

n
đị
nh tính ch
ấ
t b
ề
m
ặ
t
• Màu s
ắ
c
T
ẩ
y d
ầ
u R
ử
a Bi
ế
n
đổ
i b
ề
m
ặ
t R
ử
a
Phosphát hóa, …

nh M
ạ
ạ
Quaù trình ñieän phaân với anod hòa tan:
• Catod: M
n+
+ n ē → M
• Anod: M - n ē → M
n+
U= (1 + β)[φ
p,a
– φ
p,c
+ (1+ α) IR]
• β : hệ số tiêu hao điện năng tại các tiếp điểm.
• φ
p,a
, φ
p,c
: điện thế phóng điện anot và catot.
• α : hệ số tiêu hao điện năng tích tụ khí ở điện cực.
• I : cường độ dòng qua bể mạ.
• R : điện trở dung dịch.
Lớp mạ
Nền
Ă
n mòn; Mài mòn;
Độ
x
ố

ọ
ng khi l
ng khi l
ự
ự
a ch
a ch
ọ
ọ
n h
n h
ệ
ệ
m
m
ạ
ạ
Yêu cầu về lớp mạ:
- Bám ch
ắ
c vào n
ề
n, không bong tróc
- K
ế
t t
ủ
a nh
ỏ
m

a
2 giai
đ
o
ạ
n
T
ạ
o m
ầ
m
Phát tri
ể
n m
ầ
m
T
ố
c
độ
c
ủ
a t
ừ
ng g/
đ
ph
ụ
thu
ộ

phân c
ự
c catôt bé → l
ớ
p m
ạ
thô, s
ầ
n sùi, không
đồ
ng
đề
u.
Dung d
ị
ch mu
ố
i ph
ứ
c: ion ph
ứ
c
phân c
ự
c catôt l
ớ
n →
→→
→ phân b
ố

n càng làm gi
ả
m
độ
phân c
ự
c catôt → l
ớ
p m
ạ
càng thô.
Nhưng khi qu
á loãng thì :
- t
ố
c
độ
k
ế
t tinh th
ấ
p → hi
ệ
u su
ấ
t th
ấ
p
- I gi
ớ

ồ
ng
độ
t
ố
i
ư
u
c)
Thành phần
Th
ườ
ng thêm các ph
ụ
gia:
-N
ề
n (ch
ấ
t
đ
i
ệ
n ly, n
ồ
ng
độ cao
) : t
ă
ng

t …): Gelatin,
Thiourê, 1,4-butildiol, d
ẫ
n xu
ấ
t c
ủ
a sulfonapten, natri
laurylsulfat, …
Dung d
ị
ch
đ
i
ệ
n phân
Chỉ số pH và tác dụng của dung dòch đệm:
• -
tăng quá thế hydro trên điện cực
• - pH giảm thì hiệu suất dòng catot giảm
• Để đảm bảo chất lượng lớp mạ cần ổn đònh pH
của dung dòch bằng cách thêm vào dung dòch
đệm.
Mật độ dòng : mật độ dòng ảnh hưởng nhiều đến
tính chất lớp mạ, tốc độ mạ, các phản ứng ở
các điện cực, hiệu suất dòng, …
C
ấ
u t
ạ

t
Tinh th
ể
nh
ỏ
m
ị
n : V
tạo mầm
>> V
phát triển mầm
→ Phân c
ự
c catod l
ớ
n: KL k
ế
t t
ủ
a
ở
th
ế âm hơn nhiề
u so v
ớ
i E
cb
m
ứ
c

ụ
gia, ligand h
ữ
u c
ơ
ho
ặ
c vô c
ơ
)
M
ậ
t
độ
dòng cao : k
ế
t c
ấ
u b
ề
m
ặ
t r
ắ
n ch
ắ
c;
độ
c
ứ

ng cao nh
ư
ng m
ị
n, ít
gai h
ơ
n và chi
ề
u dày l
ớ
p m
ạ
gi
ả
m.
Khả năng phân bố của lớp mạ
Mu
ố
n thu
đượ
c l
ớ
p m
ạ
t
ố
t thì
độ
dày

ể
u Nguyên nhân
ả
nh h
ưở
ng
đế
n s
ự
phân b
ố
c
ủ
a l
ớ
p
m
ạ để
lo
ạ
i tr
ừ
Hình h
ọ
c:
đố
i v
ớ
i các v
ậ

i thi
ệ
n s
ự
phân b
ố
c
ủ
a l
ớ
p m
ạ
:
Dùng dung d
ị
ch mu
ố
i ph
ứ
c
Tăng khoả
ng cách gi
ữ
a anod và catod
Dùng anod có hình d
ạ
ng gi
ố
ng v
ớ

5
(OH)
3
dầu mỡ tan tan
+ Tẩy gỉ: thường dùng H
2
SO
4
10% (dễ bay hơi) hoặc HCl 10%
(dễ gây giòn hydro)
do : Fe + 2 HCl
→
FeCl
2
+ H
2
CÁC THAO TÁC CHUẨN BỊ TRƯỚC MẠ
 Chuẩn bò bề mặt
 Tẩy dầu mỡ
 Tẩy gỉ
 Tẩy nhẹ
 Trung hòa
CHUẨN BỊ BỀ MẶT
ĐÁNH BÓNG HÓA HỌC
ĐÁNH BÓNG ĐIỆN HÓA
GIA CÔNG CƠ HỌC
MÀI VÀ ĐÁNH BÓNG
SÓC BÓNG VÀ QUAY BÓNG
PHUN CÁT
CHẢI