Chấn thương sọ não
(Phần 1)
Chấn thương sọ não là gì ?
Sọ não là một hộp xương được cấu tạo từ nhiều xương, bên trong có chứa chất
não(chất não bao gồm mô não, mạch máu, dịch não tuỷ ). Ngay dưới lớp xương sọ là
màng cứng, một lớp mỏng sát bề mặt não là màng mềm.
Giữa màng nhện và màng mềm tạo nên khoang dưới nhện, khoang này có chứa
dịch não tuỷ. Chức năng của dịch não tuỷ là bảo vệ não, có vai trò như dịch đệm và
dinh dưỡng cho não. Kích thước hộp sọ khác nhau ở trẻ em và người lớn.
Ở trẻ nhủ nhi các khớp hàn sọ chưa đóng kín tạo nên những thóp ở phía trước
(dân gian gọi là mỏ ác ) rất mềm, sờ tay cảm giác mạch máu đập bên dưới. Phía sau là
thóp sau. Thóp trước đóng chậm hơn thóp sau. Thóp trước thường đóng kín lại sau 12-
18 tháng, còn thóp sau đóng sớm hơn, vào khoảng tháng thứ 3 sau sinh.
Bất cứ lực tác động trực tiếp hay gián tiếp nào làm tổn thương xương sọ
và/hoặc mô não bên trong đều được xem là chấn thương sọ não.
Chấn thương đầu là gì ?
Chấn thương đầu cũng là cách nói khác của chấn thương sọ não, nhưng hàm ý
mức độ chấn thương nhẹ hơn, thường không có tổn thương sọ và mô não bên trong mà
chỉ có bị bên ngoài da như: sưng bầm ở da đầu, rách da đầu chảy máu. Trong chấn
thương đầu thường người bệnh tỉnh táo. Tuy nhiên, trong chấn thương đầu có thể diễn
biến nặng lên, lúc này lại gọi là chấn thương sọ não
Nguyên nhân nào gây ra chấn thương sọ não ?
•
Các nguyên nhân thường gặp của chấn thương sọ não là :
•
Tai nạn giao thông: đây là nguyên nhân hàng đầu gây chết người
do chấn thương sọ não. Theo Ủy ban
•
An toàn Giao thông Quốc Gia Việt Nam, mỗi năm có khoảng
13.000 người chết vì tai nạn giao thông ( trung bình mỗi ngày có khoảng 35
Triệu chứng của chấn thương sọ não rất thay đổi từ nhẹ đến nặng, sau tai nạn
người bệnh thường bất tỉnh và không nhớ những gì đã xảy ra trước đó. Các triệu chứng
có thể là: quên, đau đầu dữ dội, nôn ói, nói không chính xác hoặc nói những câu không
liên quan, lừ đừ, ngủ gà (tức người bệnh nhắm mắt ngủ, lay gọi thì người bệnh mở
mắt, xong lại nhắm thiếp đi), vật vã, kích động la hét .
Chấn thương sọ não có thể biểu hiện triệu chứng lập tức ngay sau tai nạn. Ngoài
triệu chứng chảy máu, sưng ở đầu, thường bất tỉnh lâu hay mau tuỳ theo mức độ tổn
thương ở não. Ðặc biệt lưu ý, sau khi chấn thương mà có chất dịch trắng trong chảy ra
ở lổ tai, mũi chứng tỏ là chấn thương sọ não làm tổn thương, thoát dịch não tuỷ ra
ngoài ( đây là một chất dịch giúp bảo vệ và nuôi dưỡng mô não ). Triệu chứng nặng
khác của chấn thương sọ não là : người bệnh hôn mê, chảy máu mũi, miệng, máu lổ
tai, sưng bầm hai hốc mắt ( giống như đeo kính râm).
Ngoài ra, chấn thương sọ não cũng có thể không biểu hiện triệu chứng ngay lập
tức mà phải mất hàng tháng sau tai nạn mới biểu hiện. Ðó gọi các triệu chứng chấn
thương sọ não muộn. Thường sau khi chấn thương người bệnh không có triệu chứng gì
cả, thậm chí triệu chứng rất nhẹ và không đáng kể, người bệnh không quan tâm, bỏ
qua không đi khám bệnh. Trong trường hợp này nếu đi khám bác sĩ cũng không thấy
bất thường gì ( kể cả chụp CT Scan cũng không thấy tổn thương). Sau tai nạn vài tuần
cho đến hàng tháng người bệnh bắt đầu xuất hiện triệu chứng đau đầu ngày càng tăng,
uống thuốc giảm đau cũng không đỡ. Có người than yếu, đi lại không vững, nhìn mờ,
tê nữa người, hay quên, nói ngọng hoặc lên cơn co giật. Ðó là những lý do khiến người
bệnh đến bệnh viện. Lúc này bác sĩ khám bệnh và cho chụp CTScan não phát hiện ra
trong não người bệnh có tụ máu.( gọi là máu tụ mãn tính hoặc bán cấp tuỳ theo thời
điểm xuất hiện) . Trong trường hợp đó, bác sĩ sẽ bàn bạc với người bệnh ( hoặc thân
nhân người bệnh ) và giải thích với họ cách giải quyết vấn đề là mỗ để lấy khối máu tụ
trong não. Sau khi mỗ vài ngày, người bệnh sẽ cảm thấy khoẻ hơn.
Triệu chứng của chấn thương sọ não
Chấn thương sọ não có thể gây ra bất kỳ rối loạn chức năng nào của não như:
ngủ gà, mất tập trung, thờ ơ, suy giảm trí nhớ, trầm cảm, kích động, mất sáng suốt, đa
cảm, rối loạn giấc ngủ, giảm khoái cảm (tình dục), vụng về và chậm hiểu. Việc phân