10 sai lầm nhà đầu tư nhỏ dễ mắcRa quyết định theo đám đông, quá tự tin, lạm dụng giao dịch qua mạng là ba
trong số những sai lầm có thể khiến nhà đầu tư nhỏ mất tiền oan.
Với những nhà đầu tư chứng khoán nhỏ thì kẻ thù lớn nhất chính là bản thân họ.
Đó là kết luận của Terry Odean, giáo sư Đại học California, Mỹ. Odean đưa ra
một số bài học về tài chính hành vi – một bộ môn bao gồm thần kinh học, tâm lý
học và kinh tế học. Tài chính hành vi sẽ giúp nhà đầu tư tránh những bản năng tồi
tệ nhất của chính họ.
Theo bài viết của Odean trên tạp chí Forbes, các nhà đầu tư nhỏ lẻ hay mắc phải
những sai lầm phổ biến dưới đây.
Quá tự tin
Tự tin thái quá vào khả năng phán đoán của bản thân là "căn bệnh" mà nhiều nhà
đầu tư nhỏ, đặc biệt là nam giới, mắc phải. Sau khi theo dõi 67.000 tài khoản đầu
tư, Odean nhận thấy những người đàn ông chưa kết hôn thường mắc hội chứng tự
tin quá mức. Hội chứng này khiến số lần giao dịch của họ nhiều hơn 67% so với
phụ nữ độc thân, nhưng mức lợi nhuận trung bình trong năm của họ lại thấp hơn.
Giao dịch quá nhiều
Sau khi theo dõi mọi giao dịch tại Sở Giao dịch Chứng khoán Đài
Loan trong 4
năm, Odean nhận thấy các nhà đầu tư mất tổng cộng 32 tỷ USD vì trả hoa hồng
cho nhân viên môi giới, nộp thuế và dự đoán sai thời điểm thích hợp để giao dịch.
Đương nhiên, số lượng giao dịch càng nhiều thì phí môi giới và tiền nộp thuế càng
tăng.
Không nhận ra những giới hạn của bản thân
Phần lớn nhà đầu tư không nhận thấy những bất lợi mang tính cố hữu khi họ đối
đầu với những “đại gia” như Goldman Sachs hay JP Morgan Chase. “Điều đó
giống như việc vận động viên nghiệp dư so tài với một vận động viên chuyên
nghiệp. Chắc chắn bạn sẽ thua”, Odean nói.
Hành xử theo đám đông
load) từ 2%-8%. Nhiều quỹ thu phí lúc khách hàng rút tiền ra (gọi là back-front
load). Có quỹ thu phí hàng năm vào khoảng 1%-3%.
Phần lớn nhà đầu tư am hiểu thường tránh quỹ thu phí từ đầu và có xu hướng chọn
quỹ thu phí lúc rút tiền hoặc thu phí hàng năm. Tuy nhiên, những quỹ này có thể
“ngốn” nhiều tiền hơn trong dài hạn.
Lạm dụng giao dịch qua mạng
Một nghiên cứu vào năm 2002 cho thấy phần lớn những nhà đầu tư chuyển từ giao
dịch qua điện thoại sang giao dịch qua mạng đã hứng chịu thua lỗ. Trên thực tế, sự
thuận tiện của giao dịch qua mạng khiến các nhà đầu tư có xu hướng ra quyết định
theo bản năng thay vì lý trí.
Tự thành lập nhóm đầu tư
Odean phát hiện ra rằng 60% nhóm đầu tư tại Mỹ hứng chịu thua lỗ. Một trong
những nguyên nhân là các nhóm đầu tư thường giữ những cổ phiếu có mức tăng
giá thấp và thay đổi tới 65% danh mục đầu tư mỗi năm.