Những sai lầm trong đầu tư chứng khoán

Trên thị trường chứng khoán,
nhiều nhà đầu tư mua cổ phiếu xuất
phát từ những mẹo do bạn bè mách
bảo, từ các cú điện thoại của nhà
môi giới hay những đề xuất của một
nhà phân tích nào đó. Cũng có
thể, họ mua cổ phiếu khi thị trường
đang trong giai đoạn nóng bỏng và
đến lúc thị trường đóng băng, họ bắt
đầu hoảng loạn, bán tháo số cổ
phiếu nắm giữ để rồi hứng chịu một
khoản thua lỗ. Đó là câu chuyện rất
điển hình về những sai lầm trong
đầu chứng khoán.
Đầu tư chứng khoán luôn là
phương thức đầu tư hiệu quả với
những khoản lợi nhuận lớn. Tuy
nhiên, thị trường chứng khoán cũng là nơi chứa đựng rất nhiều rủi ro. Nếu không
có “sự tỉnh táo” hợp lý thì chỉ một sai lầm nhỏ cũng có thể khiến bạn “trắng” tay
sau một phiên giao dịch. Sau đây là những lỗi phổ biến nhất mà phần lớn các nhà
đầu tư hay mắc phải được hiệp hội Các nhà môi giới chứng khoán Mỹ (
National
Association of Securities Dealers - NASD) tổng kết:

San giao dịch chứng khoán New Yor
k
1. Quan niệm rằng mua và nắm giữ chứng khoán trong một thời gian
dài thì chứng khoán sẽ tăng giá
Yang Li, nhà đầu tư người Hồng Kông đã nắm giữ cổ phiếu của tập đoàn

3. Đầu tư theo tin đồn, mách nước
Nhiều nhà đầu tư thích kiểu mua bán cổ phiếu theo tin đồn, mách nước, và
những lời khuyên của các hãng dịch vụ tư vấn. Nói một cách khác, những nhà đầu
tư này sẵn sàng nghe theo thiên hạ để rồi lãng phí tiền bạc, thay vì phải tự hiểu rõ
những gì mình đang làm. Hầu hết tin đồn đều không chính xác.
Đa số các nhà đầu tư không có điều kiện tiếp cận được những nguồn thông
tin và dịch vụ tư vấn tốt. Mà ngay cả khi đã được tư vấn tốt, họ cũng có thể không
nhận thức được vấn đề và vì vậy không làm theo. Trong khi đó, người ta lại rất dễ
mất tiền vì nghe theo những lời khuyên của bạn bè hay những nhà môi giới trình
độ trung bình, hoặc những hãng tư vấn thường thường bậc trung nhưng có tài ăn
nói.
Bài học rút ra từ sai lầm này là hãy tự chủ trong những quyết định đầu tư
của mình dựa trên cơ sở sự phân tích kỹ càng cùng với các lời khuyên từ những
công ty tư vấn hay môi giới chứng khoán chuyên nghiệp.
4. Mua những cổ phiếu có giá rẻ
Lúc đầu giá cổ phiếu của Siemen, tập đoàn điện tử hàng đầu của Đức, ở
mức giá rất cao trong khi giá cổ phiếu của các hãng điện thoại di động nhỏ khác
mới ra đời tại Đức lại khá thấp. Với hy vọng là các hãng điện thoại di động nhỏ sẽ
phát triển mạnh, kèm theo là sự tăng giá cổ phiếu, nên nhiều nhà đầu tư đã đổ xô
săn lùng cổ phiếu của những hãng này. Nhưng cuối cùng, các nhà đầu tư này
không những không thu được cổ tức mà còn bị lỗ vốn do các hãng điện thoại này
phá sản. Trong khi đó, những nhà đầu tư sáng suốt đầu tư vào cổ phiếu của
Siemen tuy giá cao, cổ tức thấp nhưng lại rất ổn định.
Warren Buffet, cây đại thụ tại phố Wall đã từng nói: “Cách đơn giản để gặt
hái thất bại là mua những chứng khoán đang liên tục giảm giá”. Quả đúng như
vậy, các nhà đầu tư thường nghĩ rằng họ đã có lợi nhuận lớn với việc mua 1.000
cổ phiếu với giá 1 USD/cổ phiếu thay vì mua 50 cổ phiếu với giá 20 USD/cổ
phiếu. Lý do họ đưa ra là nếu cổ phiếu tăng thêm 1 USD, họ đã kiếm được khoản
lời gấp đôi. Đúng là một tỷ lệ sinh lời 100% có thể xảy ra. Nhưng sai lầm mà các
nhà đầu tư mắc phải là họ đã bỏ qua những rủi ro nội tại trong các cổ phiếu 1

suất đi vay cao để bù đắp lại cho ngân quỹ đã bị hao hụt do việc trả cổ tức. Hơn
nữa, chỉ cần thị giá cổ phiếu đó bị sụt trong 1 đến 2 ngày cũng có thể làm cho nhà
đầu tư mất một khoản tiền tương đương số cổ tức mà mình mới được chia.
Bài học rút ra từ sai lầm này là cổ tức không phải là yếu tố quan trọng trong
mỗi quyết định đầu tư. Bạn hãy cân nhắc nhiều yếu tố khác như tỷ số P/E, tình
hình tài chính và hoạt động kinh doanh của công ty.
7. Do dự trong các quyết định đầu tư
Một số nhà đầu tư thường gặp khó khăn khi phải quyết định mua hay bán.
Nói cách khác, họ do dự và không thể tự chủ trong suy nghĩ. Họ cảm thấy không
chắc chắn chỉ vì họ không biết rõ mình đang làm gì. Họ không có sẵn những kế
hoạch, nguyên tắc quy định để tự định hướng cho mình. Đa số các nhà đầu tư
không chịu quan sát diễn biến chứng khoán một cách khách quan. Một mặt họ
luôn tự mình phân tích và quyết định nhưng mặt khác họ cũng có xu hướng dựa
vào những ý kiến chủ quan trên thị trường. Chính từ đó, sự do dự đã xuất hiện
khiến nhà đầu tư rối trí không biết lựa chọn quyết định nào. Và rồi khi quyết định
được thì đã muộn, nhà đầu tư chịu thua lỗ do không bán kịp cổ phiếu mất giá, hoặc
bỏ qua cơ hội lợi nhuận khi không sớm mua những cổ phiếu tăng trưởng.
Bài học rút ra từ sai lầm này là nhà đầu tư cần có sự quyết đoán trong các
quyết định đầu tư của mình. Đây là một đức tính rất cần thiết khi bạn tham gia vào
cuộc chơi trên thị trường chứng khoán.
Nhìn chung, bạn nên tự mình rút ra cho bản thân những bài học kinh
nghiệm cần thiết để tránh khỏi những sai lầm không đáng có. Sẽ là quá muộn nếu
bạn không nhận ra rằng thị trường chứng khoán không phải là nơi kiếm tiền dễ
dàng và nhàn nhã nhất. Chỉ cần một sai phạm nhỏ thôi là một nhà đầu tư cho dù
“lão luyện” đến đâu cũng sẽ bị “tử hình” ngay lập tức! Sự thực là không ai “bắn
chết” người mắc sai lầm cả, nhưng đối với các nhà đầu tư chuyên nghiệp thì việc
bị loại khỏi cuộc chơi kinh doanh chứng khoán là một hình phạt có thể ví như
nhận án tử hình.