Chương 2:
Phương án không gian (PAKG)
Để đảm bảo việc thay đổi số vòng quay, hộp tốc độ máy công cụ
có thể là hộp tốc độ vô cấp hay là hộp tốc độ phân cấp.
Dựa vào chuổi số vòng quay như trên và phạm vi sử dụng , ở đây
ta thiết kế hộp tốc độ phân cấp dùng bánh răng di trượt.
aTịnh số nhóm truyền tối thiểu:

(n0: là s
ố vòng quay của động cơ).
x = 1,6 = 2,69¬
Trong đó: x là số nhóm truyền tối thiểu, chọn x = 3.
bChon. phương án không gian hợp lý:
Với số cấp tốc độ Zv = 18, ta có các PAKG sau:
Zv = 18 = 3
 3  2 = 3  2  3 = 2  3  3
Một số tiêu chuẩn để so sánh:
- Phương án đơn giản tới mức để có thể dễ dàng thực hiện.
- Phương án đảm bảo có khả năng tự động hoá máy nhiều nhất.
- Phương án có hiệu suất đạt được cao nhất.
- Phương án đạt được độ chính xác các xích thực hiện truyền
động tạo h
ình phức tạp và truyền động chính xác.
Dựa vào các tiêu chuẩn trên ta có các chỉ tiêu để so sánh:
1. Tính tổng số bánh răng của hộp theo công thức:
Sz .
V
ới pi là số bánh răng di trượt trong một nhóm
Theo tính toán, có SZmin khi p1 = p1 = ...= pi = e, với e là cơ
số nepê ( e= 2,6,...). Do ta nên chọn pI = 2,3,4.
Với PAKG Zv = 16 =3  3  2 , ta có:

lắp trên trục có kích thước lớn, vì vậy tránh bố trí nhiều chi tiết
trên trục cuối cùng (trục chính).
Từ các chỉ tiêu trên, ta lập bảng so sánh PAKG:
Yếu tố so sánh Phương án
3  3  2 3  2  3 2  3  3
Tổng số bánh răng SZ16 16 16
T
ổng số trục Str 4 4 4
Chi
ều dài sơ bộ L 17b + 16f 17b + 16f 17b + 16f
S
ố bánh răng chịu Mxmã 2 3 3
T
ừ bảng so sánh ta chọn được PAKG là Zv = 3  3  2. Vì
phương án này có số bánh răng chịu Mxmã là nhỏ nhất.
13.2.. Phương án thứ tự (PATT).
Mục đích của PATT là tìm ra được một phương án thay đổi
sự ăn khớp của các bánh răng trong nhóm truyền thích hợp nhất và
tìm ra quy lu
ật phân bố tỷ số truyền trong nhóm truyền.
Như ta đ
ã biết với một phương án bố trí không gian đã có, ta
có nhi
ều phương thay đổi thứ tự khác nhau. Với số nhóm truyền x
= 3, và PAKG Zv = 3  3  2, ta sẽ có 3! = 12.3. = 6 phương thay
đổi thứ tư. Với 6 PATT được thể hiện bằng 6 lưới kết cấu, v
à từ đó
ta sẽ đánh giá để chọn một lưới kết cấu thích hợp nhạtĐẻ^' chọn
được lưới
kết cấu thích hợp nhất ta dựa vào phương pháp kiểm

Xmã 9 12 12
xmã 9=8 12>8 12>8

V
ới điều kiện xmã  8  loại 4 phương án (I),(III),(II) ;
(II),(III),(I) ; (III),(II),(I) ; (III),(I),(II) ta chấp nhận 2 phương án
(I),(II),(III) và (II),(I),(III). Trong 2 phương án này ta chọn phương
án (I),(II),(III) vì phương án này có lượng mở đều đặn và tăng dần.
a. Xây dựng lưới kết cấu:
Từ PATT trên ta có công thức kết cấu là Zv = 3[1]3[3] 
2[9].
bX
ậy dựng lưới đô thị vòng quay
* Đối với nhóm Pa : i1: i2: i3 = 1:4:2
Chọn
* Đối với nhóm Pb :
i4: i5: i6 = 1:3:6
Chọn
* Đối với nhóm Pc : i7: i8 = 1:9
Chọn
Mỗi nhóm truyền chỉ chọn 1 tỉ số truyền tuỳ ý ( độ dóc của
tia tuỳ ý) nhưng phải đảm bảo còn các tỉ số truyền khác dựa vào
phương trình điều chỉnh để xác định. Khi kiểm tra lại tỉ số truyền
ta chỉ cần kiểm tra lại nhóm cuối cùng .
Lưới đồ thị vòng quay: