Đại học quốc gia hà nội
khoa công nghệ

giáo trình tin học cơ sở
phần lập trình trên ngôn ngữ C

vũ bá duy

hà nội tháng 1 năm 2003
Gi¸o tr×nh tin häc c¬ së II - N
gôn ngữ
C

2

Bạn đọc trên mạng của Đại học Quốc gia Hà Nội được phép

Vì thế ban đầu nó không hướng tới sự tiện dụng cho người lập trình. C được phát triển từ
một ngôn ngữ lập trình có tên là B (B là ngôn ngữ lập trình được viết bởi Ken Thompson
tại Bell Labs, và tên ngôn ngữ lấy theo tên của Bell Labs).
C là ngôn ngữ mạnh và mềm dẻo, linh hoạt, nó nhanh chóng trở thành ngôn ngữ phổ
biến không chỉ trong phạm vi của Bell, C được các lập trình viên sử dụng viết nhiều loại
ứng dụng ở các mức độ khác nhau.
Cũng vì nó được dùng nhiều nơi nên xuất hiện những đặc điểm khác nhau, các phiên
bản phát triển không thống nhất. Để giải quyết vấn đề này, năm 1983 Viện tiêu chuẩn Mỹ
(ANSI) đã thành lập một chuẩn cho C và có tên ANSI C (ANSI standard C). Nói chung
các chương trình dịch C ngày nay đều tuân theo chuẩn này ngoại trừ một số khác biệt nhỏ.
Hiện nay có rất nhiều ngôn ngữ lập trình bậc cao như C, Pascal, BASIC,.. mỗi ngôn
ngữ đều có điểm mạnh riêng của nó và phù hợp cho một số lĩnh vực nào đó, C cũng
không ngoại lệ, C được phổ biến bởi nó có các đặc điểm sau:
•
C là ngôn ngữ mạnh và mềm dẻo. Có thể nói rằng sự hạn chế của C chỉ phụ thuộc
vào người lập trình, tức là với C bạn có thể làm tất cả những điều theo ý tưởng của bạn. C
được dùng cho những dự án từ nhỏ tới lớn như: Hệ điều hành, Đồ hoạ, Chương trình
dịch,...
•
C dễ chuyển đổi sang hệ hệ thống khác (tính khả chuyển), tức là một chương trình
C được viết trên hệ thống này có thể dễ dàng dịch lại chạy được trên hệ thống khác
•
C là ngôn ngữ cô đọng, số lượng từ khoá không nhiều.
•
C là ngôn ngữ lập trình cấu trúc. Mã lệnh của chương trình C được viết thành các
hàm, các hàm này có thể sử dụng lại trong các ứng dụng khác.
Với các đặc điểm trên C là ngôn ngữ tốt cho việc học lập trình, hơn nữa sau này
chúng ta còn có thể tiếp cận với lập trình hướng đối tượng, và một trong những ngôn ngữ
lập trình chúng ta lựa chọn đầu tiên cho lập trình hướng đối tượng là C++, những kiến
thức về C vẫn có ích cho bạn vì C++ là ngôn ngữ được phát triển từ C và bổ sung đặc tính

trùng với từ khoá của ngôn ngữ. Và vì C phân biệt chữ hoa và chữ thường nên các tên chữ
hoa như XY và xy là khác nhau.
Mỗi ngôn ngữ đều có riêng một tập các từ với ý nghĩa đặc biệt đó là các từ khoá,
chúng được dùng với mục đích định trước như tên kiểu dữ liệu, tên toán tử,..
Sau đây là một số từ khoá của C

asm enum signed
auto extern sizeof
break float static
case for struct
char goto switch
const if typedef
continue int union
default long unsigned
do register void
double return volatile
else short while

I.2.Các bước lập trình giải bài toán
Để giải một bài dù mức nào thì bước đầu tiên chúng ta cũng phải phát biểu bài toán,
tức là chúng ta phải hiểu bài toán yêu cầu gì thì mới có thể tìm được thuật giải, và cài đặt
thuật toán đó và sau khi đã có chương trình bạn phải chạy để kiểm nghiệm tính đúng đắn
của nó.
Như vậy để giải bài toán bằng chương trình chúng ta theo các bước sau:
1. Xác định đối tượng của chương trình
Giáo trình tin học cơ sở II - N
gụn ng
C

6

4. Chy v kim tra kt qu chng trỡnh
Khi ó cú chng trỡnh ớch, chỳng ta cn phi kim tra tớnh ỳng n ca nú. bn
chy chng trỡnh vi cỏc b d liu mu v kim tra kt qu cú nh d kin hay khụng,
nu cú sai sút thỡ phi xỏc nh nguyờn nhõn gõy li v quay li bc 1 hiu chnh. v
chỳng ta lp li quỏ trỡnh ny cho ti khi c chng trỡnh gii ỳng bi toỏn mong i.