Điện ảnh Đức

Điện ảnh Đức là nền nghệ thuật và công nghiệp điện ảnh của Đức. Ra đời từ cuối
thế kỉ 19, cho đến nay điện ảnh Đức đã có nhiều đóng góp kỹ thuật và nghệ thuật quan
trọng cho điện ảnh thế giới.
Lịch sử điện ảnh Đức trước thập niên 1950
Trước năm 1918: Những nhà điện ảnh tiên phong
Đức là một trong những nước đầu tiên phát triển kỹ thuật điện ảnh. Ngày 1 tháng 11
năm 1895, hai anh em người Đức Max và Emil Skladanowsky đã giới thiệu hệ thống
Bioskop, một thiết bị để trình chiếu hình ảnh chuyển động, tại nhà hát Wintergarten ở
Berlin. Max Skladanowsky cũng đã có mặt trong buổi chiếu thu tiền đầu tiên trên thế giới
của Anh em Lumière tại Paris ngày 28 tháng 12 và nhận thấy sự vượt trội của hệ thống
Cinématographe so với hệ thống Bioskop của mình. Những nhà điện ảnh tiên phong của
điện ảnh Đức còn phải kể tới hai người Berlin Oskar Messter và Max Gliewe, hai nhà sáng
chế đã sử dụng kỹ thuật Chữ thập Malta (Croix de Malte, cho phép biến chuyển động tròn
liên tục thành chuyển động tròn gián đoạn) để chiếu các hình ảnh chuyển động.
Trong thời kì đầu, cũng như ở các nước châu Âu khác, kỹ thuật điện ảnh Đức chỉ
được coi là một kỹ xảo biểu diễn lạ mắt để trình chiếu tại các hội chợ, các đoạn phim được
chiếu chủ yếu là quay lại các cảnh đời thực và có thời gian ngắn. Phải đến thập niên 1910,
những bộ phim điện ảnh thực sự đầu tiên mới được thực hiện ở Đức, có thể kể tới một
chuyển thể điện ảnh từ tiểu thuyết The Student of Prague của Edgar Allan Poe, bộ phim
này do Paul Wegener và Stellan Rye (người Đan Mạch) đồng đạo diễn, Guido Seeber phụ
trách quay phim và các diễn viên được tuyển từ đoàn kịch của nghệ sĩ nổi tiếng Max
Reinhardt.
Trước năm 1914, có rất nhiều bộ phim câm nước ngoài, đặc biệt là phim câm Ý và
Đan Mạch, được nhập khẩu vào Đức vì công chúng nước này rất ưa chuộng các bộ phim có
các ngôi sao điện ảnh và cốt truyện hấp dẫn. Nhu cầu nội địa này đã thúc đẩy sự phát triển
của điện ảnh Đức, các ngôi sao điện ảnh nội địa bắt đầu xuất hiện, tiêu biểu là nữ diễn viên
Henny Porten, thể loại phim trinh thám, sở trường của điện ảnh Đức, cũng bắt đầu được
sản xuất nhiều với chất lượng ngày một nâng cao, đặc biệt là những tác phẩm của Fritz
Lang, người sau này trở thành đạo diễn huyền thoại của điện ảnh Đức.

công nghiệp điện ảnh Đức đã giúp tạo ra những bộ phim với kinh phí cực lớn như
Metropolis (1927) của Fritz Lang, tác phẩm đắt giá nhất thế giới thời kì phim câm này tiêu
tốn tới 7 triệu Reichsmark (tương đương khoảng 200 triệu USD hiện nay) để thực hiện
[1]
.
Tuy vậy với bản chất là một ngành công nghiệp nhiều rủi ro nằm trong nền kinh tế chung
của thời kì Cộng hòa Weimar vốn cũng thiếu tính ổn định, công nghiệp điện ảnh Đức đã
gặp phải những cuộc khủng hoảng khi các hãng phim nhỏ lâm vào tình trạng chi tiêu vượt
mức dẫn đến phá sản. Ngay cả ngọn cờ đầu Ufa cũng gặp rắc rối khi cộng tác với hai hãng
phim Mỹ là Paramount Pictures và Metro-Goldwyn-Mayer năm 1925 để rồi năm 1927 phải
bán lại cho một nhà tư bản theo Chủ nghĩa dân tộc tên là Alfred Hugenberg. Tuy vậy
những rắc rối tài chính của Ufa không ngăn cản hãng phim này cho ra đời những bộ phim
để đời như Madame Dubary (1919 của Ernst Lubitsch, Die Nibelungen (1924) của Fritz
Lang và Der letzte Mann (1925) của F.W. Murnau.
Giai đoạn Weimar cũng chứng kiến sự ra đời của nền phê bình phim Đức với những
nhà phê bình nổi tiếng như Rudolf Arnheim của tờ Die Weltbühne, Béla Balázs của tờ Der
Sichtbare Mensch, Siegfried Kracauer của tờ Frankfurter Zeitung và Lotte H. Eisner của tờ
Filmkurier.
Đa dạng hóa thể loại
Sau sự thống chỉ của trào lưu biểu hiện, các nhà điện ảnh Đức bắt đầu tìm kiếm các
đề tài và thể loại mới trong thập niên 1920. Các bộ phim chịu ảnh hưởng của Chủ nghĩa
khách quan mới (Neue Sachlichkeit) thường tập trung vào các đề tài xã hội như nạn nạo
thai, mại dâm, đồng tính luyến ái và nghiện ngập với phong cách thể hiện hiện thực chứ
không còn sử dụng các phương pháp biểu tượng theo trào lưu biểu hiện, các tác phẩm đáng
chú ý của trào lưu mới này có thể kể tới hai bộ phim của Georg Wilhelm Pabst, Die
Freudlose Gasse (1925) và Die Büchse der Pandora (1929). Ngược với trào lưu khách
quan mới, các bộ phim theo trào lưu Bergfilm, tiêu biểu là những tác phẩm của Arnold
Fanck, lại tập trung vào cuộc đối đầu giữa con người với thiên nhiên ở vùng núi. Một
hướng đi khác của điện ảnh Đức là phim thể nghiệm với các đại diện như Lotte Reiniger,
Oskar Fischinger và Walter Ruttmann. Sự phân hóa về chính trị vào cuối thời Weimar cũng