Thuốc chữa chóng mặt do rối loạn tiền ñình

Chóng mặt là một cảm giác chủ quan, khi ñó bệnh nhân cảm thấy mình chuyển ñộng trong không
gian hoặc các vật chuyển ñộng xung quanh mình.

ðây là triệu chứng khá thường gặp trong cuộc sống và trong lâm sàng, nhiều khi ảnh
hưởng tới tâm lý của người bệnh cũng như gia ñình họ. Cấu tạo giải phẫu dây thần kinh tiền ñình. Ảnh: Google

Chóng mặt do nguyên nhân tiền ñình
Chóng mặt chỉ là một trong nhiều triệu chứng của tổn thương cơ quan tiền ñình (chóng
mặt, rối loạn thăng bằng, rung giật nhãn cầu (Nystagmus - có tác giả gọi là lay tròng mắt),
rối loạn thần kinh thực vật như: nôn, buồn nôn, chân tay lạnh và tê, vã mồ hôi, thay ñổi
mạch, huyết áp). Rối loạn tiền ñình thường do nhiều nguyên nhân gây nên, dựa vào thời
gian cơn chóng mặt người ta có thể chẩn ñoán một số nguyên nhân như: kéo dài không
quá 1 phút: chóng mặt tư thế lành tính, kéo dài vài phút: thiếu máu ñộng mạch ñốt sống
thân nền thoảng qua, kéo dài vài giờ: bệnh Meniere, kéo dài vài ngày: tổn thương thần
kinh tiền ñình hay tổn thương não. Người ta phân biệt tổn thương tiền ñình trung ương
hay ngoại biên dựa vào triệu chứng chóng mặt và các triệu chứng khác (xem bảng).
Chóng mặt tư thế kịch phát lành tính
Là chóng mặt ngoại vi (có hệ thống) thường gặp, chiếm tới 25% các trường hợp chóng
mặt, hay gặp ở nữ, tuổi trên 40. Nguyên nhân là do sự di chuyển của các thạch nhĩ trong
lòng ống bán khuyên của cơ quan tiền ñình gây nên chóng mặt khi thay ñổi tư thế của
ñầu.
Biểu hiện lâm sàng bằng các cơn chóng mặt ngắn khi thay ñổi tư thế của ñầu: ñang nằm,
ngồi dậy hoặc khi nằm và xoay người, cúi người hoặc xoay ñầu. Triệu chứng thường
nặng về buổi sáng và giảm dần trong ngày. Có thể có rung giật nhãn cầu, thường không
có ù tai và giảm thính lực.
Bệnh Meniere

Betahistin: tác dụng chính vào nhân tiền ñình, dùng từ 24 -48mg/ngày chia 3 lần.
Ginkgo biloba 40 mg dùng 3 viên/ngày.
Piracetam 1.200 - 2.400mg/ngày.
Almitrin - raubasin 40mg dùng 2 viên/ngày.
Và rất nhiều thuốc khác.
- Tập bù trừ tiền ñình: thường tập khi nghĩ tới chóng mặt tư thế lành tính. Nếu chóng mặt
do thiểu năng ñộng mạch ñốt sống thân nền thì không nên tập vì có thể gây thiếu máu
não. Nên tập có sự hướng dẫn của thầy thuốc chuyên khoa. Có thể áp dụng cách tập sau:
+ Khi cấp tính: tập ở tư thế nằm: ñưa mắt sang hai bên, lên xuống, thực hiện ñộng tác
chậm rồi nhanh dần. Nhìn một vật di chuyển qua lại trước mắt 20cm. Khi có thể thì gập,
ngửa, quay ñầu sang hai bên từ từ và nhanh dần. Nếu ñỡ có thể tập ở tư thế ngồi hoặc
ñứng.
+ Khi qua giai ñoạn cấp: tập ở tư thế ñứng, ñang ngồi, từ từ ñứng dậy sau ñó ñi, lên
xuống cầu thang, xoay người kết hợp mở mắt và nhắm mắt.
Tóm lại, khi có triệu chứng chóng mặt, nhất là thời gian kéo dài, chưa rõ nguyên nhân,
bệnh nhân cần ñến các cơ sở chuyên khoa tai, thần kinh ñể khám, phát hiện các nguyên
nhân từ ñó có sự tư vấn và phương pháp ñiều trị hiệu quả. Không nên tự ñiều trị tại nhà,
lạm dụng thuốc ñể tránh các hậu quả ñáng tiếc có thể xảy ra.

ðặc ñiểm lâm sàng Tiền ñình trung ương Tiền ñình ngoại vi
1. Vị trí tổn thương Nhân tiền ñình, ñường liên
hệ trong thân não
Tai trong, dây thần kinh tiền ñình

2. Chóng mặt

Từng ñợt, ñột ngột
+ Thời gian Thường xuyên Cảm giác xoay tròn hoặc ñồ ñạc
quay xung quanh mình (chóng
mặt có hệ thống)