Trong cuộc sống hiện đại, khoa học kỹ thuật đóng vai trò then chốt và
có ảnh hưởng sâu sắc, toàn diện tới mọi lĩnh vực trong đời sống xã hội. Với
sự phát triển của lịch sử loài người, nhân loại đã từng bước nâng cao trình độ
khoa học kỹ thuật. Các cuộc cách mạng khoa học kỹ thuật là những mốc son
đánh dấu sự phát triển về trí tuệ của nhân loại.
Nói đến sự ảnh hưởng của khoa học kỹ thuật ta không thể không nhắc
tới một lĩnh vực đặc thù là lĩnh vực quân sự. Hoạt động quân sự là hoạt động
luôn diễn ra ở mọi quốc gia vì trên thế giới luôn luôn xảy ra những mâu
thuẫn và xung đột, do đó luôn có chiến tranh. Mặt khác khi có một bước
phát triển hay thành tựu mới trong khoa học thì thành tựu đó luôn được ứng
dụng đầu tiên vào quốc phòng. Khoa học kỹ thuật tác động mạnh mẽ tới mọi
lĩnh vực quân sự : vũ khí trang thiết bị, tính chất, cơ cấu của lực lượng vũ
trang và cả nghệ thuật tác chiến, nghệ thuật quân sự...
Lấy một ví dụ cụ thể là vũ khí trang bị trong chiến tranh, ta thấy các
giai đoạn phát triển về vũ khí gắn liền với những phát minh về khoa học và
kỹ thuật. Các giai đoạn đó bắt đầu từ vũ khí lạnh (gậy gộc, giáo mác,...) thô
sơ, đến khi phát minh ra thuốc súng (thế kỷ thứ X) và cuộc cách mạng Công
nghiệp thì vũ khí nóng cũng đồng thời ra đời với uy lực mạnh hơn nhiều lần.
Và khi khoa học phát triển lên một mức cao hơn nữa, với những thành tựu
trong lĩnh vực vật lý hạt nhân (khoảng giữa thế kỷ XX) thì một loại vũ khí
mới cũng xuất hiện. Đó là vũ khí nhiệt hạch với những khả năng công phá,
sát thương cực kỳ khủng khiếp, có thể dẫn đến thảm hoạ mà hai quả bom
nguyên tử Mỹ ném xuống hai thành phố Hiroshima và Nagasaki là ví dụ.
Và hiện nay, một loại vũ khí mới đang xuất hiện, đó là vũ khí công nghệ
cao, và gắn liền với nó tất nhiên phải là những thành tựu tiến bộ nhất của
khoa học hiện đại. Vì vậy ta có thể khẳng định khoa học kỹ thuật có vai trò
hết sức to lớn trong hoạt động quân sự.
Sau khi kết thúc chiến tranh thế giới lần thứ hai, hàng loạt nước trên thế
giới đã đề ra cương lĩnh và chương trình phát triển kinh tế, chính trị và quốc
phòng dựa vào tiến độ phát triển của khoa học kỹ thuật. Tại Việt Nam ,
trong công cuộc xây dựng và bảo vệ chủ nghĩa Xã hội, thì việc đề ra chiến

Để thấy được tác động mạnh mẽ của khoa học kỹ thuật tới lĩnh vực
phòng không, trước hết ta hãy điểm qua sự phát triển của các trang thiết bị,
vũ khí và khí tài phòng không. Đó là sự phát triển mang tính quy luật, nhằm
đối phó với các phương tiện tiến công đường không ngày càng hiện đại hơn,
tinh vi hơn.
Đặc điểm của phòng không, như đã nói ở trên, là phải đối phó với
những vũ khí tiến công đường không có vận tốc rất lớn. Đó là các loại máy
bay chiến đấu, máy bay ném bom, tên lửa chiến thuật và chiến lược...Vì vậy,
nhiệm vụ của lực lượng phòng không: đảm bảo giữ vững bầu trời Tổ quốc,
bảo vệ các mục tiêu quan trọng, phát hiện những dấu hiệu tiến công đường
không của địch để kịp thời đánh trả và phòng chống là rất khó khăn. Do đó
cần phải đem những thành tựu tiên tiến nhất của khoa học kỹ thuật áp dụng
vào lĩnh vực này nhằm xây dựng một lực lượng phòng không vững mạnh, đủ
năng lực đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ đó.
Trong lĩnh vực vũ khí nói chung và vũ khí phòng không nói riêng, các
tính năng của các loại vũ khí tăng mạnh nhờ những nghiên cứu về thuốc
phóng, động cơ, vật liệu chế tạo, điều khiển đường đi, cải tiến hình dáng khí
động học... Tác động ảnh hưởng sâu sắc nhất của khoa học công nghệ tới vũ
khí là hoả lực và khả năng cơ động.
Trong các loại vũ khí phòng không thì pháo chiếm một vai trò quan
trọng. Với những sự cải tiến không ngừng thì sự kéo dài về tầm xa của
chúng so với mốc năm 1945 được biểu diễn trong biểu đồ sau:
0
5
10
15
20
25
30
35

Ví dụ: pháo tự hành M109 của Mỹ, nặng 55 tấn, trang bị động cơ 1500
mã lực, khi di chuyển đạt đến tốc độ 60-70 km/h, có thể bắn xa đến 50km,
với tốc độ bắn 12 phát/phút. Pháo tự hành Herter của Nga nhoài 2 nòng pháo
155mm, 1 nòng 30mm còn có thiết bị khác như: thiết bị truyền hình để tăng
khả năng chính xác khi bắn, thiết bị ảnh nhiệt để quan sát, 1 giá phóng tên
lửa chống tăng. Do vậy mà loại pháo này có thể sẵn sàng chiến đấu trong
mọi địa hình, mọi điều kiện thời tiết.
*
* *
Bên cạnh các loại pháo phòng không thì một vũ khí khác là tên lửa
phòng không cũng ngày càng mở rộng khả năng chiến đấu. Tên lửa trở nên
đa năng hơn, có thể vừa chống máy bay vừa chống tên lửa chiến thuật. Việc
phóng tên lửa có thể được thực hiện ở nhiều địa hình, hoàn cảnh khác nhau:
phóng trên mặt đất, trên biển, trên không; có thể phóng nghiêng hoặc thẳng
đứng. Cũng giống như pháo, tên lửa cũng được tăng khả năng cơ động, rút
ngắn thời gian chuẩn bị bắn, nâng cao độ chính xác...Tuy ra đời sau pháo
phòng không nhưng tên lửa đã chứng tỏ được sức mạnh của mình trong
nhiệm vụ bảo vệ vùng trời, đánh trả các phương tiện tiến công đường không.
Nhờ những cải tiến về nhiên liệu phóng mà tầm xa của các loại tên lửa
được tăng lên rõ rệt. Ngày nay tên lửa thường sử dụng nhiên liệu rắn hoặc
tuabin phản lực, được ghép nối từ nhiều tầng để tăng cự ly phóng. Đầu đạn
tên lửa có thể là thuốc nổ thông thường hoặc đầu đạn hạt nhân. Hệ thống
điều khiển dẫn đường sẽ đảm bảo cho tên lửa bay đúng hướng và tới đích
chính xác. Các loại tên lửa ngày nay thường dùng các hệ thống dẫn đường
như: radar, tia hồng ngoại, tia laser... Một số loại kháclại có khả năng tự tìm
mục tiêu như tên lửa tầm nhiệt, tên lửa chống radar,.. Nhờ có những tính
năng đó mà hiệu suất cuả tên lửa được nâng cao.
Một số loại tên lửa và hệ thống diều khiển
Sự xuất hiện của tên lửa mang đầu đạn hạt nhân làm cho máy bay
không còn là phương tiện mang vũ khí hạt nhân duy nhất nữa. Mặt khác, do

mạnh.