K THUT GII BI TP HON THNH S PHN NG
Tỏc gi : DongHuuLee THPT Cm Thu 1- Thanh Hoỏ

K thut ủc minh ho qua cõu hi sau,Mi bn ủc theo dừi nhộ.
Cho s ủ phn ng:

(X, Z, M l cỏc cht vụ c, mi mi tờn ng vi mt phng trỡnh phn ng).
ChtT trong s ủ trờn l:
A. C
2
H
5
OH B. CH
3
COONa C.CH
3
CHO D.CH
3
OH
(Trớch cõu 1- 01 NTT2013)
Phõn tớch
Khi gp cõu hi v s ủ phn ng thỡ ủ thy nhanh ủỏp ỏn, bn ủc nờn ỏp dng cỏc k thut
sau :
(1). Nu ủ cho cht ban ủu (tc vi s ủ A

B ,ủ ủó cho bit cht A) thỡ ủ tỡm ra nhanh
cht B bn ủc cn h thng li cỏc phn ng minh ho tớnh cht hoỏ hc ca A cú trong SGK
ri la trn phn ng phự hp.Trong trng hp bn ủc cha la chn ủc phn ng phự
hp thỡ bn cn th mt s phn ng ủ tỡm ra cht B phự hp vi yờu cu tip theo ca ủ bi.
(2). Nu ủ cho sn phm (tc vi s ủ A


Khi chiếu sáng hoặc đốt nóng hỗn hợp metan và clo sẽ xảy ra phản ứng thế lần lợt các nguyên
tử hiđro bằng clo :
CH
4
+ Cl
2


CH
3
Cl + HCl
metyl clorua (clometan)
CH
3
Cl + Cl
2


CH
2
Cl
2
+ HCl
metylen clorua (điclometan)
CH
2
Cl
2
+ Cl
2

CH C H
CH C H H
+
+

Trong ñó phản ứng (2) hay gặp trong ñề thi và ñó là phương pháp hiện ñiều chế axetilen trong
công nghiệp.
5.3.Phản ứng oxi hoá metan.
- Oxi hoá hoàn toàn ( phản ứng cháy):
CH
4
+ 2O
2

→
CO
2
+ 2H
2
O
Phản ứng toả nhiều nhiệt ( nên một trong những ứng dụng của metan ñược dùng làm nhiên
liệu).Khí CO
2
,hơi nước và nhiệt toả ra nhanh nên có thể gây nổ.
- Oxi hoá không hoàn toàn:
Khi có xúc tác,nhiệt ñộ thích hợp metan CH
4
bị oxi hoá không hoàn toàn thành anñehit fomic
(metanal) hoặc ancol metyic(metanol):
i

4 2 2 3
400 ,200
3
ZnO CrO
t xt
C atm
CH H O CO H CH OH+ → + →

ðây cũng là một con ñường ñiều chế CH
3
OH trong công nghiệp.
6. Các phản ứng minh hoạ phương pháp ñiều chế CH
3
COOH .
Trong phòng thí nghiệm Trong công nghiệp
i
Oxi hoá hiñrocacbon,ancol…
4
0
2
3
6 5 3 6 5
,
6 5
.
KMnO
H O t
H O
C H CH C H COOK
C H COOH

→
CH
3
COOH + H
2
O
ðây là phương pháp cổ nhất, ngày
nay chỉ còn dùng ñể sản xuất giấm ăn.
i
Oxi hoá anñehit axetic:
2CH
3
CHO + O
2

2 0
,Mn t
+
→ 2CH
3
COOH
ðây là phương pháp chủ yếu sản xuất
axit axetic.
i
Hoá hợp metanol và cacbon oxit:
CH
3
OH + CO
0
,xt t


⋅


⋅


→ = ⋅ → = →


⋅

⋅


⋅


Chỉ khi Y = CH
3
Cl và T = CH
3
OH là hợp lí .
Các phản ứng của sơ ñồ:
CH
4
+ Cl
2

0