Lời giải chính xác cho những thắc mắc về WACC
Dù là môi trường mở nhưng một số khái niệm rất cơ bản thì sau khi thảo luận nên
có các kết luận khoa học chính xác để cho người học hiểu đúng những khái niệm
đó. Với những khái niệm lọai này không nên dừng ở mức “chat”. Một trong những
vấn đề cực kỳ quan trọng theo tôi là những thảo luận xung quanh
khái niệm
WACC
. Chúng ta đều biết WACC quan trọng như thế nào trong các bài tóan kinh
tế.

Thắc mắc về WACC có khá nhiều trên SAGA và cũng khá nhiều người đã tham
gia giúp gỉai đáp những thắc mắc đó. Là người không chuyên về lĩnh vực KT-TC,
nhưng trong những bài giảng hoặc nghiên cứu về
định gía Thương Hiệu, tôi phải
va chạm với WACC nên cũng gắng tìm hiểu, mà SAGA là nguồn khá hay. Khi
đọc các thắc mắc của bạn đọc về WACC và nhất là những lời giải, tôi cảm thấy
chúng ta còn cần cùng nhau tìm hiểu kỹ khái niệm này và tìm lời giải đáp đúng
cho những thắc mắc đã nêu trên SAGA. Những bài giải đúng sẽ giúp sinh viên và
cả các chuyên gia hiểu chính xác khái niệm quan trọng này khi vận dụng vào thực
tiễn.

I. Vài điều về WACC.

Nhắc lại 4 thắc mắc:
1. Cấu trúc vốn của công ty Carion được thể hiện như sau: trái phiếu 1.083$,
Cổ phần ưu đãi 268$, Cổ phần thường 3.681$. Tổng cộng 5.032$. Công ty
dự tính vẫn duy trì tỷ lệ nợ trong tương lai. Công ty có rD=5,5%, rp=13,5%
và re=18%. Tính WACC
2. Tác động của nợ đối với chi phí sử dụng vốn bình quân WACC như thế
nào? khi nợ tăng hoặc giảm thì khuynh hướng của chi phí sử dụng vốn bình
quân sẽ ra sao?.

Theo cách tính của
csd thì WACC = 60%*12% + 40%*25%*(1-28%) = 0.072 +
0.072 = 14.4%. Theo công thức đúng thì WACC = 0.6x0.12x(1-0.28) + 0.4x0.25 =
0.05184 + 0.1 = 15.184%.
Trở lại bài tóan 3, lời giải của
nguoimayman đúng không? Tính bình quân gia
quyền chi phí các lọai vốn như
nguoimayman cũng có thể xem là một định nghĩa
khác của “chi phí sử dụng vốn”, chúng ta có thể ký hiệu nó là WACC’. Còn
WACC được định nghĩa khác. WACC’ khác với WACC kinh điển! Do vậy lời
bình của
nguyenkhoa có lẽ cũng nên xem kỹ lại!

WACC là một đại lượng chỉ chi phí sử dụng vốn trung bình. Nó được định nghĩa
chính xác. Ngòai WACC, chúng ta có thể đưa ra các định nghĩa khác chỉ "chi phí
sử dụng vốn", với các công thức tính khác, chẳng hạn như
nguoimayman đã làm.
Vậy
nguoimayman không sai nếu coi như bạn đã tính một đại lượng khác chứ
không phải WACC kinh điển. Đại lượng đó cũng phản ánh một thứ trung bình của
chi phí vốn. Tuy nhiên, khi chúng ta nói về WACC thì cần hiểu chính xác định
nghĩa của khái niệm này và sử dụng công thức đúng từ định nghĩa đó.

II. Thử hiểu đúng về WACC và công
thức tính nó

Ta xét trường hợp đơn giản nhất để hiểu
được dễ dàng.
Mỗi DN có 2 lọai vốn:


.

Dùng vốn vay thì đến hạn DN phải trả lãi là DxR
d
, với R
d
là lãi xuất phải trả cho
vốn vay. Chẳng hạn vay 4000 $ với lãi xuất 15% năm thì đến hạn phải trả 4000 x
0.15 = 600 $. Giả sử rằng nhờ sử dụng nguồn vốn này, DN tạo ra 800 $ lãi trước
thuế. Vì lãi trả ngân hàng được xem là chi phí hợp lý của DN và được khấu trừ khi
DN nộp thuế thu nhập nên DN chỉ phải đóng thuế cho 800 – 600 = 200$. Nếu
thuế xuất là 30% thì tiền thuế là 200 x 0.30 = 60 $. Thay vì phải đóng 800 x 0.3 =
240 $ thì DN chỉ phải đóng 60 $ (dĩ nhiên cùng với trả nợ 600 $). Nói cách khác,
DN đã được khấu trừ 600 x 0.3 = 180 $ = DxR
d
x T với T là thuế xuất. Như vậy
DN phải trả lãi vốn vay DxR
d
cùng với việc được khấu trừ thuế (do sử dụng vốn
vay thay vì dùng vốn E) bằng DxR
d
xT.
Đại lượng Cd = DxR
d
– DxR
d
xT = DxR
d
x(1-T) được xem là hiệu quả sử dụng vốn
vay (hay trách nhiệm, hay thách thức phải vượt qua khi sử dụng vốn vay).

hiệu chẳng hạn là WACC1. Bản thân tôi rất thích sử dụng đại lượng này.
nguoimayman còn cho định nghĩa khác cũng rất có lý mà ta đã ký hiệu ở trên là
WACC’!

WACC hay WACC1 hay WACC’ đều là những khái niệm được định nghĩa cụ
thể, có công thức tính. WACC không phải là một “ý niệm”. Một khi dự định tính
WACC (hay WACC1 hay WACC’) thì phải dùng đúng công thức, xuất phát từ
định nghĩa chứ không phải từ “ý nghĩa”, từ “ý niệm” mà WACC hàm chứa.

Vậy WACC = (C
e
+ C
d
)/V = (ExR
e
)/V + [DxR
d
(1-T)]/V, đúng như trong bài định
nghĩa WACC trong mục tra cứu thuật ngữ trên SAGA.

III. Quay lại vài thắc mắc

Trở lại 4 bài tập nêu trên.
1. Bài 1: Lời bàn của akspiderman (31/03/08) tôi cho là đúng khi tính WACC
2. Bài 2: Để giải đáp bài 2 ta tạm xem E, R
e
, R
d
, T là các hằng số, không đổi
trong công thức tính WACC và xem V= E + D. Phamtrang chịu khó khảo sát hàm

nguoimayman tính cũng có nghĩa,
chỉ có điều đó không phải WACC.

4. Bài 4: Kết quả đúng, nhưng là tình cờ. WACC tính theo công thức:
WACC = 0.6x0.12x(1-0.28) + 0.4x0.18 chứ không phải như
csd đã tính.
WACC = 0.6x12% + 0.4x0.18x(1-0.28)

IV. Kết luận.

Công thức tính WACC không phức tạp. Tuy nhiên những đại lượng tham gia trong
công thức tính thì xác định không dễ.

Để tính WACC ta cần:
1. Xác định đúng V, E và D. Điều này không phải lúc nào chúng ta làm cũng
đúng và nhiều khi cũng không dễ.
2. Xác định R
e
. Đây là đại lượng rất khó xác định trong thực tế. Công sức của
chuyên gia tiêu hao ở đây rất lớn! Vật cản lớn để tính WACC để vận dụng nghiêm
túc vào thực tế chính là anh chàng R
e
này.
3. Xác định R
d
. Việc này nói chung dễ hơn việc xác định R
e
nhưng cũng cần rất
thận trọng.
4. T thì thường có sẵn.