Những kiến thức cần nắm bắt về phá sản Giống như các thực thể sống, doanh nghiệp cũng có các giai đoạn ra đời,
phát triển, suy vong, và chấm dứt hoạt động. Trong quãng đời của mình, doanh
nghiệp có nguy cơ bị Toà án tuyên bố phá sản bất cứ khi nào lâm vào tình trạng
phá sản.
1. Vậy Phá sản là gì?
Thuật ngữ "Phá sản" thường được sử dụng để chỉ những chủ thể bị lâm vào tình
trạng hỗn loạn về tài chính và không còn khả năng thanh toán các khoản nợ.
Có nhiều mức độ phá sản khác nhau, bao gồm từ tình trạng bị mất khả năng
thanh toán tạm thời cho đến những trường hợp chấm dứt sự hoạt động của doanh
nghiệp với tư cách một thực thể kinh doanh.

2. Các tác động của phá sản
Xét tổng thể, các tác động của phá sản là tiêu cực dưới các mặt sau:
Về mặt kinh tế: Một doanh nghiệp bị phá sản trong điều kiện ngày nay có thể
dẫn đến những tác động tiêu cực. Khi quy mô của doanh nghiệp phá sản càng lớn,
tham gia vào quá trình phân công lao động của ngành nghề đó càng sâu và rộng, số
lượng bạn hàng ngày càng đông, thì sự phá sản của nó có thể dẫn đến sự phá sản hàng
loạt của các doanh nghiệp bạn hàng theo "hiệu ứng domino" - phá sản dây chuyền.
Về mặt xã hội: Phá sản doanh nghiệp để lại những hậu quả tiêu cực nhất định
về mặt xã hội bởi nó làm tăng số lượng người thất nghiệp, làm cho sức ép về việc làm
ngày càng lớn và có thể làm nảy sinh các tệ nạn xã hội, thậm chí các tội phạm.
Về mặt chính trị: Phá sản dây chuyền sẽ dẫn tới sự suy thoái và khủng hoảng
nền kinh tế quốc gia, thậm chí khủng hoảng kinh tế khu vực và đây là nguyên nhân
trực tiếp dẫn đến những khủng hoảng sâu sắc về chính trị.
Như vậy, xét ở ba mặt trên, phá sản với tính cách là một hiện tượng xã hội tiêu
cực cần được hạn chế và ngăn chặn đến mức tối đa. Để hạn chế các tác động tiêu cực,
phá sản cần phải được coi là sự lựa chọn cuối cùng và duy nhất của chính phủ đối với
doanh nghiệp lâm vào tình trạng phá sản. Yêu cầu này cần phải được thể hiện một

hoạ, khủng hoảng kinh tế, chiến tranh, chênh lệch tỷ giá hối đoái… Phá sản man trá
hoàn toàn là hậu quả của những thủ đoạn, hành vi gian dối, có sự sắp đặt từ trước của
chủ doanh nghiệp mắc nợ lợi dụng cơ chế phá sản để chiếm đoạt tài sản của các chủ
nợ. Chẳng hạn, con nợ gian lận trong việc ký kết các hợp đồng chuyển giao tài sản,
báo cáo sai hoặc đưa ra những thông tin không trung thực Đây là một hành vi cạnh
tranh nguy hiểm và vì vậy thường được xử lý rất nghiêm khắc về mặt hình sự.
Nếu dựa vào cơ sở làm phát sinh quan hệ pháp lý về phá sản, có Phá sản tự
nguyện (Voluntary Bankruptcy) và Phá sản bắt buộc (Involuntary Bankruptcy). Phá
sản tự nguyện là do chủ doanh nghiệp mắc nợ tự đề nghị khi thấy doanh nghiệp hoàn
toàn mất khả năng thanh toán, không có khả năng thực hiện nghĩa vụ trả nợ cho các
chủ nợ. Phá sản bắt buộc được thực hiện trên cơ sở yêu cầu của các chủ nợ, nằm ngoài
ý muốn chủ quan của doanh nghiệp mắc nợ.

4. Vấn đề pháp lý trong phá sản
Pháp luật phá sản là một tổng thể thống nhất các quy phạm pháp luật nhằm
hướng đến việc giải quyết đúng đắn yêu cầu tuyên bố phá sản, trong đó luật phá sản
đóng vai trò trung tâm vì nó quy định những vấn đề có tính nguyên tắc của thủ tục giải
quyết một vụ phá sản.
Pháp luật về phá sản điều chỉnh các nhóm vấn đề chính sau đây: i) Tiêu chí xác
định doanh nghiệp lâm vào tình trạng phá sản; ii) Thủ tục phá sản; iii) Thanh lý tài sản
phá sản; iv) Xử lý các khoản nghĩa vụ; v) Thi hành phán quyết phá sản của Toà án.
Pháp luật về phá sản luôn là một hệ thống mở và vận động để phù hợp với các
yêu cầu của mỗi nền kinh tế ở các giai đoạn khác nhau. Tuy nhiên sự hình thành nhanh
chóng các công ty đa quốc gia cùng với toàn cầu hoá trong điều kiện hiện nay đòi hỏi
các nền kinh tế phải có cách nhìn nhận hiện tượng phá sản một cách thống nhất, và sư
hợp tác chặt chẽ giữa các quốc gia để bảo đảm an ninh kinh tế chung trên cơ sở giảm
thiểu các bất lợi bắt nguồn từ phá sản.
Mới đây, vấn đề phá sản của các công ty xuyên quốc gia lần đầu tiên được Liên
minh Châu Âu quy định trong một quy chế được áp dụng đối với tất cả các quốc gia
thành viên. Theo đó, quyết định tuyên bố phá sản của toà án thuộc một trong những