PHAN ĐÌNH TIẾN – ĐIÊU KHẮC GIA SỐ
MỘT CỦA QUẢNG BÌNH
Phan Đình Tiến thật sự là niềm tự hào của điêu khắc Quảng Bình. Không
những thế, anh còn là một nhà điêu khắc có đẳng cấp ở Việt Nam. Từ khá lâu rồi
tên tuổi của anh đã vươn ra khỏi địa bàn dải đất hẹp miền Trung, và khi nói về
nghệ thuật điêu khắc đương đại thì ở Quảng Bình anh chính là số 1.

Sinh năm 1966 ở Pháp Kệ (Quảng Trạch, Quảng Bình), Phan Đình Tiến hiện
công tác tại Hội Văn học Nghệ thuật Quảng Bình. Thích nặn, vẽ từ thuở chăn trâu cắt
cỏ trên đồng, lớn lên Tiến thi vào Trường đại học Mỹ thuật Huế và gắn mình với đá từ
ấy Thời còn là học sinh trường làng, Tiến thường trốn nhà ra quét dọn sạch sẽ ngôi
chùa cổ bị bỏ hoang ven làng với mong muốn được thần linh phù hộ. Mỗi lần như thế,
Tiến ngắm nhìn say sưa những bức tượng Phật sơn son thếp vàng và ước ao: có ngày
mình làm được những bức tượng đẹp như thế! Ao ước đó theo Tiến suốt những ngày
nhìn bạn bè theo nhau vào trường Đại học, còn mình thì lủi thủi mót sắn, hái củi trên
nương rẫy để chống đói cho gia đình. Nhà nghèo, không hi vọng gì vào Đại học, Tiến
đi làm công nhân đường sắt, rồi đường sông…

Tiến yêu một người con gái nơi vùng quê cát trắng đến lóa mắt của Quảng
Bình. Tình yêu chưa đến ngày kết trái thì nàng lặng lẽ ra đi vì một cơn đau tim. Trong
nỗi đau đớn và thương nhớ mảnh tình đầu, Tiến đã vẽ lại chân dung và nặn tượng
nàng. Tượng chân dung này được nặn xong thì ngọn lửa muốn vào Đại học cháy lại
trong anh. Tiến đã dành dụm số tiền có được để thi vào trường Trường đại học Mỹ
thuật Huế. Trời đã không phụ lòng người, anh đỗ đầu vào khoa Điêu khắc trong niềm
vui sướng, hạnh phúc vô bờ bến. Anh vừa học vừa bươn trải kiếm tiền tự nhủ có một
ngày sẽ thực hiện được ước mơ.

Cuộc sống đã không quay lưng với Tiến. Bằng nỗ lực học hỏi và sáng tạo

cũng giành luôn giải Đặc biệt tại triển lãm
Ấn tượng Huế - VN 1998…

Mới ngoài 30 tuổi, Tiến đã là hội viên Hội Mỹ thuật VN, Chi hội trưởng Chi
hội mỹ thuật VN tỉnh Quảng Bình.

Sau
Vườn tượng điêu khắc Huế 1998 (với sự tham gia của 16 nhà điêu khắc
quốc tế đến từ năm châu lục và 14 nhà điêu khắc trong nước), đến giờ người dân xứ
Huế vẫn còn ấn tượng với tác phẩm
Hướng thiện (giải thưởng đặc biệt Hội Mỹ thuật
VN) của Tiến đặt bên bờ sông Hương.
Hướng thiện được tạc bằng đá, cao 3m, là sự
hiện hữu của đôi bầu vú mẹ căng tròn, là mạch sống cho mỗi con người lớn dậy,
hướng về cội nguồn sinh tồn. Người ta nhớ đến Tiến ở cái chất lạ, giàu suy tưởng
nhưng hết sức gần gũi qua các tác phẩm của anh.

Năm 2001, khi đang thi công mẫu tượng đài Mẹ Suốt, Tiến bị một cơn đau lạ
trong đầu. Tại bệnh viện Việt - Đức Hà Nội, người ta phát hiện anh bị u màng não.
Tiến cứ nghĩ cuộc đời đã đến lúc chấm hết. Ngoài nỗi lo mẹ già, vợ trẻ và đứa con đầu
lòng chuẩn bị chào đời, anh còn lo lắng đến tượng đài Mẹ Suốt chưa làm xong Tiến
đã viết di chúc trong phòng bệnh. Tác phẩm Tượng đài Mẹ Suốt (điêu khắc đá)
Người nhà mẹ Suốt làm lễ tạ mộ mẹ đã khấn mẹ phù hộ cho Tiến khỏi bệnh.
“Mình nghĩ là mình được mẹ Suốt phù hộ thật, nên đã khỏi bệnh” - Tiến nói. Đứa con
trai sinh ra, Tiến đặt tên là cu Đá, vì cuộc đời Tiến mãi chỉ gắn với đất, đá. Khỏi bệnh,
nhưng một thời gian dài Tiến gần như bị bại liệt. Tiến lao vào tập dưỡng sinh và anh
vượt qua được căn bệnh hiểm nghèo để trở lại với nghề và tiếp tục dựng xong tượng

Tiến làm từ chất liệu đá xanh Thanh Hóa, dựng năm 2003. Tượng đá này đã hòa nhập
được với không gian sông nước, bến thuyền của dòng Nhật Lệ. Chiều chiều, mặt sông
hắt ánh vàng hoàng hôn lên tượng Mẹ Suốt làm những đường nét của Mẹ Suốt y như
thật.

Tiến sống sôi nổi và hết lòng vì điêu khắc. Và đến lượt mình, điêu khắc nói hết
lòng cho Tiến bằng ngôn ngữ lặng im của đá.