Lăng Bác được thiết kế như thế nào?
Sau 3 tuần làm việc trên tinh thần hợp tác và khẩn trương, phương án
thiết kế sơ bộ của ta đã được bạn đồng ý. Lăng Bác được thiết kế có độ
bền vững cao, đủ khả năng chống được bom đạn và động đất cường độ
7 richter, có công trình bảo vệ đặc biệt để ngăn không cho nước tràn
vào nếu Hà Nội bị vỡ đê. Kính quan tài phải chịu được xung lực cơ học
lớn.
Ngay sau ngày Hồ Chủ tịch qua đời, việc xây dựng Lăng của Người
đã trở thành mong mỏi của toàn Đảng, toàn dân, như một cách bày tỏ ý
nguyện tiếp tục đi theo con đường cách mạng của Người. Vì thế, sau lễ tang
Bác, "Ban phụ trách qui hoạch A" gồm các đồng chí Nguyễn Lương Bằng,
Trần Quốc Hoàn, Phùng Thế Tài… đã nghiên cứu qui hoạch về việc xây
dựng Lăng Hồ Chủ tịch.
Công trình là thể hiện ý Đảng, lòng dân
Trong phiên họp ngày 29/11/1969, Bộ Chính trị quyết định phải thực hiện
tốt nhất nhiệm vụ gìn giữ lâu dài thi hài Hồ Chủ tịch và việc xây dựng Lăng
của Người phải đảm bảo chống được các biến động của khí hậu, thời tiết,
phòng chiến tranh, thể hiện được tính dân tộc mà hiện đại, thuận tiện cho
mọi người đến thăm viếng.
Tháng 1/1970, cùng với việc cử Đoàn cán bộ sang Việt Nam bàn về thiết kế
Lăng Bác, Chính phủ Liên Xô cũng thông báo sẽ giúp đỡ kỹ thuật trong thiết
kế, xây dựng và trang bị cho Lăng.
Bản "Dự thảo nhiệm vụ thiết kế Lăng Chủ tịch Hồ Chí Minh" do các chuyên
gia Liên Xô và Việt Nam đưa ra sau một tuần đã được Bộ Chính trị thông
qua, đánh dấu mốc lịch sử đầu tiên của thời kỳ chuẩn bị thiết kế Lăng. Các
bạn Liên Xô cũng đã chuẩn bị 5 phương án về bố trí cụm tổng thể của Lăng,
cho thấy tinh thần làm việc nghiêm túc, tri thức khoa học và cả tình cảm đặc
biệt mà nhân dân Liên Xô dành cho Bác Hồ.
Tin xây dựng Lăng Bác lan truyền trong nhân dân, nên có rất nhiều thư ở cả
2 miền Nam, Bắc và Việt kiều ở nước ngoài gửi về bày tỏ ý kiến đóng góp.
Theo nguyện vọng của nhân dân, Bộ Chính trị quyết định lùi việc duyệt bản
tướng Chính phủ ra quyết định phân công nhiệm vụ cho các Bộ, ngành, địa
phương tham gia xây dựng Lăng Bác, mà lực lượng nòng cốt là Bộ Kiến trúc
và Bộ Quốc phòng.
Nhưng đúng lúc công việc đang tiến hành, thì ngày 16/4/1972, Mỹ đã cho
máy bay bắn phá miền Bắc, trọng điểm là Hà Nội và Hải Phòng. Tình thế
này buộc Bộ Chính trị quyết định dừng việc xây dựng Lăng, để nhân dân cả
nước dồn sức đánh bại kẻ thù.
Nhưng ngay khi Hiệp định Paris được ký kết, việc xây dựng Lăng đã tiếp tục
được khởi động. Tối 29/1/1973, chỉ 1 ngày sau khi Hiệp định được công bố,
Ban phụ trách xây dựng Lăng đã họp để truyền đạt chỉ thị của đồng chí
Trường Chinh, nhắc nhở các lực lượng xây dựng Lăng "Không được phép
nghỉ ngơi, không cho phép chậm trễ". Để rồi, 2/9/1973, lễ khởi công xây
dựng Lăng Bác, công trình văn hóa và lịch sử của đất nước đã diễn ra trong
sự trông đợi của mọi người.
"Ngôi nhà của Bác" - nơi hội tụ những tấm lòng
Vượt lên hoàn cảnh vô cùng khó khăn sau chiến tranh, các cán bộ chuyên
môn của Nhà máy Xi măng Hải Phòng đã tập trung sức lực, trí tuệ để nghiên
cứu loại xi măng đặc biệt dùng cho công trình. Hàng vạn mét khối đá dăm
được đưa từ mỏ đá Hoàng Thi (Thác Bà, Yên Bái) về Ba Đình.
Hàng trăm xe cát lựa chọn từ Kim Bôi (Hòa Bình), Thanh Xuyên (Thái
Nguyên) được đưa về Hà Nội. Nhân dân Nam Bộ, Tây Nguyên và Quảng
Nam - Đà Nẵng, Bộ đội Trường Sơn cũng gửi những cây gỗ quí hiếm mấy
trăm năm tuổi đóng góp dựng Lăng. Hai vạn miếng đá hoa cương và cẩm
thạch mài nhẵn đã đi từ đất nước của Lênin đến Ba Đình, để trang trí cho
Lăng Bác.
Lăng Chủ tịch Hồ Chí Minh xứng đáng là một công trình văn hóa, nghệ
thuật lớn. Toàn bộ khối Lăng được kết cấu bằng đá của các miền đất nước.
Mặt ngoài Lăng và nền, các bậc thang được ốp đá hoa cương. Chữ "Chủ tịch
Hồ Chí Minh" trên nóc Lăng được ghép bằng đá ngọc Cao Bằng. Cửa chính
ốp đá đen bóng. Các tường và cột bằng đá cẩm thạch, riêng tường chính tiền