Chọn kính lọc cho máy ảnh

•
Kính lọc UV có giá khá mềm mà lại bảo vệ tốt ống kính
nên có thể sử dụng trong mọi trường hợp.
•
Kính lọc là dụng cụ quang học bổ trợ máy ảnh, bao gồm một
lớp kính có tác dụng nhất định đối với một hoặc vài thành phần ánh sáng,
nhằm bảo vệ ống kính, cảm quang hay tạo ra những hiệu ứng bất ngờ cho
ảnh. Ở một số máy du lịch cao cấp, kính lọc đã được tích hợp sẵn trong ống
zoom và thường là loại kính giảm sáng để chụp trong điều kiện ánh sáng
chói. Đối với các máy DSLR, chúng thường được gắn trên miệng ống kính
và có nhiều chủng loại để chọn.
•
Dưới đây là bảng phân loại một số kính lọc phổ biến, dựa trên
tác dụng của chúng theo trang web Cambridgeincolour. 1. Kính lọc phân cực

Kính lọc phân cực đường kính 67 mm. Ảnh: Wikipedia.
Kính lọc phân cực là loại quan trọng nhất, dành cho những người
đam mê chụp ảnh phong cảnh. Chúng giảm bớt một lượng đáng kể ánh xạ
đi đến chip cảm quang. Do đó, những ảnh chụp bầu trời thường có sắc xanh
đậm hơn, giảm khả năng cháy tại những vùng như mặt nước hoặc các bề
mặt phản chiếu ánh sáng mạnh. Kính lọc thậm chí còn có tác dụng hạ bớt
độ tương phản giữa các vùng ánh sáng đối lập như bầu trời - mặt đất hay
trong nhà - ngoài trời.
Loại kính lọc đặc biệt này có thể điều chỉnh độ phân cực bằng cách
xoay vòng quay bên hông kính. Bạn có thể sử dụng ống ngắm hoặc bật chế

sâu trường ảnh.
- Giảm bớt nhiễu xạ ánh sáng, vốn là nguyên nhân khiến ảnh kém
sắc nét khi mở khẩu.
- Làm những chuyển động trở nên mờ ảo, có tác dụng nghệ thuật
theo ý muốn tác giả.

Tác dụng của kính lọc có thể thấy rõ trên hình phải: Làm mượt dòng
nước chảy, tạo cảm giác liền mạch thông qua quá trình kéo dài phơi sáng
của cảm biến. Ảnh: Digital-photography.
Tuy nhiên, chỉ sử dụng loại kính lọc này trong một số trường hợp
đặc biệt, do chúng có tác dụng cản sáng khá hiệu quả. Vài kính lọc còn có
thể thêm lượng nhỏ thành phần màu đơn sắc nào đó vào ảnh. Không nên
lắp kính lọc ND vào máy khi bạn cần "đóng băng" chuyển động của vật thể,
khi cần độ sâu trường ảnh lớn hoặc khi bạn đã đặt máy ở ISO thấp mà cảnh
lại thiếu sáng.

3. Kính lọc GND

Kính lọc GND có tác dụng chuyển sắc xám từ nhạt đến đậm tùy theo
lượng ánh sáng đi vào tại từng vùng trên mặt kính. Ảnh: Flickr.
Kính lọc GND đôi khi còn được gọi là kính lọc từng phần (split
filters) do tác dụng đặc biệt của chúng: chuyển sắc xám từ nhạt đến đậm tùy
theo lượng ánh sáng đi vào tại từng vùng trên mặt kính. Vì vậy, những ảnh
chụp tại vùng có độ tương phản mạnh như mặt đất - bầu trời thường không
bị hiện tượng mất chi tiết hay quá sáng. Bạn cũng có thể đạt được hiệu ứng
tương tự nếu sử dụng máy số chụp hai ảnh với thời gian phơi sáng khác
nhau của cùng một cảnh rồi kết hợp chúng lại hoặc sử dụng chức năng
Linear gradient trong Photoshop. Tuy nhiên, kỹ thuật này thường không thể
sử dụng được nếu cảnh có những vật thể chuyển động hoặc có ánh sáng
thay đổi thường xuyên. Bạn cũng có thể thao tác tăng sáng từng phần trên

Tuy nhiên, kính lọc UV cũng có thể làm giảm chất lượng ảnh do gây
ra những mảng chóe sáng (lens flare) xấu xí, thêm vào một lượng nhỏ ánh
đơn sắc hay giảm bớt độ tương phản. Một số còn được phủ thêm lớp chất
liệu đặc biệt nhằm giảm hay làm thay đổi đáng kể hiện tượng chóe sáng.
Giữ kính lọc sạch sẽ cũng là cách hiệu quả, dù rằng những vết xước nặng
do lau rửa sẽ ảnh hưởng không tốt đến độ nét của ảnh.
Đối với những ống kính đắt tiền, tác dụng của kính lọc UV thường
lớn hơn nhược điểm mà chúng đem lại. Loại này có giá khá mềm nên đôi
khi còn dùng làm "lá chắn" bụi và xước cho thấu kính bên trong.
5. Kính lọc sắc ấm/sắc lạnh

Kính lọc sắc lạnh có các dụng giảm gam màu nóng trên ảnh. Các
phần mềm đồ họa như Photoshop cũng có "filter số" dành để tạo ra hiệu
ứng này. Ảnh: Photoshopdaily.
Kính lọc sắc ấm/sắc lạnh có tác dụng thay đổi cân bằng trắng của
ánh sáng đi vào cảm biến ảnh. Loại này có thể sử dụng để sửa chữa hoặc
thay thế những thành phần màu giả như ánh nhợt nhạt của đèn neon hay sắc
ấm thái quá của đèn dây tóc. Kể từ khi công nghệ ảnh số ra đời, chúng dần
trở nên kém quan trọng do quá trình cân bằng trắng tự động của máy đã
đảm nhiệm vai trò đó với độ chính xác cao hơn nhiều.
Thậm chí, khi máy ảnh làm việc sai, bạn cũng có thể tác động vào
quá trình cân bằng trắng bằng phần mềm xử lý file RAW hay "filter số"
trong Photoshop.

Màu vàng trong bức ảnh trên được tạo ra từ đèn natri cao áp. Với
loại ánh sáng đơn sắc đặc biệt này, hầu như các hệ thống cân bằng trắng tự
động trên máy ảnh đều không cho ra đủ màu gốc của vật thể. Một kính lọc
sắc ấm hay kính lọc đèn natri chuyên dụng có thể giải quyết được vấn đề
trên.
Tuy nhiên, trong một số trường hợp đặc biệt, bạn cũng phải dùng

kính đang sử dụng. Có hai loại: screw-on (có ren xoáy vào thành ống kính)
và loại lắp đằng trước ống. Loại lắp đằng trước hữu dụng hơn vì có thể lắp
vừa hầu như mọi loại ống kính, tuy nhiên sẽ hơi cồng kềnh, mất thẩm mỹ vì
nằm "hớ hênh". Loại có ren xoáy chỉ lắp được trên những ống có đường
kính nhất định. Kích thước hỗ trợ kính lọc thường được ghi trên miệng
hoặc thân ống kính, dao động trong khoảng 46-82 mm đối với các máy ảnh
SLR thông dụng.
Bề dày của kính lọc cũng ảnh hưởng tới lượng ánh sáng đi vào
sensor. Loại siêu mỏng (Ultra-thin) và một số filter đặc biệt có thể lắp vào
ống góc rộng mà không tạo ra vignetting. Tất nhiên, chúng sẽ đắt và thường
không hỗ trợ lắp thêm kính khác lên phía trên.