Phân biệt sởi và các bệnh sốt
phát ban khác

Thời tiết hiện nay đang là thời điểm thuận lợi cho các bệnh sốt phát ban
bùng phát, điển hình là bệnh Rubella, vì vậy phải có sự phân biệt để tránh nhầm
lẫn giữa sởi và các bệnh sốt phát ban khác.
Rubella - Bệnh sốt phát ban chủ yếu ở nước ta

Bệnh Rubella hay còn gọi là bệnh sởi Đức, do vi rút Rubella gây ra. Đây là
bệnh sốt phát ban lành tính nhưng rất nguy hiểm đối với phụ nữ mang thai.

Bệnh rất dễ lây lan, chủ yếu là qua đường hô hấp và người nhiễm bệnh là
nguồn bệnh duy nhất. Trẻ mắc hội chứng Rubella bẩm sinh sẽ là nguồn truyền
nhiễm rất cao cho người tiếp xúc, vi rút có thể đào thải nhiều tháng sau khi sinh.

Những triệu chứng của bệnh Rubella rất nhẹ nên rất khó được phát hiện,
đặc biệt ở trẻ em.

Bệnh khởi phát sau 10 ngày đến 15 ngày kể từ lúc tiếp xúc với người bệnh.
Triệu chứng thông thường là mệt mỏi, sốt nhẹ, nhức đầu, sưng hạch kéo dài từ 1 -
7 ngày. Những nốt ban màu hồng mịn, bắt đầu từ mặt và nhanh chóng lan xuống
thân, sau đó xuống cánh tay và chân trước trước khi biến mất. Ban tồn tại từ 1-5
ngày, nhưng thường gặp nhất là 3 ngày. Trong khoảng thời gian từ 7 ngày trước
phát ban và trong lúc phát ban là thời gian mà người bệnh có khả năng lây bệnh
cao nhất.

Sự nguy hiểm ở đây là bệnh rất dễ lây lan và nguồn lây bệnh không thể
phát hiện được cho đến khi người bị nhiễm có triệu chứng phát ban 7 ngày sau đó.
Biện pháp cách ly người bệnh đến thời điểm này cũng được xem là đã quá trễ.

Bệnh Rubella rất nguy hiểm cho phụ nữ mang thai đặc biệt là trong 3 tháng

bị nhiễm bệnh. Trẻ em là đối tượng nhiễm bệnh dễ dàng và có thể xuất hiện những
biến chứng nặng nề. Trẻ sinh ra từ những người mẹ đã bị bệnh sởi trước đây sẽ
được miễn dịch thụ động do mẹ truyền cho trong vòng 6 - 9 tháng.

Hầu hết tử vong khi bệnh sởi xuất hiện thường không do vi rút Sởi gây ra
mà do những biến chứng. Sự lây nhiễm của bệnh Sởi do vi rút từ những giọt nước
bọt li ti của người bệnh bắn ra khi nói và người lành hít phải khi tiếp xúc, do vậy
bệnh rất dễ lây thành dịch.

Chẩn đoán bệnh thường căn cứ vào triệu chứng lâm sàng và dịch tễ học.
Tuy nhiên cách xét nghiệm mẫu bệnh phẩm trong phòng thí nghiệm là đặc biệt cần
thiết để phân biệt với các bệnh sốt phát ban khác như Rubella.

Vắc xin là biện pháp dự phòng tốt nhất

Trước khi có vắc xin sởi phòng bệnh thì đây là căn bệnh mà tuổi ấu thơ hầu
như ai cũng mắc phải. Phòng bệnh bằng vắc xin được khuyến cáo khi trẻ đủ 9
tháng tuổi, tuy nhiên người ta thấy rằng việc tiêm một mũi vắc xin duy nhất không
đủ tạo ra miễn dịch bền vững và rộng rãi trong cộng đồng vì tỷ lệ trẻ tiêm phòng
bệnh sót cũng như tỷ lệ đạt được miễn dịch của vắc xin này cũng chỉ đạt xung
quanh 90%. Do vậy cần phải tiêm nhắc lại mũi thứ 2, thời gian tiêm là khi trẻ đủ 6
tuổi, độ tuổi bước vào lớp 1. Việc tiêm liều thứ 2 có thể tạo miễn dịch tới 99%.
Chương trình TCMR Việt Nam đã thực hiện mũi nhắc lại này trên cả nước từ năm
2006. Tại các địa phương còn xuất hiện những vụ dịch sởi nhỏ, khi đối tượng mắc
không chỉ trẻ em thì cần thiết phải thực hiện những chiến dịch tiêm nhắc cho
người dân khu vực này để tạo miễn dịch lớn và bền vững trong cộng đồng trong
nhiều năm.

Hiệu quả của tiêm phòng vắc xin sởi còn phụ thuộc rất lớn vào chất lượng
bảo quản, vận chuyển vắc xin. Nhiệt độ bảo quản vắc xin lý tưởng là từ 2-8oC. Có