Đồ án tốt nghiệp Lớp CTM8 – K47
Đỗ toàn Thắng & Nguyễn hữu Tú
100
CHƯƠNG V
GIA CÔNG CHI TIẾT MẶT ĐỒNG HỒ XE MÁY
Trong chương này ta ứng dụng phần mềm Cimatron E để thiết kế khuôn ép nhựa của
chi tiết là mặt đồng hồ xe máy. Chương này có ứng dụng của cắt dây và điện cực để gia
công Cavity và Core của bộ khuôn.
5.1. Phân tích chi tiết
Chi tiết mặt đồng hồ xe máy có hình dạng như hình vẽ:
Hình 5.1 : hình dạng của chi tiết mặt đông hồ xe máy
Yêu cầu kỹ thuật của chi tiết:
 Các bề mặt chính của chi tiết là mặt trên và mặt bên phải đạt độ bóng 0,6 m
 Chi tiết ít cong vênh
 Sai số về hình dạng của chi tiết phải đạt ≤ 1 mm
 Các bề mặt phải có độ chính xác về kích thước lắp ghép cao để có thể lắp ghép
được với các chi tiết khác của đầu xe máy.
 Bề mặt chi tiết không có vết gợn nhăn
5.2. Tách khuôn
Ta sử dụng phần mềm Cimatron E để tách khuôn thành hai phần nửa khuôn trên
(Cavity) và n
ửa khuôn dưới ( Core )
Đồ án tốt nghiệp Lớp CTM8 – K47
Đỗ toàn Thắng & Nguyễn hữu Tú
101
Để vào môi trường thiết kế khuôn ta kích vào biểu tượng Mold Project ( bản thiết
kế khuôn ), nhập tên của bộ khuôn …
Kích vào biểu tượng Load Work để load bản vẽ mặt đồng hồ xe máy vào môi
trường.
Để tách khuôn trước ti
ên ta phải Active matdongho - Work part sau đó ta kích vào

103
5.3. Cavity
1. Ch
ọn phôi
Để gia công khuôn ép ta chọn phôi rèn dạng hộp có kích thước 210×140×40 vật liệu
là thép 45. Do chế tạo bộ khuôn của sản phẩm là dạng đơn chiếc nên ta chọn phương
pháp chế tạo phôi là rèn tự do để cho hạ giá thành sản phẩm, tuy nhiên phương pháp chế
tạo phôi này đạt độ chính xác phôi không cao.
2. Lập sơ đồ nguyên công
Khi gia công Cavity ta dùng máy phay CNC 3 trục. trước tiên ta gia công phay CNC
t
ất cả các bề mặt sau đó gia công bằng xung điện cực các góc sắc và phần lõm khó gia
công b
ằng phay.
Hình 5.4: các vị trí gia công bằng điện cực ở Cavity
3. Phay trên máy phay CNC
Khi phay trên máy phay CNC ta dùng 3 dao phay
FLAT10: dao phay thô có đường kính 10 mm
BALL6: dao phay bán tinh và Reround dao có đường kính là 6 mm
GIA CÔNG BẰNG ĐIỆN CỰC
1
2
5
4
3
Đồ án tốt nghiệp Lớp CTM8 – K47
Đỗ toàn Thắng & Nguyễn hữu Tú
104
BALL3: dao phay tinh
Các bước phay Cavity trên máy phay CNC

Lượng dư gia công bề mặt ( Part suface offset ):
0,55 mm
Dung sai b
ề mặt sau khi gia công ( Part suface Tolerance ): 0,05 mm
Bước tiến dọc lớn nhất ( Max. Vertical step ): 1,9
Bước tiến dọc nhỏ nhất ( Min. Vertical step ): 1
Bước tiến ngang ( Side step ): 2,4
 Phay tinh
Kiểu chạy dao: kết thúc phay bởi góc giới hạn ( Finish mill by limit angle )
Tốc độ cắt V
c
= 25 m/phút
T
ốc độ quay trục chính ( Spin ): 1000 vòng/phút
T
ốc độ tiến dao (Feed ): 500 mm/phút
Dao phay: BALL6
Đồ án tốt nghiệp Lớp CTM8 – K47
Đỗ toàn Thắng & Nguyễn hữu Tú
105
Phương pháp gia công ( Mill Direction ): phay thuân ( Climb )
Lượng dư gia công bề mặt ( Part suface offset ): 0mm
Dung sai b
ề mặt sau khi gia công ( Part suface Tolerance ): 0,01 mm
Bước tiến dọc (Vertical step ): 0,3
Góc gi
ới hạn ( Finish Angle ) :45
o
 Gia công lại
Kiểu chạy dao: Clear up

Hình dáng và v
ị trí của điện cực mô tả như hình vẽ dưới:
Đồ án tốt nghiệp Lớp CTM8 – K47
Đỗ toàn Thắng & Nguyễn hữu Tú
106
Hình 5.5 : Hình dáng điện cực gia công vị trí 1 và 4
Hình 5.6 : Vị trí của điện cực gia công
b. Thiết kế điện cực ở vị trí 2 và 3
Kiểu điện cực hình chữ nhật ( Rectangular)
Chỗ hở ( Clearance ) : 20 mm ( khoảng cách từ điện cực đến base )
Chiều dài của hình chữ nhật : 15 mm
Chiều rộng của hình chữ nhật : 16 mm
Đồ án tốt nghiệp Lớp CTM8 – K47
Đỗ toàn Thắng & Nguyễn hữu Tú
107
Góc xoay ( Angle ): 0
o
Đánh dấu bằng vát mép. Kích thước vát mép là 5 mm
Chi
ều cao của base là 15 mm
Hình dáng và v
ị trí của điện cực mô tả như hình vẽ dưới:
Hình 5.7 : Hình dáng của điện cức gia công vị trí 2 và 3
Hình 5.8 : Vị trí của điện cực
c. Thiết kế điện cực ở vị trí 5
Đồ án tốt nghiệp Lớp CTM8 – K47
Đỗ toàn Thắng & Nguyễn hữu Tú
108
Kiểu điện cực hình tròn ( Cilindrical)
Ch

ảng cách xung: t
0
= 6,4 s
Th
ời gian phóng tia lửa điện: 12,8 s
5.4. Core
1. Ch
ọn phôi
Để gia công khuôn ép ta chọn phôi rèn dạng hộp có kích thước 210×140×26 vật liệu
là thép 45. Do chế tạo bộ khuôn của sản phẩm là dạng đơn chiếc nên ta chọn phương
pháp chế tạo phôi là rèn tự do để cho hạ giá thành sản phẩm, tuy nhiên phương pháp chế
tạo phôi này đạt độ chính xác phôi không cao.
2. Lập sơ đồ nguyên công
Ở Core ta tách làm hai phần ta chỉ gia công phần trên áp dụng đối với máy CNC. Khi
gia công gia công ph
ần trên ta dùng máy phay CNC 3 trục. trước tiên ta gia công phay
CNC b
ề mặt sau trên sau đó gia công cắt dây phần bao ngoài cuối cùng ta gia công bằng
xung điện cực góc sắc
gia công bằng phay.
Đồ án tốt nghiệp Lớp CTM8 – K47
Đỗ toàn Thắng & Nguyễn hữu Tú
110
Hình 5.11: các vị trí gia công bằng điện cực và cắt dây ở Core
3. Phay trên máy phay CNC
Khi phay trên máy phay CNC ta dùng 3 dao phay
FLAT8: dao phay thô có đường kính 10 mm
BALL5: dao phay bán tinh và Reround dao có đường kính là 6 mm
BALL3: dao phay tinh
Các bước phay Core trên máy phay CNC

= 25 m/phút
T
ốc độ quay trục chính ( Spin ): 1000 vòng/phút
T
ốc độ tiến dao (Feed ): 500 mm/phút
Dao phay: BALL6
Phương pháp gia công ( Mill Direction ): Mixel +Climb Final Pass
Lượng dư gia công bề mặt ( Part
suface offset ): 0,55 mm
Dung sai b
ề mặt sau khi gia công ( Part suface Tolerance ): 0,05 mm
Bước tiến dọc lớn nhất ( Max. Vertical step ): 1,
4
Bước tiến dọc nhỏ nhất ( Min. Vertical step ): 1
Bước tiến ngang ( Side step ): 2
 Phay tinh
Kiểu chạy dao: kết thúc phay bởi góc giới hạn ( Finish mill by limit angle )
Tốc độ cắt V
c
= 25 m/phút
T
ốc độ quay trục chính ( Spin ): 1000 vòng/phút
T
ốc độ tiến dao (Feed ): 500 mm/phút
Dao phay: BALL5
Phương pháp gia công ( Mill Direction ): phay thuân ( Climb )
Lượng dư
gia công bề mặt ( Part suface offset ): 0mm
Dung sai bề mặt sau khi gia công ( Part suface Tolerance ): 0,01 mm
Bước tiến dọc (Vertical step ): 0,

5. Thiết kế điện cực
Kiểu điện cực hình chữ nhật ( Rectangular)
Chỗ hở ( Clearance ) : 20 mm ( khoảng cách từ điện cực đến base )
Chiều dài của hình chữ nhật : 33 mm
Chiều rộng của hình chữ nhật : 15 mm
Góc xoay ( Angle ): 0
o
Đánh dấu bằng vát mép. Kích thước vát mép là 5 mm
Chi
ều cao của base là 15 mm
Hình dáng và v
ị trí của điện cực mô tả như hình vẽ dưới:
Đồ án tốt nghiệp Lớp CTM8 – K47
Đỗ toàn Thắng & Nguyễn hữu Tú
113
Hình 5.13 : Hình dáng của điện cực
Hình 5.14 :Vị trí của điện cực
6. Chế độ cắt khi xung định hình nửa dưới Core
Định vị: bằng mặt phẳng hạn chế 3 bậc tự do
Kẹp chặt: bằng bulông và đòn kẹp
Chọn máy: Xung định hình
Đồ án tốt nghiệp Lớp CTM8 – K47
Đỗ toàn Thắng & Nguyễn hữu Tú
114
Xung thô:
Hi
ệu điện thế: U = 120 V
Cường độ d
òng điện: I = 32 A
Khoảng cách xung: t

Đồ án tốt nghiệp Lớp CTM8 – K47
Đỗ toàn Thắng & Nguyễn hữu Tú
115
Lượng dư gia công: Z
b
= 0,7 mm
Chế độ cắt: ( Sổ tay CNCTM )
Chiều sâu cắt: t = 0,7 mm.
Lượng chạy dao: S
0
= 1 mm/ vòng.
T
ốc độ cắt: V
b
= 49,5 mm/phút.
Nguyên công 3: mài hai mặt phẳng đạt kích thước 70±0,05 mm.
Sơ đồ định vị & kẹp chặt:
Phôi được định vị và kẹp chặt trên bàn từ máy mài, hạn chế 3 bậc tự do.
70±0,05
Sn
Sd
Chọn máy: máy phay đứng 6H82.
Công suất máy 7 kW.
Chọn dao: đá mài có các thông số sau:
D = 125 mm, H = 50 mm, d = 30 mm, độ hạt 50
-M28 ( Sổ tay CNCTM ).
Lượng dư để mài: Z
b
= 0,3 mm.
Ta ti

Lượng chạy dao: S
0
= 1 mm/ vòng.
T
ốc độ cắt: V
b
= 53 mm/phút.
Nguyên công 5: phay hai mặt phẳng đạt kích thước 138±0,1 mm.
Tại nguyên công này ta chọn sơ đồ gá đặt và định vị như nguyên công 4, và có chế độ
cắt như nguyên công 4.
Đồ án tốt nghiệp Lớp CTM8 – K47
Đỗ toàn Thắng & Nguyễn hữu Tú
117
Rz 10
315±0,1
S
W
Nguyên công 6: Kiểm tra trung gian.
Kiểm tra độ không song song giữa hi mặt phẳng đáy bằng đồng hồ so, độ không song
song ≤ 0,1 mm trên toàn bộ chiều dài.
Ki
ểm tra độ không phẳng của hai mặt đáy bằng đồng hồ so, độ không phẳng ≤ 0,1
mm trên toàn bộ chiều dài.
Ki
ểm tra độ không vuông góc của mặt đáy và mặt bên bằng đồng hồ so, độ không
vuông góc ≤ 0,1 mm.
Kiểm tra độ nhám của hai mặt phẳng đáy Ra ≤ 0,63 m, các mặt phẳng còn lại Ra ≤
2,5 m.
Nguyên công 7: gia công 4 lỗ lắp chốt dẫn hướng 30±0,05, gia công 4 lỗ lắp bulông
khuôn trước M12.

ọn mũi khoét, vật liệu thép gió T15K6, D = 10,8
Doa: chọn mũi doa có vật liệu là thép gió.
Ch
ọn máy: chọn máy khoan cần 2H55
Nguyên công 8: phay hốc 175×250×55
Sơ đồ gá đặt
Đồ án tốt nghiệp Lớp CTM8 – K47
Đỗ toàn Thắng & Nguyễn hữu Tú
119
Phôi được định vị trên phiến tì hạn chế 3 bậc tự do, một chốt trụ ngắn hạn chế 2 bậc
tự do, một chốt trám hạn chế 1 bậc tự do.
70
W
W
175
250
Rz 10
55
Chọn máy: gia công trên máy CNC.
Nguyên công 9: gia công kênh dẫn nhựa.
Nguyên công 10: khoét rộng 4 lỗ chốt dẫn hướng đạt 37 và chiều sâu 9±0,05
5.6. Gia công tấm giữ lòng khuôn dưới.
Nguyên công 1: chuẩn bị phôi
Vật liệu chế tạo phôi là thép 45.
Kích thước phôi: 350×315×35 được cắt bằng khí từ phôi tiêu chuẩn.
Nguyên công 2: phay hai mặt phẳng đạt kích thước 35±0,1 mm.
Nguyên công 3: mài hai mặt phẳng đạt kích thước 35±0,05 mm.
Nguyên công 4: phay hai mặt phẳng đạt kích thước 350±0,1 mm.
Nguyên công 5: phay hai mặt phẳng đạt kích thước 315±0,1 mm.
Nguyên công 6: kiểm tra trung gian.