Bàng quan với công việc
Một số nhân viên gắn bó với công việc thường có cảm giác mình là
người “sở hữu” một số công việc. Nhưng có không ít nhân viên
cảm thấy mình bị bỏ rơi vì các sếp đã “giành quyền” sở hữu
những công việc quan trọng của tổ chức.
Các sếp thường chỉ giao phó việc thực hiện các công việc và nhiệm
vụ đơn điệu cho nhân viên cấp dưới, còn những công việc thú vị
thì giữ lại cho riêng mình. Tình trạng này sẽ tạo nên sự bàng quan
với công việc trong suy nghĩ của các nhân viên.
Đâu là nguyên nhân?
Các chuyên gia quản trị nhân sự cho rằng nguyên nhân sâu xa của
tình trạng nhân viên cảm thấy lạc lõng trong tổ chức là nền văn hóa
doanh nghiệp bị ảnh hưởng bởi quan niệm của phái mạnh. Trong
những nền văn hóa này, các vị sếp nam thường cho rằng chỉ có họ
mới là những người có khả năng phân tích, ra quyết định và đưa ra
các giải pháp thông minh.
Có một số lý do đằng sau những suy nghĩ này. Thứ nhất, trực tiếp
thực hiện công việc thì thú vị hơn là quản trị nó (cũng như các bé
trai thích khám phá các trò chơi). Thứ hai, tạo điều kiện, nuôi
dưỡng, hỗ trợ và phát triển nhân viên có vẻ không giống với một
công việc thực thụ, mà giống như người đứng sau hậu trường (khó
có cơ hội tỏa sáng). Mặt khác, tự thực hiện công việc là một cách
để tự khẳng định mình và dễ được thăng tiến.
Khi cho rằng vai trò của mình là người đưa ra giải pháp, trong
cuộc họp, các sếp thường không đặt những câu hỏi kích thích mọi
người suy nghĩ, mà chỉ đặt ra những câu hỏi với mục đích thu thập
thông tin thực tế nhằm hỗ trợ cho việc suy nghĩ và ra quyết định
của bản thân họ.
Trong một tổ chức bị ảnh hưởng bởi bệnh đề cao thành tích, cạnh
Cụ thể, các sếp nên đặt ra những câu hỏi như sau cho các nhân
viên:
• Anh đã thực hiện công việc rất tốt. Vậy thì theo anh, đâu là
những bất lợi, rủi ro và chi phí liên quan đến công việc này?
• Theo chị, có những giải pháp nào đáng để chúng ta xem xét
nữa không? Ưu, khuyết điểm, rủi ro và chi phí của những giải
pháp này là gì?
• Chúng ta có những bằng chứng nào cho thấy đề xuất đó sẽ có
tác dụng?
• Nếu chúng ta thực hiện công việc X thì điều đó sẽ ảnh hưởng
thế nào đến các phòng ban, các đối tác và khách hàng?
• Anh dự đoán sẽ có những trở ngại gì và có đề xuất nào để
vượt qua những trở ngại đó?
• Chị nào có ý kiến khác về vấn đề này không?
• Làm thế nào để công ty có thể thử nghiệm ý tưởng của anh
để chắc chắn rằng nó sẽ có tác dụng trong hoàn cảnh tương
tự?
• Chị sẽ biến kế hoạch của mình thành hành động như thế nào?
Ai sẽ phải tham gia vào việc thực hiện kế hoạch này?
Tóm lại, nếu nhân viên vẫn bị giới hạn ở việc thừa hành (như
những tay chân) và các sếp vẫn làm tất cả những công việc liên
quan đến tư duy (như những cái đầu) thì khi đó, sự bàng quan sẽ
vẫn còn tồn tại trong các tổ chức.
Lời khuyên của các chuyên gia quản trị nhân sự là để quản lý hiệu
quả, các sếp phải giữ được cân bằng giữa “tạo điều kiện” và “tự
làm”. Việc bỏ ra bao nhiêu thời gian để tạo điều kiện cho các nhân
viên tham gia vào các quyết định quan trọng của tổ chức còn tùy
thuộc vào từng hoàn cảnh. Các sếp phải đánh giá được những giá
trị mà các nhân viên có thể đem lại khi họ được tham gia vào việc
tạo ra các giải pháp cho doanh nghiệp.