Những điều cần biết về thuốc Coenzym - Q10
Gần đây, coenzym - Q10 (CoQ10) được quảng cáo chữa bách bệnh: tim
mạch, bổ dưỡng, chống lão hóa Vậy thực chất của thuốc này thế nào? Có đúng
như những lời quảng cáo không?
CoQ10 là hợp chất tự nhiên, có trong ty thể tế bào động thực vật. Ở người,
CoQ10 có mặt trong hầu khắp các mô, nhiều nhất trong mô tim gan, thận, tụy
tạng. Trong ty thể, CoQ10 có vai trò hoạt hóa quá trình sinh năng lượng (tổng hợp
ATP), sử dụng ôxy của các tế bào, rất cần thiết cho việc sinh tồn, phát triển, hoạt
động của chúng. Ngoài ty thể, CoQ10 đóng vai trò chống ôxy hóa bảo vệ màng
lipid tế bào, đặc biệt góp phần ngăn quá trình ôxy hóa của LDL-Cholesterol.
Có nhiều loại coenzym. Coenzym liên kết với một chất, hoạt hóa và làm
cho chất đó phát huy hiệu quả. Ví dụ: liên kết với vitamin E gọi là coenzym E.
CoQ10 là một trong các coenzym đó. Trong cơ thể, Co6 - Co9 chuyển thành
CoQ10. Quá trình sinh tổng hợp này đòi hỏi sự có mặt của các vitamin, acid amin,
các nguyên tố vi lượng.
Mô tim là một trong những mô chứa nhiều coenzym - Q10.
Khi nào cần bổ sung CoQ10
Cơ thể vốn có đủ CoQ10 và rất ít khi thiếu (trừ khi do di truyền). Sự giảm
CoQ10 là do:
Dinh dưỡng nghèo nàn: Do thiếu acid amin, vitamin và các nguyên tố vi
lượng làm cho việc sinh tổng hợp CoQ10 bị trở ngại. Muốn bù đắp, không chỉ thụ
động đưa CoQ10 từ ngoài vào mà cần chủ động cải thiện chế độ dinh dưỡng, lập
lại quá trình sinh tổng hợp CoQ10 bình thường.
Nghiện rượu, thuốc lá, stress, ốm đau: Làm thay đổi quá trình chuyển hóa
(trong đó có làm giảm vitamin, acid amin, vi lượng), dẫn tới giảm sinh tổng hợp
CoQ10. Muốn lặp lại quá trình sinh tổng hợp bình thường phải giải quyết vấn đề
nghiện ngập, bệnh tật.
Do dùng thuốc: Các chất điều trị rối loạn mỡ máu nhóm statin ức chế
HMG- CoA reductase, do vậy làm giảm sinh tổng hợp CoQ10. Nếu CoQ10 bị
giảm sút do dùng statin, có thể tạm thời bổ sung CoQ10.
Cholesterol xấu (LDL-C) bị ôxy hóa thành các hạt mỡ li ti bám vào thành
mạch gây xơ vữa. Trong cơ thể, có nhiều yếu tố nội sinh chống lại sự ôxy hóa ấy
mà CoQ10 chỉ là một trong các yếu tố đó (do chống lại gốc tự do). Do vậy, không
thể dùng CoQ10 để phòng trước bệnh xơ vữa mạch. Khi bị xơ vữa mạch cần dùng
thuốc đặc trị, nếu thiếu CoQ10 có thể bổ sung hỗ trợ tạm thời. Không thể xem
CQ10 là thuốc phòng chữa xơ vữa mạch.
Tóm lại, người bình thường không cần bổ sung CoQ10, khi thiếu có thể bổ
sung tạm thời, căn bản là phải tái lập lại việc sinh tổng hợp bình thường CoQ10,
người già không nên kỳ vọng dùng CoQ10 để trẻ lại.