Những thắc mắc thường gặp về thuốc và sức khỏe – Kỳ 3:

Erythromycin và những tương
tác thuốc nguy hiểm

Có những tương tác thuốc có thể dẫn đến tử vong.
Tôi bị bệnh đau nửa đầu thường dùng thuốc ergotamin. Lần dùng thuốc
này, tôi lại bị viêm họng, định uống thêm thuốc erythromycin (người nhà tôi vẫn
dùng kháng sinh này vừa rẻ tiền và hiệu quả), nhưng dược sĩ bán thuốc khuyên tôi
nên uống kháng sinh khác, vì erythromycin tương tác có hại với ergotamin và đã
bán cho tôi loại kháng sinh đắt tiền. Đề nghị SK&ĐS cho biết có đúng là hai thứ
thuốc kỵ nhau, hay là người bán thuốc chỉ muốn bán loại thuốc khác đắt tiền?

Lưu Thị Hợp (Tam Điệp - Ninh Bình)
Erythromycin là thuốc kháng sinh thuộc họ macrolid, đã được dùng từ
nhiều năm nay, trị nhiều chứng bệnh do nhiễm khuẩn từ viêm hầu họng, đường
tiêu hóa, tiết niệu đến lậu, giang mai. Thuốc kháng sinh này đã trở nên quá quen
thuộc, với giá tiền rẻ, được nhiều người ưa dùng. Thuốc bán trên thị trường có
hàng trăm tên biệt dược phần lớn có chữ ery ở đầu, gọi tắt ery nhiều người hiểu là
erythromycin (xin viết tắt là Ery).
Mấy năm gần đây các nhà khoa học cũng đã nghiên cứu phát hiện được
nhiều loại thuốc nếu dùng cùng một lúc với Ery sẽ gây ra tương tác nguy hiểm,
thậm chí tử vong. Kết quả nghiên cứu của GS. Wayne Ray thực hiện tại Trường
đại học y khoa Nashville, thuộc Viện đại học Vanderbilt (Mỹ) cho thấy, khi dùng
Ery cùng lúc với một số thuốc khác sẽ làm tăng nồng độ Ery trong máu, tăng nguy
cơ đột tử do tim gấp 5 lần. Theo kết quả nghiên cứu cứ 10.000 bệnh nhân dùng
Ery kết hợp với thuốc khác thì có 6 người tử vong. Đây là nguy cơ khá cao và
không thể chấp nhận được. Nguyên nhân là do các loại thuốc này làm chậm sự
thoái biến của Ery, do đó nồng độ Ery trong máu tăng, khi ấy kali bị giữ lại trong
tế bào cơ tim tạo ra nhịp đập bất thường (xoắn đỉnh) dễ dẫn đến tử vong.
Những loại thuốc khi dùng đồng thời với Ery có thể gây tử vong được ghi

- Các thuốc có tác dụng tăng tuần hoàn não như piracetam, vinpocetin
Tóm lại, khi có các triệu chứng đau đầu người bệnh cần đến khám tại các
chuyên khoa thần kinh để xác định đúng nguyên nhân gây đau đầu và dùng thuốc
phù hợp với tình trạng bệnh lý.
Chữa bệnh hắc lào - Thuốc gì?
Tôi bị hắc lào, ngứa ngáy rất khó chịu. Tôi có thể dùng thuốc gì để
chữa?
Ngô Đức Hùng (Bắc Giang)
Hắc lào là một loại nấm nông thường gặp ở bẹn, chân tay, mặt, bụng, ngực.
Nguyên nhân do vệ sinh kém. Biểu hiện là các đám tổn thương lúc đầu có màu hơi
đỏ, ranh giới rõ rệt, có bờ viền, trên bờ viền có những mụn nước nhỏ. Vùng có
nấm da thường tròn như đồng tiền. Cảm giác ngứa ngáy khó chịu ở vùng da bị tổn
thương, cả ngày lẫn đêm, ngứa nhiều hơn khi về đêm, đổ mồ hôi, thời tiết nóng
bức
Nếu không điều trị kịp thời, bệnh sẽ lây sang những vị trí khác của cơ thể,
tăng mức độ tổn thương trên da, gây chàm hóa hoặc dễ dàng lây sang người khác
do tiếp xúc trực tiếp hoặc lây qua quần áo.
Các thuốc thường dùng điều trị hắc lào như: ASA, BSA, BSI Đây là
những loại thuốc cổ điển. Khi bôi các thuốc này thường có hiện tượng đau rát,
thuốc gây lột da và có thể làm sạm da. Tuy nhiên hiện nay có nhiều loại thuốc bôi
chống nấm tốt hơn như: ecoconazol, miconazol, clotrimazol (nhưng thuốc có
thể gây dị ứng cần thận trọng khi dùng). Trường hợp nặng hay tái phát nhiều lần
có thể dùng phối hợp thêm thuốc uống chống nấm. Việc dùng thuốc gì và liều
lượng như thế nào cần phải được thầy thuốc chuyên khoa da liễu khám và chỉ
định. Không nên tự ý dùng thuốc để tránh những tác dụng phụ do thuốc gây ra.
Điều trị rối loạn tiêu hóa như thế nào?
Năm nay tôi 36 tuổi, thời gian gần đây hay bị khó chịu ở vùng giữa bụng
nhưng không đau, ăn vào thì thấy khó chịu hơn. Ngoài ra tôi còn bị căng chướng
bụng trên, ăn chóng no, đầy bụng sau bữa ăn. Tôi đi khám và được bác sĩ chẩn
đoán bị rối loạn tiêu hóa kiểu rối loạn vận động. Tôi đã uống thuốc theo đơn của

của cơ thể. Insulin được tế bào bêta của
đảo tụy langerhans tiết ra. Việc bài tiết
insulin phụ thuộc vào nhiều yếu tố,
trong đó sự thay đổi đường máu có vai
trò quan trọng. Ví dụ sau khi ăn, lượng
đường máu tăng lên, lúc này tế bào bêta sẽ tăng tiết insulin để tăng vận chuyển
đường vào trong tế bào, tăng sản xuất ra năng lượng cho cơ thể. Trường hợp bị
mắc bệnh đái tháo đường týp 1, khả năng bài tiết của tế bào bêta giảm hoặc không
còn, làm cho lượng đường máu tăng cao vượt quá ngưỡng thận và hậu quả là có
đường trong nước tiểu.

Chăm sóc cho bệnh nhân đái
tháo đường.
Dựa vào thời gian bắt đầu có tác dụng sau khi tiêm, thời gian có tác dụng
duy trì đường máu, người ta chia các loại insulin có tác dụng nhanh, bán chậm,
siêu chậm. Mỗi loại có màu sắc khác nhau để dễ phân biệt. Do yêu cầu của điều
trị, ngày nay người ta còn có loại insulin hỗn hợp, trộn lẫn insulin nhanh và bán
chậm với các tỷ lệ khác nhau.
Để tiện sử dụng, ngày nay người ta đã sản xuất các dạng insulin khác nhau,
sử dụng qua các đường khác nhau như: insulin đường uống, insulin đường khí
dung, insulin đường xịt qua niêm mạc mũi, insulin đường tiêm truyền thống (tiêm
dưới da, tiêm bắp hoặc tĩnh mạch). Với đường tiêm, hiện nay trên thị trường có tới
hơn 20 loại insulin.
Như vậy, loại insulin nhanh, màu trong, tác dụng nhanh, có thể xem như
giống với insulin được bài tiết bởi tế bào bêta của tụy. Loại này thường được chỉ
định chủ yếu trong cấp cứu hoặc dùng để trộn phối hợp với các loại insulin khác.
Trong điều trị, khuyến cáo không nên dùng loại có tác dụng nhanh trước khi đi
ngủ, đề phòng cơn hạ đường máu xảy ra khi đang ngủ sẽ nguy hiểm đến tính
mạng.