Lịch sử thế giới cổ trung II. SỰ RA ÐỜI NHÀ NƯỚC CHIẾM HỮU NÔ
LỆ TRUNG QUỐC. NHÀ HẠ - NHÀ THƯƠNG

1. Sự thành lập nhà Hạ. Sự hưng khởi nhà
Thương

Nhà Hạ thành lập vào khoảng thế kỷ XXI trước công
nguyên. Nhà Hạ mở đầu xã hội chiếm hữu nô lệ ở
Trung Quốc.

Thế kỷ XVII trước công nguyên, vua cuối cùng của
nhà Hạ là Kiệt cùng với bọn quý tộc nhà Hạ, dựa vào
vũ lực, bạo ngược vô đạo, bóc lột nhân dân rất tàn
khốc.

Thời bấy giờ, có bộ lạc Thương ở hạ lưu Hoàng Hà,
dưới sự lãnh đạo của người thủ lĩnh của mình là
Thành Thang, đã dần dần lớn mạnh lên, rồi lần lượt
đánh bại các bộ lạc liên minh với Hạ, sau đó lại tấn
công vua Kiệt nhà Hạ.

Khoảng thế kỷ XIV trước công nguyên, vua Thương
là Bàn Canh dời đô đến đất Ân (thuộc tỉnh Hà Nam
bây giờ). Do đó về sau, nhà Thương vẫn còn gọi là
nhà Ân Thương.

2. Sinh hoạt kinh tế, xã hội, văn hoá đời Thương:


Quốc là một Xã hội chiếm hữu nô lệ tương đối phát
triển và nền văn hóa Ân - Thương, cũng gọi là văn
hóa Ân Khư, là một nền văn hóa đặt cơ sở vững chắc
cho sự phát triển của xã hội Trung quốc về sau này.

III. TÂY CHU

1. Sự hình thành nhà Tây Chu

Ở phía tây đồng bằng Hoa Bắc rộng lớn, thời bấy giờ
tại lưu vực sông Kinh và sông Vị thuộc tỉnh Thiểm-
tây ngày nay, có bộ tộc Chu đã sống lâu đời ở đây.
Ðó là một vùng cao nguyên có chất đất vàng phì
nhiêu, rất thuận lợi cho tộc Chu phát triển nghề nông
của mình.

Trong lúc bộ tộc Chu đang lớn mạnh không ngừng,
thì mâu thuẫn trong nội bộ nhà Ân - Thương ngày
càng sâu sắc. Vua cuối cùng của nhà Ân - Thương là
Trụ Vương, một tên bạo quân nổi tiếng bóc lột nhân
dân rất tàn khốc.

Thủ lĩnh người Chu là Chu Văn Vương được sự ủng
hộ của bộ tộc mình , thừa cơ nhà Thương suy yếu,
phát triển thế lực về phía đông đánh chiếm nhiều đất
đai của nhà Thương. Con của Chu Văn Vương là Chu
Vũ Vương tấn công kinh đô nhà Thương.

Diệt xong nhà Thương, Chu vũ Vương đóng đô ở
Hạo Kinh ( phía Tây thành phố Tây An ngày nay), và

Lập được chiến công hay có công lao gì khác, thì họ
thường được vua nhà Chu hay chư hầu ban thưởng
ruộng đất và nô lệ. Quý tộc bóc lột nông dân công xã
và và nô lệ rất nặng nề.

3. Sự suy vong của nhà Tây Chu

Ðến đời Chu Lê Vương, mâu thuẫn trong nội bộ nhà
Chu càng thêm sâu sắc. Kết quả là năm 841 trước
công nguyên nhân dân dưới sự lãnh đạo của quý tộc
tên là Công Bá Hòa, tấn công cung điện nhà vua,
đuổi Lê vương, cử ra một hôi nghị quí tộc tạm thời
chấp chính, thay thế vua. Trong lịch sử thời đó gọi là
thời "cộng hòa", tồn tại trong 14 năm (841-828 trước
công nguyên).

Ðến năm 827 trước công nguyên, sau khi Chu Lê
Vương chết, con là Tuyên vương khôi phục lại được
ngôi vua thì cuộc đấu tranh trong nội bộ nhà vua mới
tạm dứt; nhưng chiến tranh lại xảy ra giữa nhà Chu
với các tộc ngoài biên cương phía Tây và phía Bắc,
chủ yếu là với các tộc, Nghiễm Doãn, Tây, Nhung,
làm tiêu hao mất nhiều nhân lực, vật lực trong nhân
dân và làm cho mâu thuẫn giai cấp trong nội bộ nhà
Chu lại trở nên gay gắt.

Tình hình chinh chiến đó làm cho sức sản xuất trong
nước bị đình đốn một cách nghiêm trọng; xã hội phân
hóa một cách kịch liệt, và mâu thuẫn giai cấp trở nên
gay gắt.