Tài chính trong doanh nghiệp xây dựng.
Giáo viên: Nguyễn Thị Thu Thủy. -1- Giaùo trỗnh
TAèI CHấNH TRONG DOANH
NGHIP XY DặNGBión soaỷn: Th.s Nguyóựn Thở Thu Thuyớ
Tài chính trong doanh nghiệp xây dựng.
Giáo viên: Nguyễn Thị Thu Thủy. -2-


Tµi chÝnh trong doanh nghiƯp x©y dùng.
Gi¸o viªn: Ngun ThÞ Thu Thđy. -3-

Chỉång I.
RA ÂÅÌI V PHẠT TRIÃØN CA TI CHÊNH
BN CHÁÚT V CHỈÏC NÀNG CA TI CHÊNH.

I. Sỉû ra âåìi v phạt triãøn ca ti chênh.
Ti chênh ra âåìi v phạt triãøn gàõn liãưn våïi sỉû ra âåìi v phạt triãøn ca nh nỉåïc v nãưn sn
xút hng hoạ .
- Khi nh nỉåïc ra âåìi, âãø duy trç hoảt âäüng ca mçnh, nh nỉåïc â dng quưn lỉûc chênh
trë âãø quy âënh sỉû âọng gọp ca ci ca cạc täø chỉïc, âån vë kinh tãú v ca cạ nhán cho nh
nỉåïc. Tỉì âọ lm ny sinh trong x häüi nhỉỵng quan hãû kinh tãú. Nhỉỵng quan hãû ny lục âáưu
âỉåüc biãøu hiãûn dỉåïi hçnh thại hiãûn váût. Âọ chênh l hçnh thại så khai ban âáưu ca ti chênh.
- Sỉû ra âåìi ca nãưn sn xút h
ng hoạ v sỉû phạt triãøn ca cạc hçnh thại giạ trë dáùn tåïi sỉû
xút hiãûn ca tiãưn tãû. Nh nỉåïc huy âäüng sỉû âọng gọp ca ci váût cháút cáưn thiãút âãø thỉûc
hiãûn nhiãûm vủ v cạc chỉïc nàng ca nh nỉåïc khäng chè bàòng hiãûn váût m cn bàòng tiãưn.
Sỉû xút hiãûn ca tiãưn tãû â lm nãn cüc cạch mảng trong cäng nghãû phán phäúi, tỉì phán
phäúi bàòng hiãûn váût (phi ti chênh) sang phán phäúi bàòng giạ trë (phán phäúi ti chênh).
- Cng våïi sỉû phạt triãøn ca Nh nỉåïc v nãưn sn xút hng hoạ, ti chênh cng phạt
triãøn theo quạ trçnh tỉì tháúp âãún cao, tỉì
quan hãû phán phäúi hiãûn váût tåïi quan hãû phán phäúi
giạ trë. Nhỉng ti chênh chè tråí thnh män khoa hc v cọ tiãưn âãư phạt triãøn mảnh m khi

i trong quạ trçnh phán phäúi ca ci qúc dán.
- Viãûc tảo láûp v sỉí dủng cạc qu tiãưn tãû l phỉång thỉïc phán phäúi âàûc th, giụp phán
biãût phảm tr ti chênh våïi cạc phảm tr khạc nhỉ giạ c, tiãưn lỉång. Mäùi qu tiãưn tãû âãưu cọ
mủc âêch sỉí dủng xạc âënh v nàòm trong trảng thại váûn âäüng. Sỉû hçnh thnh v sỉí dủng cạc
qu tiãưn tãû âãưu âỉåüc thãø chãú hoạ båíi hãû thäúng cạc chãú âäü v Lût ti chênh.
- Ti chênh l män Khoa hc vãư sỉû lỉûa chn trong âáưu tỉ, sỉû lỉûa chn giỉỵa nhu cáưu thë
trỉåìng, ca x häüi, ca con ngỉåìi v kh nàng cho phẹ
p âãø quút âënh sn xút cại gç?,
bàòng cạch no?, bạn cho ai?, sao cho âảt hiãûu qu kinh tãú cao nháút våïi chi phê êt nháút.
- Ti chênh l nhỉỵng quan hãû kinh tãú, quan hãû tiãưn tãû nhỉ ti chênh thãø hiãûn sỉû thäúng
nháút tỉång âäúi giỉỵa hiãûn váût v giạ trë.
- Ti chênh ln gàõn liãưn våïi Nh nỉåïc, l cäng củ quan trng âỉåüc Nh nỉåïc sỉí dủng
âãø qun l vé mä v vi mä nãưn kinh tãú, thỉûc hiãûn cạc chỉïc nàng v nhiãûm vủ ca Nh nỉåïc.
3. Cạc mäúi quan hãû ti chênh.
Càn cỉï vo hoảt âäüng sn xút kinh doanh ca doanh nghiãûp cọ thãø cọ cạc mäúi quan hãû
ti chênh sau :
- Mäúi quan hãû ti chênh giỉỵa cạ
c Doanh nghiãûp våïi ngán sạch Nh nỉåïc: Nh nỉåïc
cáúp phạt, häù tråü väún v gọp väún cäø pháưn theo nhỉỵng ngun tàõc v phỉång thỉïc nháút âënh
âãø tiãún hnh sn xút kinh doanh v phán chia låüi nhûn. Âäưng thåìi mäúi quan hãû ti chênh
ny cng phn ạnh nhỉỵng quan hãû kinh tãú dỉåïi hçnh thỉïc giạ trë phạt sinh trong quạ trçnh
phán phäúi v phán phäúi lải täøng sn pháøm x häüi v thu nháûp qúc dán giỉỵa ngán sạch nh
nỉåïc våïi cạc doanh nghiãûp thãø hiãûn thäng qua cạc khon thú m cạc doanh nghiãûp phi
näüp vo ngán sạch Nh nỉåïc theo lût âënh.
- Mäúi quan hãû ti chênh giỉỵa cạc doanh nghiãûp våïi thë trỉåìng ti chênh
Cạc mäú
i quan hãû ny âỉåüc thãø hiãûn thäng qua viãûc ti tråü cạc nhu cáưu väún ca
doanh nghiãûp. Thë trỉåìng tiãưn tãû, thäng qua hãû thäúng ngán hng, ti tråü cho cạc nhu cáưu
väún ngàõn hản ca doanh nghiãûp bàòng cạc khon tiãưn vay v ngỉåüc lải cạc doanh nghiãûp
phi hon tr väún vay v tiãưn li trong thåìi hản nháút âënh.

* Khaùi nióỷm:
phỏn phọỳi cuớa taỡi chờnh laỡ sổỷ phỏn chia tọứng saớn phỏứm quọỳc dỏn theo
nhổợng tyớ lóỷ vaỡ xu hổồùng nhỏỳt õởnh cho tióỳt kióỷm vaỡ tióu duỡng nhũm tờch tuỷ, tỏỷp trung vọỳn õóứ
õỏửu tổ phaùt trióứn kinh tóỳ vaỡ thoaớ maợn caùc nhu cỏửu chung cuớa Nhaỡ nổồùc, cuớa xaợ họỹi vaỡ caù
nhỏn.
* ọỳi tổồỹng phỏn phọỳi:
laỡ cuớa caới xaợ họỹi dổồùi hỗnh thổùc giaù trở, laỡ caùc nguọửn taỡi chờnh, laỡ
tióửn tóỷ õang vỏỷn õọỹng mọỹt caùch õọỹc lỏỷp vồùi tổ caùch laỡ phổồng tióỷn thanh toaùn vaỡ phổồng
tióỷn cỏỳt giổợ trong quaù trỗnh taỷo lỏỷp vaỡ sổớ duỷng caùc quyợ tióửn tóỷ.
* Chuớ thóứ phỏn phọỳi:
Nhaỡ nổồùc, doanh nghióỷp, caùc tọứ chổùc xaợ họỹi, họỹ gia õỗnh hay caù
nhỏn. Vióỷc phỏn phọỳi caùc nguọửn taỡi chờnh bở chi phọỳi bồới quyóửn sồớ hổợu hoỷc quyóửn sổớ duỷng
caùc chuớ thóứ õọỳi vồùi caùc nguọửn taỡi chờnh trong lộnh vổỷc kinh tóỳ hoỷc bồới caùc quan hóỷ xaợ họỹi
Tài chính trong doanh nghiệp xây dựng.
Giáo viên: Nguyễn Thị Thu Thủy. -6-
nhổ quyóửn lổỷc chờnh trở cuớa Nhaỡ nổồùc, quan hóỷ xaợ họỹi trong caùc tọứ chổùc xaợ họỹi, trong cọỹng
õọửng dỏn tọỹc vaỡ quọỳc tóỳ.
* Yóu cỏửu cuớa phỏn phọỳi:

- Phỏn phọỳi cuớa taỡi chờnh phaới xaùc õởnh quy mọ, tyớ troỹng cuớa õỏửu tổ trong saớn phỏứm
quọỳc dỏn phuỡ hồỹp vồùi khaớ nng vaỡ sổỷ tng trổồớng kinh tóỳ ồớ mọựi thồỡi kyỡ nhỏỳt õởnh.
- Phỏn phọỳi cuớa taỡi chờnh phaới õaớm baớo giaới quyóỳt thoaớ õaùng mọỳi quan hóỷ giổợa tióu
duỡng, tióỳt kióỷm vaỡ õỏửu tổ.
- Phỏn phọỳi phaới giaới quyóỳt thoaớ õaùng caùc quan hóỷ vóử lồỹi ờch kinh tóỳ cuớa nhổợng chuớ
thóứ tham gia phỏn phọỳi.
- Phỏn phọỳi phaới giaới quyóỳt thoaớ õaùng caùc mọỳi quan hóỷ cỏn õọỳi trong nóửn kinh tóỳ
quọỳc dỏn cuợng nhổ trong tổỡng khỏu rióng bióỷt.
- Phỏn phọỳi phaới õaớm baớo taỷo lỏỷp vaỡ chu chuyóứn nguọửn vọỳn, baớo õaớm quaù trỗnh taùi
saớn xuỏỳt xaợ họỹi bỗnh thổồỡng.
* Nhổợng õỷc õióứm cuớa phỏn phọỳi taỡi chờnh.

taỡi chờnh õóứ taỷo lỏỷp, sổớ duỷng caùc quyợ tióửn tóỷ õaợ luọn coù sổỷ cỏửn thióỳt vaỡ khaớ nng kióứm tra saùt
sao caùc quaù trỗnh õoù.
Vờ duỷ: Khi hỗnh thaỡnh ngỏn saùch nhaỡ nổồùc, cỏửn thióỳt vaỡ coù khaớ nng kióứm tra vióỷc
nọỹp thuóỳ cuớa mọựi doanh nghióỷp, mọựi cọng dỏn õọỳi vồùi Nhaỡ nổồùc. Khi cỏỳp phaùt kinh tóỳ cuớa
ngỏn saùch cho caùc cồ quan nhổ sổỷ nghióỷp, y tóỳ, vn hoaù, giaùo duỷc, õaỡo taỷo cỏửn thióỳt vaỡ coù
thó
ứ kióứm tra tờnh õuùng õừn cuớa vióỷc cỏỳp sọỳ kinh phờ õoù, tờnh õuùng õừn, hồỹp lyù, hồỹp phaùp cuớa
vióỷc sổớ duỷng sọỳ kinh phờ õổồỹc cỏỳp.
* ỷc õióứm, chổùc nng cuớa giaùm õọỳc taỡi chờnh.
- Chổùc nng giaùm õọỳc cuớa taỡi chờnh luọn luọn gừn lióửn vồùi chổùc nng phỏn phọỳi ngay
trong quaù trỗnh phỏn phọỳi bũng vióỷc sổớ duỷng taỡi chờnh. Quaù trỗnh vỏỷn õọỹng cuớa caùc nguọửn
taỡi chờnh õóứ taỷo lỏỷp, sổớ duỷng caùc quyợ tióửn tóỷ õaợ luọn coù sổỷ cỏửn thióỳt vaỡ khaớ nng kióứm tra saùt
sao caùc quaù trỗnh õoù.
Vờ duỷ:
Khi hỗnh thaỡnh ngỏn saùch Nhaỡ nổồùc, cỏửn thióỳt vaỡ coù khaớ nng kióứm tra vióỷc
nọỹp thuóỳ cuớa mọựi doanh nghióỷp, mọựi cọng dỏn õọỳi vồùi Nhaỡ nổồùc. Khi cỏỳp phaùt kinh phờ cuớa
ngỏn saùch cuớa ngỏn saùch cho caùc cồ quan nhổ sổỷ nghióỷp, y tóỳ, vn hoaù, giaùo duỷc, õaỡo taỷo,
cỏửn thióỳt vaỡ coù thóứ kióứm tra tờnh õuùng õừn cuớa vióỷc cỏỳp sọỳ kinh phờ õoù, tờnh õuùng õừn, hồỹp
lyù, hồỹp phaùp cuớa vióỷc sổớ duỷng sọỳ kinh phờ õổồỹc cỏỳp.
- Giaùm õọỳc taỡi chờnh nhổ mọỹt chổùc nng cuớa phaỷm truỡ kinh tóỳ, laỡ mọỹt khaớ nng coù
tờnh toaỡn dióỷn, thổồỡng xuyón, lión tuỷc, rọỹng raợi, kởp thồỡi trong khi taỡi chờnh õổồỹc con ngổồỡi
sổớ duỷng nhổ mọỹt cọng cuỷ, bióỷn phaùp kinh tóỳ.
IV. Cồ chó
ỳ quaớn lyù taỡi chờnh.
1. Cồ chóỳ quaớn lyù kinh tóỳ vaỡ cồ chóỳ quaớn lyù taỡi chờnh.
- Cồ chóỳ quaớn lyù kinh tóỳ laỡ caùch thổùc tọứ chổùc, õióửu khióứn vỏỷn haỡnh nhũm duy trỗ caùc
mọỳi quan hóỷ kinh tóỳ phaùt trióứn phuỡ hồỹp vồùi nhổợng quy luỏỷt kinh tóỳ khaùch quan, vồùi nhổợng
muỷc tióu vaỡ nhổợng õióửu kióỷn kinh tóỳ xaợ họỹi trong mọỹt giai õoaỷn lởch sổớ nhỏỳt õởnh.
- Cồ chóỳ quaớn lyù taỡi chờnh laỡ hóỷ thọỳng caùc hỗnh thổùc, phổồng phaùp, bióỷn phaùp vaỡ tọứ
chổùc quaớn lyù quaù trỗnh taỷo lỏỷp, phỏn phọỳi vaỡ sổớ duỷng caùc nguọửn taỡi chờnh trong nóửn kinh tóỳ

bọỹ maùy quaớn lyù taỡi chờnh bao gọửm caùc cồ quan coù chổùc
nng quaớn lyù taỡi chờnh õổồỹc tọứ chổùc phuỡ hồỹp vồùi bọỹ maùy quaớn lyù kinh tóỳ vaỡ
quaớn lyù Nhaỡ nổồùc õaớm baớo õióửu haỡnh thọỳng nhỏỳt hoaỷt õọỹng cuớa hóỷ thọỳng
taỡi chờnh.
Caùc vn baớn quaớn lyù taỡi chờnh (luỏỷt taỡi chờnh) bao gọửm chờnh saùch baớo vóỷ
taỡi chờnh nhổ chờnh saùch thuóỳ, dổỷ aùn thu chi ngỏn saùch. Vn baớn dổồùi luỏỷt
laỡ caùc chờnh saùch, chóỳ õọỹ quaớn lyù taỡi chờnh õổồỹc Quọỳc họỹi phó chuỏứn, Thuớ
tổồùng chờnh phuớ vaỡ Bọỹ Taỡi chờnh ban haỡnh.
Chổồng II.
H THNG TAèI CHấNH.

I. Khaùi nióỷm vóử hóỷ thọỳng taỡi chờnh vaỡ nhióỷm vuỷ cuớa caùc bọỹ phỏỷn cỏỳu thaỡnh hóỷ thọỳng
taỡi chờnh.
1. Khaùi nióỷm vóử hóỷ thọỳng taỡi chờnh.
Hóỷ thọỳng taỡi chờnh laỡ tọứng thóứ caùc luọửng vỏỷn õọỹng cuớa caùc nguọửn taỡi chờnh trong caùc
lộnh vổỷc hoaỷt õọỹng khaùc nhau cuớa nóửn kinh tóỳ quọỳc dỏn, coù quan hóỷ hổợu cồ vồùi nhau vóử vióỷc