Tµi chÝnh trong doanh nghiƯp x©y dùng.
Gi¸o viªn: Ngun ThÞ Thu Thđy. -36-
Chỉång V : VÄÚN KINH DOANH CA DOANH NGHIÃÛP

I. KHẠI NIÃÛM VÃƯ VÄÚN KINH DOANH CA DOANH NGHIÃÛP
1. Khại niãûm vãư väún :
- Väún l tiãưn âãư hoảt âäüng sn xút kinh doanh ca doanh nghiãûp vç âãø tiãún hnh báút cỉï
mäüt quạ trçnh no cng cáưn phi cọ väún.
- Väún kinh doanh phi cọ trỉåïc khi diãùn ra hoảt âäüng sn xút kinh doanh , vç váûy väún
âỉåüc gi l säú tiãưn ỉïng trỉåïc cho doanh nghiãûp.
Trong nãưn kinh tãú thë trỉåìng cac doanh nghiãûp cọ thãø váûn dủng cạc phỉång thỉïc âáưu tỉ
väún khạc nhau våïi mủc tiãu cọ mỉïc doanh låüi cao v nàòm trong khn kho ca phạp lût.
Nhỉ váûy: Väún kinh doanh ca doanh nghiãûp l biãøu hiãûn bàòng tiãưn ca ton bäü t
i sn ca
doanh nghiãûp b ra cho hoảt âäüng sn xút kinh doanh nhàòm mủc âêch sinh låüi.
2. Phán loải väún:
a. Càn cỉï vo hçnh thại biãøu hiãûn väún âỉåüc chia lm 2 loải: väún hỉỵu hçnh v väún vä hçnh.
b. Càn cỉï vo phỉång thỉïc ln chuøn väún âỉåüc chia lm 2 loải: Väún cäú âënh v väún lỉu
âäüng.
c. Càn cỉï vo thåìi hản ln chuøn väún âỉåüc chia lm 2 loải: väún di hản v väún ngàõn
hản.
d. Càn cỉï vo ngưn hçnh thnh väún: Väún âỉåüc hçnh thnh tỉì 2 ngưn cå bn l ngưn

âënh gia
ím dáưn do tham gia vo hoảt âäüng kinh doanh, do bo mn ca tỉû nhiãn gáy ra.
- Hao mn vä hçnh l sỉû gim thưn tu vãư màût giạ trë ca ti sn cäú âënh do tiãún bäü k
thût.
Vç váûy âãø thu häưi lải giạ trë ca ti sn cäú âënh do hao mn cáưn phi tiãún hnh kháúu hao ti
sn cäú âënh.
Kháúu hao ti sn cäú âënh l viãûc tênh toạn v phán bäø mäüt cạch cọ hãû thäúng ngun giạ ca
ti sn cäú âënh vo chi phê kinh doanh qua thåìi gian sỉí dủng ca ti sn cäú âënh.
Säú tiãưn kháúu hao ti sn cäú âënh
l bäü pháûn giạ trë ca ti sn cäú âënh tỉång ỉïng våïi mỉïc
hao mn ti sn cäú âënh, l mäüt úu täú ca chi phê kinh doanh v cáúu thnh trong giạ thnh
sn pháøm âỉåüc biãøu hiãûn dỉåïi hçnh thỉïc tiãưn tãû.
Qu kháúu hao ti sn cäú âënh
l säú tiãưn kháúu hao ti sn cäú âënh âỉåüc trêch lải v têch lu
sau khi sn pháøm hng hoạ âỉåüc tiãu thủ.
Tu theo mủc âêch sỉí dủng m qu kháúu hao ti sn cäú âënh âỉåüc chia ra: Qu kháúu hao cå
bn v qu kháúu hao sỉía chỉỵa låïn.
- Qu kháúu hao cå bn ti sn cäú âënh l säú tiãưn kháúu hao ti sn cäú âënh âỉåüc têch lu cho
mủc âêch khäi phủc lải hon ton giạ trë sỉí dủng ban âáưu ti sn cäú âënh khi hãút thåìi hản
kháúu hao .
Tài chính trong doanh nghiệp xây dựng.
Giáo viên: Nguyễn Thị Thu Thủy. -38-
- Quyợ khỏỳu hao sổớa chổợa lồùn taỡi saớn cọỳ õởnh laỡ sọỳ tióửn khỏỳu hao õổồỹc tờch luyợ nhũm muỷc
õờch sổớa chổợa lồùn (khọi phuỷc laỷi giaù trở sổớ duỷng tổỡng bọỹ phỏỷn) taỡi saớn cọỳ õởnh trong quaù
trỗnh tham gia vaỡo hoaỷt õọỹng kinh doanh.
b. Phổồng phaùp tờnh khỏỳu hao taỡi saớn cọỳ õởnh.

* Phổồng phaùp khỏỳu hao õóửu :
d
bq
: tố lóỷ khỏỳu hao tọứng hồỹp bỗnh quỏn chung cuớa taỡi saớn cọỳ õởnh .
n : Sọỳ loaỷi taỡi saớn cọỳ õởnh
m
i
: tố troỹng cuớa loaỷi taỡi saớn cọỳ õởnh thổù i.
d
i
: tố lóỷ khỏỳu hao cuớa taỡi saớn cọỳ õởnh thổù i
Tổỡ õoù tờnh õổồỹc tọứng sọỳ tióửn khỏỳu hao taỡi saớn cọỳ õởnh theo cọng thổùc: T= P
pq
.d
bq

T: tọứng sọỳ tióửn khỏỳu hao taỡi saớn cọỳ õởnh trong nm.
P
bq
:nguyón giaù bỗnh quỏn taỡi saớn cọỳ õởnh phaới tờnh khỏỳu hao.
Cuợng coù thóứ tờnh d
bq
theo cọng thổùc:



=
i

x
: mổùc khỏỳu hao ồớ nm x
BV
x-1
: giaù trở coỡn laỷi cuớa taỡi saớn cọỳ õởnh cuọỳi nm x-1 õỏửu nm x.
dr: tố lóỷ khỏỳu hao cọỳ õởnh haỡng nm cuớa taỡi saớn cọỳ õởnh .
+ Khỏỳu hao theo tọứng caùc sọỳ thổù tổỷ nm
D
x
= P. d
x

2/)1(
1
+
+
=
nn
xn
d
x

P : nguyón giaù TSC
d
x
:tyớ lóỷ khỏỳu hao taỡi saớn cọỳ õởnh ồớ nm x
n-x+1: sọỳ nm sổớ duỷng coỡn laỷi cuớa taỡi saớn cọỳ õởnh theo thổù tổỷ nm sổớ duỷng
n(n+1)/2: tọứng caùc sọỳ thổù tổỷ nm.
Theo quyóỳt õởnh 166/1999/Q-BTC, caùc doanh nghióỷp nhaỡ nổồùc õổồỹc trờch Khỏỳu hao theo
phổồng phaùp õổồỡng thúng. Tuy nhión doanh nghióỷp coù thóứ xaùc õởnh thồỡi gian sổớ duỷng cuớa

âënh âang chåì quút âënh thanh lê tênh tỉì thåìi âiãøm ti sn cäú âënh ngỉìng tham gia vo hoảt
âäüng kinh doanh, doanh nghiãûp thäi trêch kháúu hao.
Mi ti sn cäú âënh ca doanh nghiãûp cọ liãn quan âãún hoảt âäüng kinh doanh âãưu phi trêch
kháúu hao.
- Cạc phỉång phạp láûp kãú hoảch kháúu hao ti sn cäú âënh
+ Phỉång pha
ïp giạn tiãúp: T = P
bq
.d
bq
T: säú tiãưn kháúu hao ti sn cäú âënh dỉû kiãún trêch trong k.
P
bq
:Ngun giạ bçnh qn ti sn cäú âënh phi tênh kháúu hao trong k.
d
bq
: T lãû kháúu hao täøng håüp bçnh qn ti sn cäú âënh.
Trong âọ:
P
bq
= P
âk
+ P
t
- P
g

P
âk
:Ngun giạ ti sn cäú âënh phi tênh kháúu hao åí âáưu k kháúu hao.

i
g
xP
P
1
12
.

Tµi chÝnh trong doanh nghiƯp x©y dùng.
Gi¸o viªn: Ngun ThÞ Thu Thđy. -41-
Våïi i = n,1 l cạc trỉåìng håüp tàng hồûc gim ti sn cäú âënh.
Láûp kãú hoảch kháúu hao theo phỉång phạp trỉûc tiãúp

∑∑
==
=
n
i
n
j
jj
dPT
11
.

T: Säú tiãưn kháúu hao dỉû kiãún trêch trong nàm kháúu hao.
j: Loải ti sn cäú âënh (j =
n,1 )
i: Säú thạng trong nàm ( i =
n,1 )

- Huy âäüng täúi âa ti sn cäú âënh hiãûn cọ vo hoảt âäüng kinh doanh.
Tài chính trong doanh nghiệp xây dựng.
Giáo viên: Nguyễn Thị Thu Thủy. -42-
- Khi coù bióỳn õọỹng lồùn vóử giaù caớ thở trổồỡng cỏửn xaùc õởnh giaù, õaùnh giaù laỷi cuớa taỡi saớn cọỳ õởnh
õóứ laỡm cn cổù cho vióỷc tờnh khỏỳu hao chờnh xaùc.
- Thổỷc hióỷn khỏỳu hao taỡi saớn cọỳ õởnh mọỹt caùch hồỹp lyù.
- Thổỷc hióỷn tọỳt vióỷc baớo dổồợng, sổớa chổợa thổồỡng xuyón vaỡ sổớa chổaợ lồùn trong kyỡ taỡi saớn cọỳ
õởnh
- Chuù troỹng õọứi mồùi taỡi saớn cọỳ õởnh mọỹt caùch kởp thồỡi õóứ tng cổồỡng sổùc caỷnh tranh.
- Chuớ õọỹng thổỷc hióỷn caùc bióỷn phaùp phoỡng ngổỡa ruới ro, baớo toaỡn vọỳn bũng caùch mua baớo
hióứm taỡi saớn, trờch lỏỷp quyợ dổỷ phoỡng taỡi chờnh, õỏửu tổ ra bón ngoaỡi.
III. VN LặU ĩ
NG CUA DOANH NGHIP.
1.khaùi nióỷm:
óứ tióỳn haỡnh caùc hoaỷt õọỹng kinh doanh , ngoaỡi tổ lióỷu lao õọỹng, doanh nghióỷp cỏửn coù õọi
tổồỹng lao õọỹng.
ọỳi tổồỹng lao õọỹng: Vóử hỗnh thaùi hióỷn vỏỷt goỹi laỡ taỡi saớn lổu õọỹng. Coỡn hỗnh thaùi giaù trở goỹi
laỡ vọỳn lổu õọỹng cuớa doanh nghióỷp.
Vỏy: Vọỳn lổu õọỹng laỡ bióứu hởón bũng tióửn cuớa taỡi saớn lổu õọỹng hay vọỳn lổu õọỹng laỡ lổồỹng
giaù trở ổùng trổồùc cho toaỡn bọỹ taỡi saớn lổu õọỹng cuớa doanh nghióỷp.
a.Nọỹi dung vọỳn lổu õọỹng:
-Vọỳn bũng tióửn
- Caùc khoaớn õỏửu tổ taỡi chờnh ngừn haỷn (õỏửu tổ chổùng khoaùn, goùp vọỳn lión doanh vaỡ õỏửu tổ
taỡi chờnh khaùc coù thồỡ
i haỷn thu họửi vọỳn dổồùi 1 nm hay trong mọỹt chu kyỡ kinh doanh.)
- Caùc khoaớn phaới thu.
- Haỡng tọửn kho.
- Taỡi saớn lổu õọỹng khaùc.
b. Phỏn loaỷi Vọỳn lổu õọỹng:
- Theo vai troỡ cuớa vọỳn lổu õọỹng trong quaù trỗnh saớn xuỏỳt kinh doanh vọỳn lổu õọỹng õổồỹc

V
dt
: Väún cáưn thiãút täúi thiãøu âãø dỉû trỉỵ loải ngun liãûu, váût liãûu âang xẹt.
F
n
: Chi phê vãư loải ngun liãûu, váût liãûu âang xẹt bçnh qn mäùi ngy.
N
dt
: Säú ngy cáưn thiãút âãø dỉû trỉỵ loải ngun váût liãûu âang xẹt
N
dt
= N
tâ
+ N
cc
+N
cb
+ N
bh

N
td
: Säú ngy hng âi trãn âỉång
N
cc
: Säú ngy cung cáúp cạch nhau, cọ thãø âỉåüc xạc âënh theo håüp âäưng mua bạn hồûc cọ thãø
ghi theo säú ngy cung cáúp cạch nhau bçnh qn k bạo cạo.
N
cc
= N

ttct
xl
dd
N
x
Z
V =Z
ct
: giạ thnh dỉû toạn ca cạc cäng trçnh thi cäng nàm kãú hoảch.
N
tt
:Säú ngy cáưn thiãút âãø thanh toạn bn giao cäng trçnh.
- Våïi thnh pháøm: (hoảt âäüng xáy làõp)
Tài chính trong doanh nghiệp xây dựng.
Giáo viên: Nguyễn Thị Thu Thủy. -44-

tt
tp
xl
xl
tp
xN
G
V
360
=


1
:tọứng mổùc luỏn chuyóứn (lỏỳy theo doanh thu thuỏửn) kyỡ baùo caùo vaỡ kyỡ kóỳ hoaỷch.
HTK
o
bq
:Sọỳ haỡng tọửn kho bỗnh quỏn cuớa khoaớn cỏửn tờnh kyỡ baùo caùo.
t: tyớ lóỷ tng (hoỷc giaớm) tọỳc õọỹ luỏn chuyóứn vọỳn kyỡ kóỳ hoaỷch.
* Phổồng phaùp xaùc õởnh nhu cỏửu vọỳn cho toaỡn bọỹ haỡng hoaù tọửn kho cuớa doanh nghióỷp.
Tổỡ cọng thổùc:
K = V.360/M
K: laỡ kyỡ luỏn chuyóứn bỗnh quỏn vọỳn lổu õọỹng trong nm.
V: Nhu cỏửu vọỳn lổu õọỹng trong nm.
M: tọứng mổùc luỏn chuyóứn vọỳn (thổồỡng lỏỳy doanh thu thuỏửn) trong nm.
Suy ra
V = M.K/360
* Mọỹt sọỳ phổồng phaùp khaùc
- Phổồng phaùp xaùc õởnh mổùc dổỷ trổợ tọửn kho tọỳi ổu:
Dổỷ trổợ haỡng tọửn kho seợ laỡm phaùt sinh 2 loaỷi chi phờ :
+ Chi phờ lổu kho, bao gọửm: Chi phờ baớo quaớn, chi phờ baớo hióứm, chi phờ do giaớm giaù, chi
phờ hao huỷt mỏỳt maùt, chi phờ bọỳc xóỳp, chi phờ vóử thuóỳ, khỏỳu hao
Tọứng chi phờ lổu kho tng khi sọỳ lổồỹng cung cỏỳp mọựi lỏửn tng.
+ Chi phờ õỷt haỡng laỡ chi phờ thổỷc hióỷn õồn õỷt haỡng gọửm nhổợng chi phờ phaùt sinh trong
quaù trỗnh taùi cung cỏỳp vaỡ giao nhỏỷn. Chi phờ naỡy coỡn õổồỹc goỹi laỡ chi phờ hồỹp õọửng. Chi
phờ naỡy seợ giaớm khi mổùc tọửn kho haỡng nm tng.
óứ xaùc õởnh mổùc tọửn kho tọỳi ổu: giaớ thióỳt haỡng tọửn kho õổồỹc sổớ duỷng õóửu õỷn vaỡ thồỡi gian
giao haỡng cọỳ õởnh.
Goỹi sọỳ lổồỹ
ng mọựi lỏửn cung ổùng haỡng laỡ Q thỗ dổỷ trổợ trung bỗnh laỡ Q/2.
Goỹi C
1

0
2 C
DC
Q
Q
DCC
dQ
dTC
opt
=⇒=+=

- Phỉång phạp cung cáúp këp thåìi:
Phỉång phạp ny cn gi l phỉång phạp kaban âỉåüc hng TOYOTA ạp dủng vo nhỉỵng
nàm 30 ca thãú k XX, sau âọ â lan truưn sang cạc hng khạc ca Nháût, sang Táy áu,
M.
b. Qun l cạc khon phi thu, tảm ỉïng, tr trỉåïc v cạc khon väún bàòng tiãưn, cạc
khon âáưu tỉ ti chênh ngàõn hản.
* Qun l cạc khon phi thu, tảm ỉïng v tr trỉåïc.

qn ngy bçnh Doanh thu
bçnhtrungthu
í
ikhon ph
a
Cạc
bçnhng tiãưn tru thuK =

Khi k thu tiãưn trung bçnh tàng lãn m doanh thu v låüi nhûn khäng tàng cọ nghéa l väún
ca doanh nghiãûp bë ỉïng âng åí kháu thanh toạn. Khi âọ nh qun l phi cọ biãûn phạp
can thiãûp këp thåìi.

Ton bäü TSCÂ v TSLÂ thỉåìng xun âỉåüc âm bo bàòng ngưn väún
thỉåìng xun; Ton bäü TSLÂ tảm thåìi âỉåüc âm bo bàòng ngưn väún tảm thåìi.
+Ỉu âiãøm: gim båït âỉåüc chi phê sỉí dủng väún v hản chãú âỉåüc ri ro trong thanh toạn.
+ Nhỉåüc âiãøm: Khäng tảo ra sỉû linh hoảt trong täø chỉïc cå cáúu ngưn väún ca doanh
nghiãûp nãn chåï ạp dủng khi qui mä kinh doanh ca doanh nghiãûp tỉång âäúi äøn âënh.
* Mä hçnh 3:
Ton bäü TSCÂ v mäüt pháưn TSLÂ thỉåìng xun âỉåüc âm bo bàòng ngưn
väún thỉåìng xun. Pháưn TSLÂ cn lải v ton bäü TSLÂ tảm thåìi âỉåüc âm bo bàòng
ngưn väún tảm thåìi.
+ Ỉu âiãøm: Chi phê sỉí dủng väún cn tháúp nháút trong 3 mä hçnh v viãûc täø chỉïc cå cáúu
ngưn väún cng khạ linh hoảt.
+ Nhỉåüc âiãøm: Mä hçnh ny dãù gàûp ri ro nháút
Trong bng cán âäúi kãú toạn

ûn ngàõn haNåü -sn tiTäøng
hảndi
N
åühỉỵusåíchcan
N
gưn väúxun n thỉåìng
N
gưn väú
=
+=
ûn ngàõn haNåü - âäüng lỉusn Ti
hảnditỉ âáưu âënh v cäúsn Ti-xun n thỉåìng
N

väún låüiDoanh =

Tài chính trong doanh nghiệp xây dựng.
Giáo viên: Nguyễn Thị Thu Thủy. -47-
c) Doanh lồỹi vọỳn chuớ sồớ hổợu kyỡ trongduỷng sổớquỏn bỗnh hổợusồớ chuớVọỳn
thuóỳsaunhuỏỷn Lồỹi
hổợusồớ chuớ vọỳn lồỹiDoanh =

Trong õoù:
kyỡtrongduỷngsổớquỏn õởnh bỗnh cọỳVọỳn kyỡtrongduỷngsổớquỏn bỗnh LVọỳn quỏn bỗnh KDVọỳn +=2.Hióỷu suỏỳt sổớ duỷng vọỳn lổu õọỹng
a.Sọỳ voỡng quay vọỳn lổu õọỹng

kyỡ trongduỷng sổớquỏn bỗnh VL
thuỏửn)(Doanh thukyỡtrongchuyóứn VLluỏn mổùcTọứng
õọỹng lổu vọỳn quay voỡngSọỳ =

Hay
V
S
L =

Trong õoù :
L: Sọỳ voỡng quay VL
S: Doanh thuỏửn thuỏửn

kyỡ quỏn trong bỗnh kho tọửn Vọỳn haỡng
kyỡongthuỏửn trDoanh th
u
kho tọửn g vọỳn haỡnõọửng 1suỏỳt Hióỷu =
e. Mổùc õaớm nhióỷm VL.
Tµi chÝnh trong doanh nghiƯp x©y dùng.
Gi¸o viªn: Ngun ThÞ Thu Thđy. -48-

k ong thưn trDoanh thu
k qn trongbçnh âäünglỉuVäún
VLÂ)lỉåüng(hm m VLÂâm nhiãû Mỉïc =

f. Mỉïc doanh låüi VLÂ.

k qn trong bçnh VLÂ
thúìsauhồûcthú
ỉ
åïcnhûn trLåüi
låüiVLÂdoanh Mỉïc =

3. Hiãûu qu sỉí dủng väún cäú âënh.
a. Hiãûu sút sỉí dủng väún cäú âënh
k qn trongâënh bçnh cäú väún Säú
kongthưn trDoanh th
u
âënh cäú väún dủng sỉísút Hiãûu =
b. Hiãûu sút sỉí dủng ti sn cäú âënh

TSCÂ ca lảicn trëgiạhaygiạ
N
gun
k âënh trong cäúsn tidủng sỉí säú Hãû =

V. CHI PHÊ SỈÍ DỦNG VÄÚN.
Chi phê sỉí dủng väún l t lãû sinh låìi cáưn thiãút ca khon tiãưn m ch såí hỉỵu u cáưu.
Âäúi våïi cạc nh qun l doanh nghiãûp thç chi phê sỉí dủng väún âỉåüc xạc âënh bàòng doanh
låüi väún cáưn âảt âỉåüc trãn ngưn väún huy âäüng âãø khäng lm thay âäøi säú låüi nhûn dnh
cho cäø âäng (hồûc väún ch såí hỉỵu) ca doanh nghiãûp.
1. Chi phê sỉí dủng väún.
a. Chi phê sỉí dủng väún vay trỉåïc thú.
Tài chính trong doanh nghiệp xây dựng.
Giáo viên: Nguyễn Thị Thu Thủy. -49-

()

=
+
=
n
i
i
i
o
r
T
V
1
1

g: tyớ lóỷ tng trổồớng haỡng nm.
b. Chi phờ sổớ duỷng vọỳn cọứ phióỳu thổồỡng mồùi phaùt haỡnh.

()
g
eG
P
r +

=
1
1

e: tyớ lóỷ phờ phaùt haỡnh so vồùi tọứng giaù trở cọứ phióỳu phaùt haỡnh.
c. Chi phờ sổớ duỷng cọứ phióỳu lổu trổợ.

()
eG
P
r

=
1

P: Lồỹi nhuỏỷn phaới traớ cho mọỹt cọứ phióỳu ổu õaợi trong kyỡ
e: tyớ lóỷ chi phờ phaùt haỡnh cọứ phióỳu ổu õaợi.
Nóỳu P

laỡ tyớ lóỷ laợi suỏỳt doanh nghộa ghi trón cọứ phióỳu thỗ coù thóứ duỡng cọng thổùc