Tài chính trong doanh nghiệp xây dựng.
Giáo viên: Nguyễn Thị Thu Thủy. -50-
r
i
:Chi phờ sổớ duỷng vọỳn cuớa khoaớn vọỳn thổù i ( i= n,1 )

Chổồng VI
THU NHP - CHI PHấ VAè KT QUA HOAT ĩNG
SAN XUT KINH DOANH CUA DOANH NGHIP

I. THU NHP CUA DOANH NGHIP
1. Khaùi nióỷm vaỡ nọỹi dung chuớ yóỳu caùc khoaớn thu nhỏỷp
Thu nhỏỷp cuớa doanh nghióỷp laỡ toaỡn bọỹ caùc khoaớn tióửn thu õổồỹc tổỡ caùc hoaỷt õọỹng saớn
xuỏỳt kinh doanh (SXKD) cuớa doanh nghióỷp.
Nọỹi dung chuớ yóỳu cuớa caùc khoaớn thu nhỏỷp cuớa doanh nghióỷp xỏy lừp cuợng nhổ
doanh nghióỷp saớn xuỏỳt noùi chung bao gọửm:
(1) Thu nhỏỷp baùn haỡng (hay coỡn goỹi laỡ doanh thu tióu thuỷ vóử baỡn giao cọng trỗnh
hoaỡn thaỡnh vóử tióu thuỷ saớn phỏứm tổỡ caùc hoaỷt õọỹng SXKD chờnh (vóử tióu thuỷ saớn
phỏứm vỏỷt lióỷu xỏy dổỷng, saớn phỏứm cồ khờ xỏy dổỷng, vóử dởch vuỷ tổ vỏỳ
n, thióỳt
kóỳ )) õỏy laỡ caùc hoaỷt õọỹng kinh doanh cồ baớn cuớa doanh nghióỷp. Thu nhỏỷp baùn
haỡng laỡ bọỹ phỏỷn thu nhỏỷp chuớ yóỳu nhỏỳt, chióỳm tyớ troỹng lồùn nhỏỳt trong tọứng sọỳ
thu nhỏỷp, noù quyóỳt õởnh õóỳn sổỷ tọửn taỷi vaỡ phaùt trióứn cuớa doanh nghióỷp trong
caỷnh tranh.
(2) Thu nhỏỷp vóử tióu thuỷ saớn phỏứm tổỡ caùc hoaỷt õọỹng saớn xuỏỳt - kinh doanh phuỷ cuớa

nghiãûp.
Doanh thu bạn hng ca doanh nghiãûp l giạ trë ca sn pháøm, hng hoạ, dëch vủ,
lao vủ m doanh nghiãûp â chuøn giao, â cung cáúp cho khạch hng bao gäưm c
phủ thu v phê thu thãm ngoi giạ bạn (nãúu cọ). Giạ trë ca hng bạn âỉåüc tho thûn
ghi trong håüp âäưng kinh tãú vãư mua bạn v cung cáúp sn pháøm, hng hoạ, dëch vủ â
âỉåüc ghi trãn hoạ âån bạn hng hồûc ghi trãn cạc chỉïng tỉì khạc cọ liãn quan âãún
bạn hng hồûc cung cáúp dëch vủ.
Doanh thu bạn hng cọ thãø thu âỉåüc tiãưn hồûc chỉa thu âỉåüc tiãưn ngay (do cạc tho
thûn vãư thanh toạn bạn hng)
Näüi dung thu nháûp bạn hng (doanh thu bạn hng) ca doanh nghiãûp xáy làõp bao
gä
ưm:
(1) Doanh thu tỉì hoảt âäüng bn giao cäng trçnh, hảng mủc cäng trçnh hon thnh
cho âån vë giao tháưu, âáy l näüi dung ch úu nháút, chiãúm t trng låïn nháút
trong täøng thu nháûp ca doanh nghiãûp xáy làõp.
(2) Doanh thu tỉì cạc hoảt âäüng sn xút phủ tråü.
Tài chính trong doanh nghiệp xây dựng.
Giáo viên: Nguyễn Thị Thu Thủy. -52-
Doanh thu tổỡ vióỷc cung cỏỳp saớn phỏứm cuớa bọỹ phỏỷn saớn xuỏỳt phuỷ, phuỷ trồỹ cuớa
doanh nghióỷp xỏy lừp nhổ baùn vỏỷt lióỷu xỏy dổỷng, saớn phỏứm cồ khờ, sổớa chổợa
(3) Doanh thu tổỡ caùc hoaỷt õọỹng saớn xuỏỳt kinh doanh khaùc (hoaỷt õọỹng ngoaỡi xỏy
lỏỳp) nhổ doanh thu tổỡ hoaỷt õọỹng saớn xuỏỳt kinh doanh nhaỡ haỡng, khaùch saỷn, saớn
xuỏỳt nọng nghióỷp, nuọi trọửng thuyớ haới saớn dởch vuỷ khaùc do caùc hoỹat õọỹng cuớa
doanh nghióỷp xỏy dổỷng thổỷc hióỷn.
4. Ngoaỡi nhổợng khoaớn thu tổỡ caùc hoaỷt õọỹng saớn xuỏỳt kinh doanh chờnh, saớn
xuỏỳt kinh doanh phuỷ, phuỷ trồỹ vaỡ caùc hoaỷt õọỹng saớn xuỏỳt kinh doanh khaùc nóu,
caùc doanh nghióỷp coỡn coù caùc khoaớn thu sau:
+ Thu tổỡ hoaỷ
t õọỹng taỡi chờnh: bao gọửm caùc khoaớn thu õổồỹc tổỡ caùc hoaỷt õọỹng coù lión
quan õóỳn huy õọỹng, quaớn lyù vaỡ sổớ dung vọỳn kinh doanh cuớa doanh nghióỷp.

=
n
i
iTi
xGSDT
1
Tài chính trong doanh nghiệp xây dựng.
Giáo viên: Nguyễn Thị Thu Thủy. -53-
G
i
laỡ giaù baùn õồn vở saớn phỏứm (giaù khọng coù thuóỳ);
i laỡ loaỷi saớn phỏứm tióu thuỷ;
II. CHI PHấ CUA DOANH NGHIP
1. Khaùi nióỷm
Chi phờ saớn xuỏỳt kinh doanh cuớa doanh nghióỷp laỡ toaỡn bọỹ chi phờ saớn xuỏỳt, chi phờ
tióu thuỷ saớn phỏứm, chi phờ quaớn lyù maỡ doanh nghióỷp phaới boớ ra õóứ thổỷc hióỷn hoaỷt
õọỹng saớn xuỏỳt kinh doanh trong mọỹt thồỡi kyỡ nhỏỳt õởnh.
2. Phỏn loaỷi chi phờ.
Hióỷn nay coù caùc caùch phỏn loaỷi chuớ yóỳu sau:
a) Phỏn loaỷi chi phờ theo yóỳu tọỳ chi phờ (hay coỡn goỹi laỡ phỏn loaỷi theo tờnh chỏỳt
kinh tóỳ ban õỏửu cuớa chi phờ)
Theo caùch phỏn loaỷi naỡy nhổợng chi phờ coù chung tờnh chỏỳt kinh tóỳ õổồỹc xóỳp vaỡo mọỹt
yóỳu tọỳ chi phờ. Chi phờ saớn xuỏỳt cuớa doanh nghióỷp - gọửm caùc yóỳu tọỳ
sau:
- Yóỳu tọỳ nguyón vỏỷt lióỷu: Bao gọửm toaỡn bọỹ giaù trở nguyón vỏỷt lióỷu chờnh, vỏỷt lióỷu
phuỷ, phuỷ tuỡng duỡng cho saớn xuỏỳt thi cọng xỏy lừp.
- Yóỳu tọỳ nhión lióỷu, õọỹng lổỷc.
- Yóỳu tọỳ tióửn lổồng vaỡ caùc khoaớn phuỷ cỏỳp theo tióửn lổồng cho caùn bọỹ cọng nhỏn
vión.
- Caùc khoaớn trờch theo tióửn lổồng gọửm kinh phờ cọng õoaỡn, baớo hióứm xaợ họỹi, baớo

+ Khoa
ín mủc chi phê sn xút chung.
c) Phán loải chi phê theo mäúi quan hãû ca chi phê våïi khäúi lỉåüng cäng viãûc, våïi
sn pháøm hon thnh (phán loải chi phê theo cạch ỉïng xỉí ca chi phê)
(1) Chi phê kh biãún (cn gi chi phê thay âäøi, chi phê biãún âäøi hay biãún phê).
Chi phê kh biãún l nhỉỵng chi phê m giạ trë ca nọ s tàng, gim theo t lãû våïi sỉû
tàng gim ca mỉïc âäü hoảt âäüng- ca khäúi lỉåüng cäng viãûc, ca sn pháøm hon
thnh.
Âàûc âiãøm ca chi phê kh biãún:
+ Mỉïc chi phê kh biãún tênh cho mäüt âån vë sn pháøm (1 âån vë khäúi lỉåüng cäng
viãûc) l khäng âäøi.
+ Täøng säú chi phê kh biãún s tàng lãn khi mỉïc âäü hoảt âäüng tàng (khäúi lỉåüng cäng
viãûc hồûc khäú
i lỉåüng sn pháøm tàng) . Thüc loải ny gäưm cọ chi phê ngun váût
liãûu trỉûc tiãúp, chi phê tiãưn lỉång (theo sn pháøm), giạ väún bạn hng, chi phê bao bç
âọng gọi
(2) Chi phê báút biãún (cn gi chi phê cäú âënh, âënh phê).
Chi phê báút biãún cọ thãø chia thnh 2 loải: chi phê báút biãún bàõt büc v chi phê báút biãún
khäng bàõt büc.
• Chi phê báút biãún bàõt büc cọ 2 âàûc âiãøm:
+ Cọ bn cháút láu di: nh xỉåíng, thiãút bë, cå såí hả táưng, liãn quan âãún kinh doanh
trong nhiãưu nàm.
+ Khäng thãø càõt gim âãún khäng cho d mỉïc âäü hoảt âäüng gim xúng hồûc chi phê
sn xút bë giạn âoản.
Tµi chÝnh trong doanh nghiƯp x©y dùng.
Gi¸o viªn: Ngun ThÞ Thu Thđy. -55-
• Chi phê báút biãún khäng bàõt büc l nhỉỵng chi phê cọ thãø thay âäøi trong tỉìng thåìi
k kãú hoảch ca nh qun trë doanh nghiãûp.
Vê dủ: chi phê qung cạo, Marketing, chi phê bäưi dỉåỵng nghiãn cỉïu chi phê báút
biãún khäng bàõt büc cọ âàûc âiãøm:

- Chi phê sn pháøm: l nhỉỵng chi phê gàõn liãưn våïi viãûc sn xút sn pháøm hồûc mua
cạc sn pháøm.
Tµi chÝnh trong doanh nghiƯp x©y dùng.
Gi¸o viªn: Ngun ThÞ Thu Thđy. -56-
- Chi phê thåìi k: l nhỉỵng chi phê lm gim låüi tỉïc ca doanh nghiãûp trong mäüt thåìi
k no âọ.
III. CẠC LOẢI THÚ CH ÚU ÂÄÚI VÅÏI DOANH NGHIÃÛP.
1.Khại niãûm v vai tr ca thú
Thú l mäüt hçnh thỉïc huy âäüng âọng gọp bàõt büc theo lût âënh ca cạc ch thãø
näüp thú (cạc doanh nghiãûp, täø chỉïc v dán cỉ ) cho nh nỉåïc bàòng mäüt pháưn thu
nháûp ca mçnh.
Qúc häüi khoạ 10 Nỉåïc cäüng ho x häüi ch nghéa Viãût nam â âãư ra mỉïc âäüng
viãn thú chiãúm khong 20 % GDP. Theo lût thú hiãûn hnh hãû thäúng thú ca nh
nỉåïc ta gäưm:
1-Thú giạ trë gia tàng;
2-Thú thu nháû
p doanh nghiãûp v thú thu nháûp cạ nhán (thú LT trỉåïc âáy);
3-Thú tiãu thủ âàûc biãût;
4-Thú xút, nháûp kháøu;
5-Thú ti ngun;
6-Thú nh, âáút;
7-Phê, lãû phê
8-Thú thu nháûp cạ nhán (dỉû kiãún);
2. Thú giạ trë gia tàng (GTGT)
a) Âäúi tỉåüng chëu thú GTGT l hng hoạ, dëch vủ dng cho sn xút, kinh doanh
v tiãu dng åí Viãût nam
b) Càn cỉï tênh thú v phỉång phạp tênh thú GTGT
Càn cỉï tênh thú GTGT l giạ tênh thú v thú sút.
• Giạ tênh thú giạ trë gia tàng
Theo âiãưu 6 ca Nghë âënh 79/2000/NÂ-CP giạ tênh thú GTGT ca hng hoạ dëch

làõp trỉåïc thú
+
Thú GTGT
phi näüp

• Thú sút thú giạ trë gia tàng
Theo quy âënh tải âiãưu 7 nghi âënh 79/2000/NÂ-CP thú sút thú GTGT âỉåüc quy
âënh nhỉ sau:
+ Thú sút 0% ạp dung âäúi våïi:
- Hng hoạ xút kháøu, gia cäng hng xút kháøu.
- Sỉía chỉỵa thiãút bë mạy mọc, phỉång tiãûn váûn ti, cung ỉïng pháưn mãưm cho nỉåïc
ngoi, cho doanh nghiãûp chãú xút, dëch vủ xút kháøu lao âäüng.
+ Mỉïc thú sút 5% âäúi våïi hng hoạ dëch vủ.
- Than âạ, than cạm, than bn, than cäúc
- Sn pháøm cå khê (trỉì sn pháøm cå khê tiãu dng).
- Sn pháøm luûn cạn kẹo kim loải âen, kim loải mu.
- Khn âục cạc loải.
- Hoạ cháút cå bn ( âỉåüc ghi trong danh mủc)
- Mạy vi tênh, linh kiãûn mạy vi tênh.
- Váût liãûu näø, que hng + xàm läúp.
- Dáy ca
ïp âiãûn, giáúy in bạo.
- Nỉåïc sảch phủc vủ sn xút v sinh hoảt.
- Phán bọn, qûng sn xút phán - thúc trỉì sáu
- Sn pháøm träưng trt, chàn ni, thỉïc àn gia sục.
- Lỉång thỉûc, thỉûc pháøm.
- Xáy dỉûng làõp âàût, duy tu, sỉía chỉỵa, phủc chãú di têch lëch sỉí
Tµi chÝnh trong doanh nghiƯp x©y dùng.
Gi¸o viªn: Ngun ThÞ Thu Thđy. -58-
- Nh, cå såí hả táưng, nảo vẹt lưng lảch

Doanh thu thưn (thu
nháûp thưn)
-
Giạ thnh ton
bäü sn pháøm

+ Låüi nhûn hoảt âäüng ti chênh l khon chãnh lãûch giỉỵa täøng säú thu tỉì cạc hoảt
âäüng ti chênh våïi täøng säú chi cho cạc hoảt âäüng ti chênh (hoảt âäüng ti chênh l
hoảt âäüng liãn quan âãún huy âäüng väún, âáưu tỉ ti chênh )
+ Låüi nhûn hoảt âäüng báút thỉåìng l khon chãnh lãûch giỉỵa täøng säú thu våïi säú chi
ca cạc hoảt âäüng báút thỉåìng.
Tài chính trong doanh nghiệp xây dựng.
Giáo viên: Nguyễn Thị Thu Thủy. -59-
* Cồ chóỳ phỏn phọỳi lồỹi nhuỏỷn:
Hióỷn nay cồ chóỳ phỏn phọỳi lồỹi nhuỏỷn sau thuóỳ vaỡ quaớn lyù caùc quyợ trong caùc doanh
nghióỷp nhaỡ nổồùc õổồỹc cuỷ thóứ hoaù trong Thọng tổ 64-TT/BTC ngaỡy 07/6/1999 cuớa Bọỹ
Taỡi chờnh. Theo Thọng tổ naỡy lồỹi nhuỏỷn cuớa doanh nghióỷp nhaỡ nổồùc sau khi nọỹp thuóỳ
thu nhỏỷp doanh nghióỷp (thuóỳ lồỹi tổùc trổồùc õỏy) õổồỹc phỏn phọỳi theo trỗnh tổỷ sau õỏy:
1-Buỡ khoaớn lọự cuớa caùc nm trổồùc khọng õổồỹc trổỡ vaỡo lồỹi nhuỏỷn trổồùc thuóỳ.
2-Nọỹp tióửn thu sổớ dung vọỳn ngỏn saùch nhaỡ nổồùc.
3-Traớ caùc khoaớn tióửn bở phaỷt do: vi phaỷm luỏỷt thuóỳ, luỏỷt mọi trổồỡng (phaỷt do vi phaỷm
luỏỷt phaùp)
4-Trổỡ caùc khoaớn chi phờ thổỷc tóỳ õaợ chi nhổng chổa õổồỹc trổỡ khi xaùc õởnh thu nhỏỷp
chởu thuóỳ
cuớa doanh nghióỷp.
5-Chia laợi cho caùc õọỳi taùc goùp vọỳn theo hồỹp õọửng hồỹp taùc kinh doanh (nóỳu coù).
6-Phỏửn coỡn laỷi cuớa lồỹi nhuỏỷn sau khi trổỡ caùc khoaớn (1,2,3,4,5) õổồỹc duỡng:
a) Trờch lỏỷp caùc quyợ dổỷ phoỡng taỡi chờnh, quyợ õỏửu tổ phaùt trióứn, quyợ dổỷ phoỡng trồỹ cỏỳp
mỏỳt vióỷc laỡm theo tyớ lóỷ vaỡ mổùc khọỳng chóỳ theo quy õởnh cuớa nhaỡ nổồùc.
b) Chia laợi cọứ phỏửn trong trổồỡng hồỹp phaùt haỡnh cọứ phióỳu.

Tọứng sọỳ LN tióu thuỷ trong kyỡ
Tố suỏỳt lồỹi nhuỏỷn
Doanh thu
=
Tọứng doanh thu tióu thuỷ
X 100
Chổồng VII
K HOACH HOAẽ TAèI CHấNH TRONG DOANH NGHIP
I.K HOACH TAèI CHấNH VAè K HOACH HOAẽ TAèI CHấNH
- Kóỳ hoaỷch taỡi chờnh cuớa doanh nghióỷp laỡ mọỹt bọỹ phỏỷn cỏỳu thaỡnh quan troỹng cuớa
kóỳ hoaỷch saớn xuỏỳt - kộ thuỏỷt - taỡi chờnh bao gọửm vióỷc tọứ chổùc nguọửn vọỳn, tọứ
chổùc sổớ duỷng caùc nguọửn taỡi chờnh nhũm õaỷt õổồỹc hióỷu quaớ cao thóứ hióỷn ồớ chọự

täøng säú låüi nhûn trỉåïc khi näüp thú v tr li vay cho täøng säú li vay phi tr
trong kç.
b).Nhọm cạc chè tiãu âàûc trỉng vãư hoảt âäüng sn xút kinh doanh, vãư sỉí dủng cạc
ngưn lỉûc
Cạc chè tiãu thüc nhọm ny gäưm:
- Säú vng quay hng täưn kho hay säú vng quay väún váût tỉ, hng hoạ.
Chè tiãu ny âỉåüc xạc âënh bàòng tè lãû giỉỵa doanh thu tiãu thủ sn pháøm trong kç v säú
dỉ bçnh qn váût tỉ, hng hoạ trong kç.
Tµi chÝnh trong doanh nghiƯp x©y dùng.
Gi¸o viªn: Ngun ThÞ Thu Thđy. -62-
- Kç thu tiãưn bçnh qn : Chè tiãu ny âỉûoc dng âãø âo lỉåìng kh nàng thu häưi väún
trong thanh toạn tiãưn hng, cho tháúy khi tiãu thủ sn pháøm thç sau bao láu doanh
nghiãûp thu âỉåüc tiãưn .

thưnDoanh thu
360x thikhon phaCạc
qn h tiãưn bçn thuKç =

- Säú vng quay väún lỉu âäüng - chè tiãu ny âỉåüc tênh bàòng cạch chia doanh thu
tiãu thủ sn pháøm trong kç cho säú dỉ bçnh qn väún lỉu âäüng ca doanh nghiãûp
trong kç.
- Hiãûu sút sỉí dủng väún cäú âënh - âỉåüc tênh bàòng cạch chia doanh thu itãu thủ
sn pháøm trong kç cho säú dỉ bçnh qn väún cäú âënh ca doanh nghiãûp.
- Hãû säú quay vng ca ton bäü väún âỉåüc xạc âënh bàòng cạch chia doanh thu tiãu
thủ sn pháøm trong kç cho säú dỉ bçnh qn ca täøng cạc lai väún ca doanh
nghiãûp.
c).Nhọm chè tiãu vãư kh nàng thanh toạn
Nhọm ny gäưm cạc chè tiãu sau:
- Hãû säú kh nàng thanh toạn hiãûn thåìi (hiãûn hnh) - chè tiãu ny âỉåüc tênh bàòng
cạch chia täøng säú ti sn lỉu âäüng v âáưu tỉ ngàõn hản cho säú

õang ồớ hióỷn traỷng tọỳt hồn hay xỏỳu hồn.
4.Phổồng pha
ùp phỏn tờch taỡi chờnh Dupont
Theo phổồng phaùp Dupont, nghión cổùu mọỳi quan hóỷ giổợa caùc chố tióu :voỡng quay
taỡi saớn,doanh lồỹi tióu thuỷ saớn phỏứm, hóỷ sọỳ nồỹ vaỡ doanh lồỹi vọỳn chuớ sồớ hổợu.Mọỳi
quan hóỷ naỡy õổồỹc bióứu thở qua phổồng trỗnh sau:
hổợusồớchuớVọỳn
saớntaỡiTọứng
x
saớntaỡiTọứng
thuỏửnthu
D
oanh
x
thuỏửnthuDoanh
thuó
ỳ
saunhuỏỷn
L
ồỹi
hổợusồớchuớVọỳn
thuó
ỳ
saunhuỏỷn
L
ồỹi
=
Tổỡ cọng thổùc trón, coù thóứ bióứu dióựn hóỷ thọỳng phỏn tờch taỡi chờnh dupont theo sồ õọử
sau: