Dị ứng thức ăn ở trẻ

Số lượng của các loại thực phẩm mà loài người sử dụng đang ngày càng
trở nên phong phú và đa dạng hơn, do đó những bệnh lý gây ra do thực phẩm,
trong đó đặc biệt là các phản ứng dị ứng đang trở nên hết sức phổ biến, nhất là ở
trẻ em. Khoảng 6%-8% số trẻ em dưới 3 tuổi ít nhất một lần bị dị ứng với thức ăn.
Dị ứng thức ăn ở trẻ em thường xuất hiện sớm với 80% các trường hợp xuất
hiện trong một năm đầu tiên. 85% các trường hợp dị ứng thức ăn ở trẻ em gây ra
do sữa bò, trứng và các loại đậu, lạc, các nguyên nhân khác ít gặp hơn là tôm, cua,
cá, thịt gà Cần lưu ý là một số chất phụ gia hoặc phẩm màu trong thực phẩm
(như tartrazine ) có thể là nguyên nhân của các phản ứng dị ứng này.
Phản ứng dị ứng do thức ăn ở trẻ em có thể gây ra các biểu hiện dị ứng toàn
thân với phần lớn các triệu chứng xuất hiện sau khi ăn từ 30 phút đến vài giờ như
đau quặn bụng, cảm giác nóng ran, nổi ban đỏ ngứa khắp người, mắt sung huyết
đỏ, phù nề môi, mắt, khó thở, thở rít, trụy mạch, tụt huyết áp, hoặc chỉ đơn thuần
có các triệu chứng ở đường tiêu hóa như buồn nôn, nôn, đau quặn bụng, tiêu chảy.
Cần lưu ý rằng biểu hiện nôn hoặc tiêu chảy kéo dài khi ăn một loại thức ăn mới là
một trong những biểu hiện rất hay gặp của dị ứng thức ăn ở trẻ em.
Khi dị ứng thức ăn đã được khẳng định, việc điều trị cần phải được tiến
hành ngay khi có thể với hai biện pháp chủ yếu:
1. Loại trừ những thực phẩm gây dị ứng ra khỏi chế độ ăn của trẻ.
2. Sử dụng các thuốc điều trị thích hợp cho tình trạng dị ứng.
Tuy nhiên cả hai biện pháp điều trị này đều có thể gây ra những tác động
không tốt đối với trẻ.
Loại trừ khỏi chế độ ăn của trẻ các thức ăn gây dị ứng là biện pháp có ý
nghĩa quan trọng hàng đầu, nhằm giảm bớt mức độ và ngăn ngừa sự tái xuất hiện
của các phản ứng dị ứng.
Một số thức ăn có mẫn cảm chéo với các thức ăn gây dị ứng cũng cần được
loại trừ khỏi bữa ăn của trẻ, như sữa dê với sữa bò, thịt bò (thịt bê) với thịt cừu
thường mẫn cảm chéo với nhau trong 50-90% trường hợp, giữa các loại cá, các
loại đậu cũng thường có mẫn cảm chéo với nhau. Trong những trường hợp dị ứng

mạc nhưng không ngăn chặn được các phản ứng dị ứng nặng như sốc phản vệ, khó
thở nếu có xảy ra. Adrenalin là thuốc bắt buộc sử dụng trong các thể dị ứng nặng
do thức ăn như sốc phản vệ, hen phế quản, phù Quincke thanh quản
Corticosteroid (prednisolone, methylprednisolone) do có nhiều tác dụng phụ nên
chỉ sử dụng trong các thể dị ứng nặng, kéo dài hoặc không đáp ứng với các điều trị
khác.
Hiện nay, các phương pháp điều trị giảm mẫn cảm (sử dụng với số lượng
tăng dần để giảm dần tình trạng quá mẫn) chưa khẳng định được vai trò trong điều
trị dị ứng thức ăn ở trẻ em.
BS. NGUYỄN HỮU TRƯỜNG