11/12/2009
1
TỔNG QUAN
LÝ THUYẾT THUẾ
PGS.TS. SỬ ĐÌNH THÀNH
11/12/2009
2
NỘI DUNG NGHIÊN CỨU
 Thuế trong luồng chu chuyểnthu
nhậpvàchi tiêuxãhội
 Phạmvi ảnh hưởng củathuế
 Lý thuyếtthuế chuẩntắc
11/12/2009
3
THUẾ TRONG LNG LN CHUYỂN THU
NHẬP VÀ CHI TIÊU CỦA XÃ HỘI
Cá nhân - Hộ gia đình Doanh nghiệp
Thuế thu
nhập cá
nhân
Thò trường
hàng hóa
Thuế gián
thu
Thuế gián
thu
Thu nhập
Thuế thu
nhập doanh
nghiệp
Tài sản

pháp lý và chủ thể gánh chịuthuế có khác nhau. Ví dụ,
người tiêu dùng A mua một cây bút máy giá chưacó
thuế VAT là 10.000 đồng, thuế VAT là 10%. Vậy,
tổng số tiềnmàngườiA phải thanh toán là 11.000
đồng, trong đóngườiA phải gánh chịu 1000 đồng thuế
VAT. Về nghĩavụ pháp lý, doanh nghiệpphảicótrách
nhiệmnộpsố tiềnthuế này vào kho bạcnhànước.
PHẠM VI ẢNH HƯỞNG CỦA THUẾ
11/12/2009
7
 Phạmvi ảnh hưởng kinh tế:Thể hiệnmứcthay
đổi phân phối thu nhậpthựccủatừng chủ thể
do thuế gây ra.
 Chodùphạmvi ảnh hưởng của các loạithuế có
khác nhau, nhưng suy cho cùng chỉ con người
mớithựcsự gánh chịuthuế, trong khi các công
ty thì không.
 Người gánh chịuthuế ởđây gồm: các cổ
đông, người lao động, người tiêu dùng.
PHẠM VI ẢNH HƯỞNG CỦA THUẾ
11/12/2009
8
XÁC ĐỊNH NGƯỜI GÁNH CHỊU
THUẾ
 Khi thuếđánh vào ngườisảnxuất, họ sẽ gia tăng
gia để bù lạigánhnăng thuế .
 Gánh nặng thuế củangườisảnxuất= (Giátrước
thuế –Giásauthuế ) + Thuế nộpcủangườisản
xuất
 Khi thuếđánh vào người tiêu dùng, họ sẽ không

= $1.80
Q
2
= 90
$0.50
$2.00
Gánh nặng tiêu dùng = $0.30
Gánh nặng sảnxuất = $0.20
Price per
gallon (P)
(Q)
B
P
1
=$1.50
Figure 2
Ban đầu, cân
bằng ở mứcgiá
$1.50 và số lượng
100 đơnvị .
50 cent tiềnthuế
làm thay đổi
đường cung .
Gánh nặng thuế
đượctáchđội
giữangườisản
xuấtvàtiêudùng
11/12/2009
10
 Giả sử ngườisảnxuấtnộpthuế

11/12/2009
13
 Tính công bằng
 Hai nguyên lý:
 Lợiích(đánh thuế dựa vào cái mà cá nhân lấy đi
từ xã hội “tiêu dùng”);
 Khả năng nộpthuế (đánh thuế dựa vào cái mà cá
nhân đóng góp cho xã hội-thunhập).
 Tiêu dùng hay thu nhậplàmcơ sở tính thuế công
bằng hơn?
NHỮNG TIÊU CHUẨN CỦA MỘT HỆ
THỐNG THUẾ TỐT
11/12/2009
14
 Tính đơngiản
 Hệ thống thuế phải đơngiản để tiếtkiệm
chi phí.
 Chi phí quảnlýhànhchínhthuế
 Chi phí tuân thủ
 Khắcphụctrốnthuế
NHỮNG TIÊU CHUẨN CỦA MỘT HỆ
THỐNG THUẾ TỐT
11/12/2009
15
NHỮNG TIÊU CHUẨN CỦA MỘT HỆ
THỐNG THUẾ TỐT
 Tính linh hoạt
 Đòi hỏithuế gắnchặtvớihoạt động kinh tế, phảnánh
thựcsự những biến động chu kỳ kinh tế .
Y