BỆNH VIÊM GAN B
Bệnh do virus thuộc họ Hepagdan virus.Trong trường hợp mắc bệnh ,có thể sẽ
virus gây ra viêm lá gan dẫn đến xơ cứng gan và ung thư gan, được phát hiện lần
đầu tiên năm 1960 . Viêm gan B là 1 vấn đề nóng hổi hiện nay trong khi đại bộ
phận quần chúng chưa hiểu biết nhiều về bệnh , nên chủ đề này xin được đề cập
dài dòng và chi tiết hơn các chủ đề khác .

CÂU 1 : Tình hình hiện nay của bệnh viêm gan B hiện nay như thế nào ?
Hiện nay trên thế giới theo WHO có khoảng 350 triệu người mắc phải căn bệnh
này , tập trung chủ yếu ở châu Á ( phần lớn tại Đông Nam Á ) và châu Phi . Trên
thế giới, vùng dịch tể lưu hành siêu vi B ở 3 mức độ như sau: thấp (dưới <2%) ,
trung bình (2 - 7%), cao (>7%). Ở Việt Nam tỉ lệ nhiễm siêu vi B 10 - 15% là
thuộc vùng dịch tễ cao. Vì vây , viêm gan B là căn bệnh dành được sự quan tâm
không chỉ nghành y tế mà còn của đại bộ phận quần chúng .
CÂU 2 :Tôi có thể mắc bệnh vì những lý do nào ?
Khác với viêm gan A là bệnh truyền chủ yếu qua đường tiêu hóa , viêm gan B
lây truyền chủ yếu qua đường máu . Do đó virus gây bệnh chủ yếu lây truyền qua
các con đường sau :
1 . Do truyền máu , chế phẩm máu không đảm bảo an toàn , không được xét
nghiệm đúng ng , yên tắc sẽ truyền bệnh từ người cho máu sang người nhận máu .
Cũng có thể do tiếp xúc với dịch tiết , tinh dịch , dịch âm đạo , mủ , … của người
mắc bệnh .
2 . Do dụng cụ y tế không được tiệt trùng kỹ lưỡng , dùng chung cho nhiều người
do thiếu thốn về trang thiết bị y tế tại các trung tâm y tế vùng sâu vùng xa trung
tâm .
3 . Đường tình dục dù là đồng giới hay khác giới .
4 . Mẹ truyền sang con , không phải qua nhau thai , cuống rốn mà là lúc chuyển dạ
sinh con và do tiếp xúc , chăm sóc sau khi sinh . Đây là nguyên nhân lây truyền
chủ yếu nhất , cách phòng bệnh cho đứa trẻ có bệnh sẽ được trình bày kỹ lưỡng ở
phần phòng bệnh .
5 . Do những nguyên nhân khác do dùng chung dụng cụ như bấm lỗ tai , châm

bằng chứng viêm gan , nhưng cũng không đào thải hết siêu vi ra khỏi cơ thể , khi
đó họ mang HBV trong máu và có thể lây nhiễm sang người khác . Xét nghiệm
kháng nguyên E phát hiện sự có mặt của một protein do tế bào nhiễm HBV tiết ra ,
kết quả dương tính do có nồng độ virut cao trong máu và dễ lây nhiễm .
Người bị bệnh mạn tính kéo dài nhiều năm , có thể không có biểu hiện lâm
sàng , cuối cùng dẫn tới những hậu quả nghiêm trọng như xơ gan , có nước trong ổ
bụng , chảy máu đường tiêu hóa do vỡ mạch máu bị giãn , ung thư gan . Nói chung
khi bệnh đã tiến triển đến giai đoạn xơ gan, chức năng gan khó có thể hồi phục ,
ngay cả khi tình trạng viêm gan được cải thiện. Vì vậy , các thầy thuốc thường điều
trị bệnh sớm nhằm ngăn ngừa hoặc làm chậm quá trình xơ gan . Khi các chất độc
tích lũy trong máu có thể gây ảnh hưởng thần kinh dẫn đến lú lẫn và hôn mê trong
bệnh não gan .
Nguy cơ nhiễm khuẩn mạn và chết vì xơ gan, suy gan và ung thư gan tỷ lệ
nghịch với độ tuổi bị nhiễm HBV . Những người nhiễm HBV mạn tính đều dễ
nhiễm một chủng virut viêm gan khác là viêm gan D .
CÂU 5 : Các xét nghiệm chẩn đoán viêm gan siêu vi B ?
1. XÉT NGHIỆM MÁU
Bệnh viêm gan B có thể chẩn đoán bằng xét nghiệm máu tại bệnh viện hoặc
phòng khám bệnh. Cũng có thể tình cờ phát hiện bệnh tại Trung Tâm Huyết
Học – Truyền máu khi bạn tới hiến máu. Xét nghiệm HBsAg dương tính có
thể do:
1. Nhiễm siêu vi B mạn tính tiến triển: Siêu vi đang nhân đôi, đang tăng
sinh, gây ra phản ứng viêm kéo dài trong gan
2. Nhiễm trùng đã qua: Một số người hiện tại không có viêm gan, nhưng đã
tiếp xúc với HBV trong quá khứ, tạo ra đáp ứng miễn dịch và thải trừ hoàn
toàn siêu vi B.
3. Người lành mang mầm bệnh: Ðó là những trường hợp không có bằng
chứng viêm gan, nhưng cũng không đào thải hết siêu vi ra khỏi cơ thể. Họ
mang siêu vi B trong người và có thể truyền sang người khác, mặc dù bản
thân họ không có biểu hiện bệnh.

bụng.
Trong Đông dược , thiết yếu có đề cập đến việc người bệnh gan không
dùng gừng. Lý do theo Đông y là bệnh gan tay chân lạnh thuộc “âm hàn “
trong khi gừng (can khương) lại thuộc “ôn tỳ dương”. Một điểm lưu ý nữa là
những món như hải sản, những thuốc mà bạn đã bị dị ứng cũng không nên
ăn, uống bởi phản ứng dị ứng sẽ làm gan vốn đang bị bệnh sẽ yếu đi vì buộc
phải làm việc để thải độc.
Nếu bạn là người lành mang HBV , bạn nên hạn chế uống rượu . Người
nghiện rượu mắc bệnh viêm gan B thường hay bị xơ gan hơn . Chế độ ăn
bình thường là thích hợp với hầu hết trường hợp viêm gan siêu vi B. Khi có
xơ gan,bác sỹ khuyên bạn nên giảm muối trong chế độ ăn.
CÂU 7 : Những lời khuyên về lối sống cho bệnh nhân viêm gan B .
Người bị nhiễm HBV thường lo lắng về nguy cơ truyền bệnh sang những
người xung quanh . Mối lo này hoàn toàn hợp lý bởi vì siêu vi B lây nhiễm
qua tiếp xúc với máu hoặc dịch tiết của bệnh nhân, cũng như do quan hệ tình
dục. Hiện nay, đã có vắc-xin chủng ngừa cho những người tiếp xúc với
người mang mầm bệnh (bạn tình, trẻ em, cha mẹ, người chăm sóc.).
Dù sao, người mang mầm bệnh cần có biện pháp đề phòng thích hợp, ví
dụ nếu Bạn bị đứt tay, hãy lau sạch máu bằng thuốc sát trùng. Nên sử dụng
biện pháp bảo vệ khi quan hệ tình dục , bao cao su vẫn là dụng cụ đáng tin
cậy nhất.
Nếu vừa mới (có thể) bị lây, hoặc qua quan hệ tình dục, hoặc bị kim đâm
từ người đang bị viêm gan B, nên đến bác sĩ càng sớm càng tốt vì cần chích
thuốc ngừa trong vòng 48 tiếng đồng hồ, trễ nhất là trong vòng một tuần.
Trong trường hợp này, người bị lây sẽ cần phải được chích kháng thể
viêm gan B (HBIg) và thuốc ngừa viêm gan B tại hai nơi khác nhau của cơ
thể trong vòng 48 tiếng, trễ lắm là một tuần. Sau một tháng sẽ cần phải chích
kháng thể và thuốc ngừa lần thứ hai, và đến tháng thứ sáu cần mũi ngừa thứ
ba .
CÂU 8 : Phòng bệnh và điều trị .

giúp ngăn không cho HBV nhân lên trong tế bào . Nó thường được dùng ở
dạng viên uống 1lần/ngày trong 12 tháng. Lamivudin giúp được khoảng
40% số người dùng thuốc.
MỘT SỐ CÂU HỎI CHI TIẾT HAY GẶP
Câu hỏi 1 : Chồng sắp cưới của em bị viêm gan siêu vi B, như vậy em có
cần chích ngừa viêm gan B hay không? Chúng em sẽ sống chung với gia
đình bên nhà em, như vậy những người trong nhà có cần chích ngừa hay
không? Có cách nào để chữa trị bệnh viêm gan B cho chồng em hay
không? Phải chích thuốc hay uống thuốc? Hết bao lâu? Nếu không chữa
thì có nguy hiểm lắm không ?
Trả lời :
Nếu chồng bị viêm gan B mà mình chưa bị thì chắc chắn là mình cần
phải chích ngừa viêm gan B. Điều cần chú ý ở đây là mình chỉ cần chích
khi mình chưa bị nhiễm hoặc cơ thể chưa có miễn nhiễm với viêm gan B.
Có rất nhiều loại kháng thể và kháng nguyên của virus viêm gan B, nhưng
hiện nay, đầu tiên, thường thường bác sĩ chỉ cần thử hai loại kháng thể và
kháng nguyên có liên quan đến tình trạng miễn nhiễm (HBsAb và
HBsAg), nếu âm tính thì có thể chích ngừa.
Khi chích ngừa, phải chích nhiều mũi, do đó trong lúc chờ đợi cơ thể
có miễn nhiễm, bạn cần phải áp dụng các phương pháp chống lây bệnh
khác, quan trọng nhất là luôn luôn dùng bao cao su (condom) mỗi khi
giao hợptránh tiếp xúc với máu của người bệnh như là dùng chung bàn
chải đánh răng (chảy máu lợi có thể dính vào bàn chải và lây qua người
khác), lưỡi lam…

Ngoài ra, ăn uống chung, nằm chung, dùng chung bàn cầu tiêu, các tiếp
xúc hàng ngày không có liên quan đến máu và giao hợp đều không làm
cho bệnh viêm gan B lan truyền.
Do đó, đầu tiên bạn cần đi bác sĩ thử máu để xem mình đã có miễn
nhiễm hoặc đã có bị viêm gan B hay chưa để biết có cần chích ngừa hay

Cho tới nay, nếu mức kháng thể HBsAb này cao hơn 10 IU/L, thì bệnh
nhân được coi như đã có đề kháng với viêm gan B. Con số này dựa trên
một nghiên cứu trên 773 người, được thực hiên vào các năm 1980s, tỉ lệ
bị viêm gan cấp đã tăng gấp bảy lần khi mức kháng thể HBsAb giảm
xuống dưới mức 10 IU/L .
B ) Chích ngừa có hiệu quả bao nhiêu phần trăm?
Dùng mức 10 IU/L của HBsAb để xác định xem người chích có miễn
dịch hay chưa, thì nói chung 95 phần trăm người lớn mạnh khoẻ sẽ có
miễn dịch sau khi chích đủ ba mũi. Tỉ lệ đạt được miễn dịch sau khi
chích giảm đi khi tuổi càng cao, đến mức 86 phần trăm ở tuổi tứ tuần
(lứa tuổi bốn mươi), và đến lứa tuổi sáu mươi, tỉ lệ này chỉ còn 47 phần
trăm. Tỉ lệ đáp ứng với thuốc chủng ngừa viêm gan B cũng giảm đi đôi
chút ở người mập, hút thuốc và đàn ông.
Tỉ lệ đáp ứng với thuốc chủng giảm đi một cách đáng kể ở những
bệnh nhân bị xơ gan, suy thận mạn tính (chronic renal failure), những
người được cấy ghép các bộ phận cơ thể (organ transplant recipients) và
những người bị suy giảm miễn dịch. Ở những bệnh nhân lọc máu kinh
niên (chronic hemodialysis), tỉ lệ đáp ứng với thuốc chủng chỉ có
khoảng 50 đến 60 phần trăm. Dù vậy, khi so sánh với những bệnh nhân
lọc máu kinh niên không được chích ngừa, nguy cơ bị nhiễm viêm gan B
ở những người được chích ngừa cũng giảm đi đến 70 phần trăm.
C ) Sau khi chích ngừa có cần phải kiểm tra sự hiệu quả của thuốc ngừa
hay không? Thử như thế nào?
Ở người mạnh khoẻ và trẻ, nói chung, không cần thiết lắm phải kiểm
tra hiệu quả của thuốc chủng sau khi chích, vì tỉ lệ đáp ứng với thuốc lên
đến 95 phần trăm. Các trường hợp cần phải kiểm tra là ở các nhân viên y
tế (phải tiếp xúc với máu hàng ngày nên có nguy cơ cao), các bệnh nhân
lọc máu, cũng như những người có nguy cơ cao bị nhiễm virus viêm gan
B hoặc có tỉ lệ đáp ứng với thuốc thấp (như đã trình bày ở các câu hỏi
trên).

Trả lời :
Mẹ mang thai lây con không do đường cuống rốn mà là lúc chuyển dạ
và săn sóc, gần gủi sau đó . Nếu mẹ HbsAg (+) HbeAg (+) tỉ lệ lây cho
con gần như trên 80% , nếu mẹ HbsAg (+), HbeAg (-) tỉ lệ lây cho con
10 - 15% . Nếu sinh mổ thì không lây . Những đứa con nhiễm siêu vi B
từ lúc lọt lòng hầu như trên 90% sẽ thành nhiễm mãn tính . Trong một
nghiên cứu tại Singapore, HbsAg được phát hiện 43% những đứa trẻ
sinh ra từ mẹ HbsAg (+) . Theo dõi những đứa trẻ này thấy khoảng 75%
trở thành nhiễm mãn tính.
Tuy nhiên vấn đề lây lan qua vợ chồng hay từ mẹ sang con đều có thể
phòng ngừa được nhờ có vaccin. Do đó những người phụ nữ HbsAg (+)
vẫn có thể lập gia đình và sinh con bình thường.
Nếu có thai mà đang bị viêm gan B, cần phải báo cho bác sĩ biết (dù
rằng thường thì khi có bầu, các bác sĩ vẫn cho thử xem có bị viêm gan B
hay không).

Những em bé sinh từ bà mẹ bị viêm gan B (HBsAg dương tính) cần
phải được chích thuốc ngừa và kháng thể trong vòng 12 tiếng đồng hồ từ
lúc sinh .
Câu hỏi 5 :
Người yêu bị viêm gan B ,vậy khi hôn nhau có khả năng mắc bệnh
không ?
Trả lời :
Ơn trời là không , trừ trường hợp người yêu bạn bị viêm lợi hoăc chảy
máu chân răng thì sẽ lây qua nước bọt .