Phan Bội Châu tên thuở nhỏ là Phan Văn San (1867-1940), hiệu Sào Nam. Quê: Nam Đàn, Nghệ An.

- Cuộc đời chia ba giai đoạn:

+ Trước 1905, Hoạt động ở trong nước.

+ Từ 1905-1925 hoạt động cách mạng ở nước ngoài, lập hội Duy Tân, Phong trào Đông Du, Việt Nam quang phục hội.

+ Từ 1925-1940: Bị Thực dân Pháp giam lỏng ở Huế cho đến lúc mất.

- Vừa là một lãnh tụ cách mạng, vừa là một nhà văn lớn. Thơ văn Phan Bội Châu là những lời tâm huyết chứa chan lòng yêu nước (Hải ngoại huyết thư), là vũ khí tuyên truyền vận động cách mạng sắc bén (Ngục trung thư, Trùng quan tâm sử…).

2. Hoàn cảnh sáng tác bài thơ:

   Năm 1905, sau khi vận động thành lập hội Duy Tân và để mở đầu phong trào Đông Du, Phan Bội Châu từ biệt các đồng chí ra nước ngoài. Bài thơ “Xuất dương lưu biệt” được sáng tác trong buổi chia tay này.

II. Nội dung chính của bài thơ:
1. Hai câu đề: Quan niệm về chí làm trai của Phan Bội Châu: 

- Thời phong kiến: Nam tử sinh ra ở đời phải làm những công việc lớn lao có ích cho xã hội . Lý tưởng nhân sinh:
   “Đã mang tiếng ở trong trời đất
   Phải có danh gì với núi sông”
                         (Nguyễn Công Trứ)

   Phan Bội Châu: Đã làm trai phải làm nên chuyện lạ: xoay chuyển trời đất , chí làm trai trong sự nghiệp cứu nước với một lý tưởng lớn lao và mãnh liệt:
   “Làm trai phải lạ ở trên đời
   Há để càn khôn tự chuyển dời”

2. Hai câu thực: Ý thức tự khẳng định mình.

- Khẳng định cái tôi trách nhiệm cống hiến cho đất nước trước lịch sử. Đó là một cái tôi cứng cỏi, đẹp đẽ, cần thiết và cao cả vô cùng.
   “Trong khoảng trăm năm cần có tớ
   Sau này muôn thuở há không ai?”
- Hình thức:

+ Câu 1: Khẳng định

+ Câu 2: Nghi vấn nhằm khẳng định  lời giục giã của cái tôi trong buổi đầu xuất quân.

3. Hai câu luận: Quan niệm vinh nhục và thái độ đối với nền học vấn cũ:

- Tác giả ý thức về nỗi nhục mất nước.
“Non sông đã chết sống thêm nhục”

- Sách vở thành hiền không giúp gì cho thời buổi mất nước
“Hiền thánh còn đâu học cũng hoài”

=>Quan niệm trên chứng tỏ tư tưởng tiến bộ, mới mẻ của Phân Bội Châu.

4. Hai câu kết: Khát vọng và tư thế của buổi lên đường:

- Khát vọng: Vượt bể đông .Đây là một khát vọng hết sức lớn lao mạnh mẻ.

- Tư thế: “thiên trùng bạch lũng nhất tề phi” => khí thế trào lên sục sôi hăm hở =>Tư thế hăm hở ra đi tìm đường cứu nước.

5. Chủ đề: bài thơ thể hiện quyết tâm ra đi tìm đường cứu nước của nhà cách mạng Phân Bội Châu.

III. Tổng kết:

- Nội dung: Bài thơ nhỏ nhưng chứa đựng nội dung tư tưởng vừa phong phú vừa lớn lao: có chí làm trai, có khát vọng xoay chuyển vũ trụ, có ý thức cá nhân trách nhiệm cao cả, có hoài bảo lưu danh thiên cổ, có quan niệm vinh nhục ở đời, có thái độ mới mẻ và táo bạo về sách vở thánh hiền, có tư thế hăm hở ra đi tìm đường cứu nước.

- Nghệ thuật: Bài thơ có một giọng điệu riêng đó chính là nét mạnh mẻ của lòng tâm huyết luôn sục sôi.




Bình luận Chia sẻ Bình chọn: 3.4 trên 5 phiếu
CÁC BÀI LIÊN QUAN:

Phân tích bài thơ Lưu biệt khi xuất dương để làm sáng tỏ nhận định: Đầu thế kỉ XX này, có những vần thơ, những bài văn đã làm cho người nghe căm hờn, suy nghĩ và phấn khởi..PBC là một người dẫn đầu và thành công rõ rệt hơn ai hết về lối thơ ca yêu nước đó Bình giảng bài thơ Lưu biệt khi xuất dương của Phan Bội Châu
Báo lỗi - Góp ý >> Học trực tuyến Lớp 11 trên Tuyensinh247.com. Cam kết giúp học sinh lớp 11 học tốt, hoàn trả học phí nếu học không hiệu quả.

Các bài khác cùng chuyên mục

Viết đoạn văn nghị luận về ý nghĩa của việc tìm ra niềm đam mê thực sự của chính mình trong cuộc sống. Viết đoạn văn nghị luận về sự thấu cảm Viết đoạn văn nghị luận về sự vô cảm Viết đoạn văn nghị luận về sự cao thượng Viết đoạn văn nghị luận về mục tiêu

TẢI APP ĐỂ XEM OFFLINE Tham khảo thêm Tổng hợp các đoạn văn nghị luận về hiện tượng đời sống Tổng hợp các đoạn văn nghị luận về tư tưởng đạo lí Tổng hợp các cách mở bài, kết bài cho tác phẩm Đám tang lão Gô-ri-ô Tổng hợp các cách mở bài, kết bài cho tác phẩm Tâm tư trong tù Tổng hợp các cách mở bài, kết bài cho tác phẩm Tiếng hát đi đày Tổng hợp các cách mở bài, kết bài cho tác phẩm Thơ duyên Tổng hợp các cách mở bài, kết bài cho tác phẩm Đây mùa thu tới Tổng hợp các cách mở bài, kết bài cho tác phẩm Thề non nước Tổng hợp các cách mở bài, kết bài cho tác phẩm Rô-mê-ô và Giu-li-ét Tổng hợp các cách mở bài, kết bài cho tác phẩm Đời thừa

---