Luận văn
Hạch toán kế toán tiêu thụ và
xác định kết quả kinh doanh
Báo cáo quản lý doanh nghiệp
Lời nói đầu
Nền kinh tế nước ta chuyển dần từ nền kinh tế tập trung sang nền kinh tế
hàng hoá nhiều thành phần theo định hướng xã hội chủ nghĩa, chịu sự tác động
của nền kinh tế thị trường là thách thức lớn với mọi thành phần kinh tế. Bởi vậy
muốn tồn tại một doanh nghiệp đứng vững trong thị trường kinh doanh hiện nay
tuỳ thuộc vào kết quả quá trình sản xuất kinh doanh trong doanh nghiệp mà cụ
thể là các chỉ tiêu doanh thu, chi phí và lợi nhuận. Muốn tồn tại chúng ta đòi hỏi
các nhà quản lý, các chủ doanh nghiệp cần phải giám sát chỉ đạo thực hiện sát
sao mọi hoạt động kinh doanh diễn ra trong đơn vị mình. Để thực hiện tốt vấn đề
này không gì thay thế ngoài việc hạch toán đầy đủ, chi tiết và kịp thời mọi
nghiệp vụ kinh tế phát sinh trong kỳ bởi thông qua hạch toán các khoản doanh
thu, chi phí được đảm bảo tính đúng , đầy đủ, từ đó xác định được chính xác kết
quả kinh doanh cuối cùng của doanh nghiệp .
Với doanh nghiệp vừa mang tính chất thương mại, tiêu thụ hàng hoá là
giai đoạn quan trọng nhất của quá trình kinh doanh, nó có tính chất quyết định
tới thành công hay thất bại của doanh nghiệp , giải quyết tốt khâu tiêu thụ thì
doanh nghiệp mới thực sự thực hiện được chức năng là cầu nối giữa sản xuất và
tiêu dùng. Điều đó cho thấy công tác hạch toán nói chung và công tác hạch toán
xác định xác định kết quả kinh doanh nói riêng là khâu vô cùng quan trọng
không thể thiếu với mỗi doanh nghiệp. Để thực hiện mục tiêu này doanh nghiệp
phải lựa chọn kinh doanh mặt hàng nào có lợi nhất, các phương thức tiêu thụ để
làm sao bán được nhiều mặt hàng nhất. Doanh nghiệp nên tiếp tục đầu tư hay
chuyển sang hướng khác. Do vậy việc tổ chức tiêu thụ và xác định kết quả kinh
doanh như thế nào để có thể cung cấp thông tin nhanh nhất kịp thời cho các nhà
quản lý, phân tích đánh giá lựa chọn phương thức kinh doanh thích hợp nhất.
Trong thời gian thực tập tại doanh nghiệp em thấy để có thể tồn tại và phát triển,

2.1) Chức năng :
Là một doanh nghiệp tổ chức lưu chuyển hàng hoá kinh doanh thuần tuý
các loại mặt hàng như nước giải khát, rượu bia, hoá mỹ phẩm, văn phòng phẩm,
tuy nhiên mặt hàng chính của doanh nghiệp là bánh kẹo của công ty cổ phần
Biên Hoà, kẹo cao cấp của công ty PERFETTI. Bên cạnh đó doanh nghiệp còn
đảm nhận một số mặt hàng dịch vụ khác như sữa Mộc Châu, thạch APB, Poke.
Với khối lượng hàng hoá đa dạng như vậy việc tiêu thụ sản phẩm nhiều
hay ít, nhanh hay chậm tuỳ thuộc vào đội ngũ nhân viên bán hàng và các đại lý
bán lẻ, phân tán ở nhiều nơi khác nhau trong địa bàn tỉnh. Bên cạnh đó nhằm
đáp ứng nhu cầu tiêu dùng của khách hàng, doanh nghiệp đã điều động đội ngũ
nhân viên thị trường đưa các loại sản phẩm sang các tỉnh lân cận góp phần ổn
4
Báo cáo quản lý doanh nghiệp
định thị hiếu của khách hàng, đồng thời tăng thu cho ngân quỹ và đảm bảo đời
sống cho công nhân viên trong doanh nghiệp.
2.2) Nhiệm vụ chủ yếu của doanh nghiệp
Doanh nghiệp hoạt động với ba hình thức kinh doanh trong đó mỗi một
hình thức kinh doanh có một nhiệm vụ riêng:
Hình thức kinh doanh tập trung: nhiệm vụ chủ yếu là thực hiện kế hoạch
được giao gồm những mặt hàng thiết yếu cơ bản như: bánh kẹo Bibica, kẹo cao
cấp PERFETTI và văn phòng phẩm Thiên Long.
Hình thức kinh doanh khoán và quản lý tại trung tâm gồm có nhiều đại lý
bán sỉ và lẻ, bán hàng theo phương thức khoán và kinh doanh tập trung. Cửa
hàng khai một số mặt hàng chủ yếu và quản lý về giá cả phương thức văn minh
thương mại.
Hình thức kinh doanh khoán bộ bao gồm các đại lý, quầy hàng kinh doanh
mà cửa hàng không quản lý do đó các đại lý, quầy hàng có nghĩa vụ nộp thuế
thẳng vào cơ quan thuế.
2.3) Đặc điểm tình hình kinh doanh của doanh nghiệp
Với sự phấn đấu không ngừng nỗ lực của cả toàn doanh nghiệp bao gồm

và đại diện mại vụ của doanh nghiệp
3) Tổ chức bộ máy quản lý của doanh nghiệp
Tồn tại và phát triển trong điều kiện kinh tế nhiều thành phần dưới sự
quản lý của giám đốc Trương Vĩnh Sơn doanh nghiệp đã từng bước tổ chức lại
6
Báo cáo quản lý doanh nghiệp
bộ máy quản lý cũng như sắp xếp lại lao động cho phù hợp với yêu cầu hiện tại,
đổi mới các mặt hàng kinh doanh để đảm bảo sản xuất kinh doanh mang lại hiệu
quả cao.
Trong doanh nghiệp mọi hoạt động sản xuất kinh doanh được đặt dưới sự
lãnh đạo trực tiếp của ban giám đốc, giúp việc cho giám đốc là ba phòng ban,
mỗi phòng ban có chức năng nhiệm vụ riêng nhưng đều liên quan chặt chẽ đến
nhau về mọi mặt của công tác kinh doanh và quản lý của mặt hàng. Trong đó
phòng kế toán gồm 2 người, quản lý kho gồm 3 người và phòng nhân viên thị
trường 20 người. Cơ cấu bộ bộ máy tổ chức của doanh nghiệp dươc thể hiện như
sau:
Sơ đồ 1: cơ cấu bộ máy tổ chức của doanh nghiệp
7
Các đại lý bán buôn, lẻ,
cửa hàng, siêu thị
trong địa bàn tỉnh
Giám đốc
P. kế toán P. NV thị
trưòng
P. quản lý kho
Báo cáo quản lý doanh nghiệp
Giám đốc doanh nghiệp là người chịu trách nhiệm trước nhà nước tức là
phải có trách nhiệm phát triển và bảo toàn vốn, là người đứng đầu doanh nghiệp
và lãnh đạo doanh nghiệp và các phòng ban.
Phòng kế toán: giám sát mọi hoạt động của doanh nghiệp trong từng thời

đổi mới, cải tạo lại các văn phòng, đầu tư các tranh thiết bị máy móc phục vụ
cho việc kinh doanh của doanh nghiệp. để đầu tư thêm cho quá trình hoạt động
kinh doanh ngaòi số vốn tự có của mình, doanh nghiệp còn đi vay thêm của ngân
hàng để tiến hành hoạt động kinh doanh của mình.
Với số vốn ban đầu của doanh nghiệp là: 250 000 000 đ
Trong đó: Vốn cố định là: 150 000 000 đ
Vốn lưu động là: 100 000 000 đ
qua hai năm hoạt động kinh doanh đến nay ( 1/6/2005 ) tổng số vốn của doanh
nghiệp đã tăng lên là: 400 000 000 đ
Trong đó: Vốn cố định là: 250 000 000 đ
Vốn lưu động là: 150 000 000 đ
Nhìn vào vốn kinh doanh của doanh nghiệp ta thấy tổng số vốn tăng so
với ban đầu là: 150 000 000 đ trong đó:
Vốn cố định tăng là: 100 000 000 đ
Vốn lưu động tăng là: 50 000 000 đ
Điều này chứng tỏ doanh nghiệp đã phát huy rất tốt nguồn vốn của mình
trong việc kinh doanh song cũng còn nhiều mục tiêu để cho doanh nghiệp phấn
9
Báo cáo quản lý doanh nghiệp
đấu trong những năm tiếp theo. Vì vậy còn có rất nhiều khó khăn cho doanh
nghiệp trên bước đường phát triển và tồn tại.
10
Báo cáo quản lý doanh nghiệp
Phần II: Thực trạng công tác quản lý tiêu thụ sản phẩm tại
DNTM Trương Vĩnh Sơn
Thị trường là nơi thể hiện tập trung nhất các mặt hàng đối lập của sản xuất
hàng hoá, là mục tiêu khởi điểm và cũng là nơi kết thúc của quá trình kinh
doanh. Thông qua thị trường doanh nghiệp nhận biết được nhu cầu xã hội, tự
đánh giá được hoạt động sản xuất kinh doanh của bản thân doanh nghiệp. Phải
chăng, nền kinh tế của thế giới cũng như của nước ta, đã cho ra đời doanh

): là kênh có khâu trung gian tham gia nhờ kênh này ma
doanh nghiệp được giải phóng khỏi nhiệm vụ lưu thông hàng hoá, tập trung vào
sản xuất kinh doanh. Song hàng hoá lưu thông trong kênh này với số lượng
không cao, mức chuyên môn hoá chưa cao, mức dự trữ không hợp lý.
Kênh cấp 2 ( C
2
): là kênh có hai thành phần tham gia, kênh này có quy
mô sản xuất hàng hoá lớn, tập trung, thị trường phong phú ,quay vòng vốn
nhanh. Bởi vậy hiệu quả kinh tế trong tiêu thụ mang lại cao, khả năng thoả mãn
trong thị trường lớn.
12

doanh
nghiệp
người
bán lẻ
người
bán
buôn
đại
lý
người
tiêu
dùng
C
0
C
1
C
2

2.2) Các hình thức tiêu thụ sản phẩm của doanh nghiệp
Do sự đa dạng của nền kinh tế thị trường hiện nay, để đáp ứng từng loại
khách hàng với những hình thức mua bán khác nhau doanh nghiệp đã áp dụng ba
loại hình thức bán hàng đó là bán buôn, bán lẻ và bán hàng theo phương thức
gửi đại lý.
2.2.1) Bán buôn
Là phương pháp bán hàng cho các đơn vị thương mại và các doanh nghiệp
sản xuất, hàng thường được bán theo lô với số lượng lớn giá bán biến động tuỳ
thuộc vào khối lượng hàng bán và phương thức thanh toán, có hai loại bán buôn
là :
Bán buôn qua kho trực tiếp: bên mua cử đại diện đến kho của doanh
nghiệp để mua hàng, doanh nghiệp xuất kho hàng hoá trực tiếp giao cho đại diện
bên mua, sau khi bên mua đã nhận đủ hàng hoá thì thanh toán bằng tiền mặt
hoặc chấp nhận nợ, hàng hoá được xác định là tiêu thụ.
Bán buôn qua kho gián tiếp: căn cứ vào hợp đồng đã ký kết, đại diện bên
doanh nghiệp xuất kho và giao hàng hoá đến tận kho của bên mua hoặc đến nơi
theo hợp đồng, chi phí vận chuyển có thể là bên mua hoặc bên bán chịu.
2.2.2) Bán lẻ
Là phương thức bán hàng trực tiếp cho người tiêu dùng với số lượng nhỏ,
giá bán ít biến động, bán đơn chiếc, thông thường thì doanh nghiệp ít khi bán lẻ
vì việc bán lẻ dành cho các đại lý nhỏ, các cửa hàng bán lẻ.
14
Báo cáo quản lý doanh nghiệp
2.2.3) Bán hàng theo phương thức gửi đại lý
Là phương pháp bán hàng mà trong đó doanh nghiệp thương mại giao
hàng cho cơ sở đại lý gửi để các cơ sở này trực tiếp bán hàng. Bên nhận đại lý
trực tiếp bán hàng thanh toán với khách hàng và được hưởng hoa hồng đại lý
bán. Số hàng doanh nghiệp gửi bán vẫn chưa được coi là tiêu thụ, việc tiêu thụ
xác định khi doanh nghiệp thương mại được cơ sở đại lý gửi tiền hàng hay chấp
nhận thanh toán về số hàng đã bán được.

Nghiên cứu tình hình giá cả: là tiêu chuẩn để doanh nghiệp lựa chọn mặt hàng
kinh doanh cũng như quyết định đến sản xuất, vì giá của nó ảnh hưởng đến thu
nhập, lợi nhuận của doanh nghiệp.
3.2) Đề xuất doanh số tiêu thụ sản phẩm
Trước tiên doanh nghiệp đề ra doanh số tiêu thụ sản phẩm theo từng quý
trong năm và có doanh số cho từng tháng cụ thể ví, dụ như:
Trong quý II năm 2005: doanh số được khoán cho hai mặt hàng Bibica và
Văn phòng phẩm Thiên Long là: 400 000 000 đ
Trong đó : Tháng 4/2005: 150 000 000đ
Tháng 5/2005: 150 000 000 đ
Tháng 6/2005: 100 000 000 đ
Từ đó doanh nghiệp đề ra kế hoạch nhập và xuất hàng hoá tiêu thụ trong
từng tháng.Bên cạnh đó doanh nghiệp còn chú ý đến thời điểm để tiêu thụ như
trong quý II/2005 thì từ tháng 3 doanh nghiệp phải nhập hàng về nhiều để tiêu
16
Báo cáo quản lý doanh nghiệp
thụ hàng hoá nhiều hơn các tháng trước vì trong quý II có tháng 4, 5, 6 lúc này
một số cơ quan hành chính, trường học mua bánh kẹo và văn phòng phẩm về để
liên hoan, hội họp và làm phần thưởng cho các cán bộ công nhân viên, học sinh.
Tiếp đó là các ngày lễ lớn như ngày Quốc tế thiếu nhi bên cạnh đó doanh
nghiệp cũng đưa ra những kế hoạch tiêu thụ hàng hoá theo từng khu vực như: ở
thành phố thì hàng nào bán chạy, ở vùng sâu, xa thì mặt hàng nào bán chạy. Từ
những kế hoạch trên doanh nghiệp đã thực hiện và bước đi những bước vững
chắc, thúc đẩy quá trình tiêu thụ một cách nhanh chóng và đề ra những quyết
định cho kỳ sau.
4) Tình hình tiêu thụ sản phẩm tại doanh nghiệp
Do đặc điểm doanh nghiệp là doanh nghiệp thương mại vì vậy hoạt động
của doanh nghiệp là bán buôn và bán lẻ các mặt hàng. Khi tiến hành nghiên cứu
quá trình tiêu thụ và xác dịnh kết quả kinh doanh của doanh nghiệp thương mại
Trương Vĩnh Sơn, trên cơ sở lý luận thực tế chứng minh rằng phần hành kế toán

nghiệp luôn biến động đòi hỏi mỗi doanh nghiệp đều phải tự vận động tìm ra
cho mình pương án kinh doanh có hiệu quả nhất đặc biệt là hiệu quả của việc
tiêu thụ hàng hoá, vì vậy ngay từ khi sản xuất hàng hoá doanh nghiệp phải tính
xem tình hình tiêu thụ hàng hoá như thế nào để đem lại hiệu quả cao nhất. Do đó
hiệu quả tiêu thụ hàng hoá là một phạm trù kinh tế phản ánh trình độ sử dụng
các nguồn nhân lựcđược thể hiện thông qua mối quan hệ giữa kết quả đạt được
và chi phí bỏ ra trong quá trình tiêu thụ hàng hoá của doanh nghiệp. Hiệu quả
tiêu thụ hàng hoá được thể hiện dưới hai hình thức :
( 1 ) H = K - F
18
Báo cáo quản lý doanh nghiệp
( 2 ) H = K / F
H là hiệu quả tiêu thụ
K là kết quả tiêu thụ hàng hoá
F là chi phí bỏ ra trong quá trình tiêu thụ hàng hoá
Ở công thức ( 1 ) ta chưa thấy được hết hiệu quả tiêu thụ hàng hoá do còn
phụ thuộc vào những yếu tố chi phí trong tiêu thụ hàng hoá
Theo công thức ( 2 ) thì nhược điểm trên được khắc phục, vì chỉ tiêu này
càng cao thì hiệu quả càng cao và ngược lại
Tại mỗi thời điểm khác nhau thì doanh nghiệp có thể có nhiều quan điểm
đánh giá khác nhau, nhưng các mục tiêu này đều có mục tiêu chung đó là mức
tăng lợi nhuận hàng năm để đảm bảo tính ổn định và phát triển doanh nghiệp. Ta
tính hiệu quả tiêu thụ sản phẩm của doanh nghiệp qua chỉ tiêu tỷ xuất lợi nhuận
của doanh nghiệp, ở chỉ tiêu này phản ánh hoạt động sản xuất kinh doanh của
doanh nghiệp là thịnh vượng hay suy thoái, ngoài ra chỉ tiêu này còn cho biết
trong một đồng tổng doanh thu, doanh nghiệp thu được mấy đồng lợi nhuận cụ
thể như:
Năm 2003 lợi nhuận sau thuế của doanh nghiệp là 578,238 triệu đồng,
năm 2004 là 650,380 triệu đồng tăng 12,48% so với năm 2003 tương đương với
72,142 triệu đồng. Để làm rõ vấn đề hiệu quả tiêu thụ hàng hoá của doanh

Là một doanh nghiệp thương mại mới ra đời trong một thời gian ngắn
nhưng đã sớm khẳng định được vị trí của mình, với trụ sở tại một thành phố
miền núi phái Bắc đang trên đà phát triển, nền kinh tế còn chưa được lớn mạnh
lắm nhưng doanh nghiệp đã đáp ứng đựơc một khối lượng hàng hoá khá lớn tới
các tổ chức đơn vị kinh doanh, các hộ gia đình và các đơn vị hành chính.
Đội ngũ cán bộ công nhân viên được trang bị kỹ càng về nghiệp vụ, năng
động trong kinh doanh và sẵn sàng đi xa vì công việc. Bên cạnh đó là sự kết hợp
chặt chẽ giữa các bộ phận trong doanh nghiệp tạo thành một thể thống nhất,
21
Báo cáo quản lý doanh nghiệp
đồng thời dưới sự chỉ đạo tài tình của ban lãnh đạo doanh nghiệp đã từng bước
vững chắc và tự khẳng định được vị trí chính xác của mình trên nền kinh tế thị
trường của Việt Nam hiện nay.
Hoạt động kinh doanh: doanh nghiệp chủ động nắm bắt nhu cầu của
khách hàng tổ chức hợp lý quá trình tiêu thụ, ngoài ra doanh nghiệp còn chú
trọng đến chất lượng phục vụ khách hàng kể cả bán buôn và bán lẻ để nâng cao
uy tín của doanh nghiệp trên thị trường.
Phương thức tiêu thụ: doanh nghiệp thực hiện nhiều phương thức tiêu thụ
khác nhau nhằm tiêu thụ được số lượng hàng hoá tối đa. Bên cạnh đó doanh
nghiệp còn thực hiện tỷ lệ chiết khấu thương mại rất linh hoạt nhằm thu hút
khách hàng tăng số luợng hàng hoá tiêu thụ.
Nhưng bên cạnh những mặt tốt của doanh nghiệp, doanh nghiệp còn một
số điểm yếu cần phải khắc phục như:
2) Khuyết điểm
Hoạt động kinh doanh: còn bị mất mat và hư hỏng hàng hoá trong quá
trình tiêu thụ, tuy nhiên khuyết điểm nay rất ít khi xẩy ra doanh nghiệp cũng
chưa mạnh dạn lắm trong việc đưa hàng hoá ra các tỉnh lân cận để tiêu thụ.
3) Những kiến nghị nhằm nâng cao công tác quản lý doanh nghiệp
Do trụ sở doanh nghiệp đóng ở tỉnh Thái Nguyên một tỉnh miền núi
nhưng có địa hình rất thuận lợi, phía Bắc giáp với tỉnh Bắc Kạn, phía Nam giáp

Mục lục
Lời nói đầu … … 1
Phần I: một số vấn đề chung về doanh nghiệp TM TVS …….…… 3
I. Đặc điểm tổ chức hoạt động của doanh nghiệp TM TVS …… 3
1. Qúa trình hình thành và phát triển doanh nghiệp …… … 3
2. Chức năng và nhiệm vụ của doanh nghiệp ….… 3
2.1. Chức năng …… … 3
2.2.Nhiệm vụ chủ yếu của doanh nghiệp … …… 4
2.3. Đặc điểm tình hình kinh doanh của doanh nghiệp ……… 4
2.4. Đặc điểm tổ chức kinh doanh của doanh nghiệp …… … 5
3. Tổ chức bộ máy quản lý của doanh nghiệp …… … 5
4. Đặc điểm lao động của doanh nghiệp ….… 7
5. Tình hình vốn và nguồn vốn của doanh nghiệp …… 8
Phần II: Thực trạng quản lý tiêu thụ sản phẩm tai doanh nghiệp thương mại
Trương Vĩnh Sơn … … …… 10
1. Các kênh tiêu thụ của doanh nghiệp …… …10
2. Các phương pháp tiêu thụ của doanh nghiệp TMTVS …… …12
2.1. Vai trò của tiêu thụ hàng hoá trong quá trình SX KD … … 12
2.2. Các hình thức tiêu thụ sản phẩm của doanh nghiệp… … ….13
2.2.1. Bán buôn … … … ….13
2.2.2. Bán lẻ … … ….…13
2.2.3. Bán hàng theo phương thức gửi đại lý … … ….14
24
Báo cáo quản lý doanh nghiệp
3. kế hoạch tiêu thụ tại doanh nghiệp …… … 14
3.1. Nghiên cứu thị trường … ………….14
3.2. Đề xuất doanh số tiêu thụ sản phẩm … … 15
4. Tình hình tiêu thụ sản phẩm tại doanh nghiệp …… 16
5. Hiệu quả tiêu thụ sản phẩm của doanh nghiệp ….…… … 17
Phần III: Kết luận … … … 20