Website: http://www.docs.vn Email : [email protected] Tel (: 0918.775.368
Lời mở đầu.
Đất nớc ta xuất phát từ nền tảng là một nớc nông nghiệp lạc hậu, nhng khi
chuyển đổi nền kinh tế từ tập trung sang nền kinh tế hàng hoá nhiều thành phần
thì các doanh nghiệp sản xuất chiếm vị trí và vai trò vô cùng quan trọng trong
nền kinh tế quốc dân. Mối doanh nghiệp sản xuất đợc thành lập nhằm mục đích
tạo ra của cải vật chất cho xã hội, phục vụ cho nhu cầu sản xuất và tiêu dùng
chung cho toàn xã hội.
Tuy nhiên, với chính sách mở cửa của Đảng, nền kinh tế thị trờng có sự
tham gia hoạt động kinh doanh của nhiều thành phần kinh tế đã đặt doanh
nghiệp trớc cuộc tranh gay gắt. Với mục tiêu hàng đầu và cũng là điều kiện tồn
tại của mọi hoạt động kinh doanh là sinh lời, các doanh nghiệp cần giải quyết
hàng loạt các vấn đề kinh tế, kỹ thuật và quản lý sản xuất.
Trong bất kỳ cơ chế quản lý nào, hai vấn đề mà mọi nhà kinh doanh đều
phải quan tâm tới đó là giải quyết một cách tốt nhất đầu vào và đầu ra cho quá
trình sản xuất kinh doanh của một doanh nghiệp. Và thực tế kinh doanh hiện
nay của các doanh nghiệp thì vấn đề tiêu thụ những sản phẩm hàng hoá để sản
xuất ra có ý nghĩa quyết định đến sự sống còn của doanh nghiệp đó. Chính vì
vậy mà các phơng thức thúc đẩy tiêu thụ lại càng đợc các nhà kinh doanh đặc
biệt chú ý tới.
Tổ chức tốt công tác tiêu thụ và xác định kết quả kinh doanh một cách
khoa học, hợp lý và phù hợp với điều kiện cụ thể của doanh nghiệp có ý nghĩa
quan trọng trong việc thu nhận và xử lý thông tin cho chủ doanh nghiệp, giám
đốc điều hành, các cơ quan chủ quản, quản lý tài chính, cơ quan thuế.. để lựa
chọn phơng án kinh doanh có hiệu quả, giám sát việc chấp hành chính sách, chế
độ kinh tế tài chính, thuế..
Xuất phát từ thực tế kinh doanh hiện nay của các doanh nghiệp. Thấy đ-
ợc những ảnh hởng quan trọng của trao đổi và tiêu dùng trong việc kích thích
1
Website: http://www.docs.vn Email : [email protected] Tel (: 0918.775.368
của sản xuất kinh doanh. Tôi chọn đề tài Tổ chức hoạch toán tiêu thụ và xác

2/ ý nghĩa của thông tin hoạch toán tiêu thụ và xác định kết quả kinh
doanh trong các doanh nghiệp.
Tiêu thụ là việc chuyển quyền sở hữu về hàng hoá, thành phẩm, dịch vụ,
lao vụ cho khách hàng và doanh nghiệp thu đợc tiền hay đợc quyền thu tiền. Đó
cũng chính là quá trình vận động của vốn kinh doanh, từ vốn thành phẩm sang
3
Website: http://www.docs.vn Email : [email protected] Tel (: 0918.775.368
vốn bằng tiền và hình thành kết quả. Trong doanh nghiệp, đối tợng chủ yếu để
bán là thành phẩm do doanh nghiệp sản xuất.
Thành phẩm là những sản phẩm đã kết thúc qui trình công nghệ thực
hiện cuối cùng hoặc thuê bên ngoài gia công qui chế biến đã đợc nghiệm thu đủ
tiêu chuẩn qui định đợc nhập kho hoặc giao cho khách hàng. Thành phẩm đợc
biểu hiện qua hai mặt: chất lợng và số lợng. Chất lợng đợc xác định bằng phẩm
cấp tỷ lệ tốt xấu nh: Sản phẩm loại I, loại II, loại A, loại B...Số lợng xác định
nh: tấn, tạ, kg.. Chất lợng thành phẩm cao,số lợng sản xuất kịp thời là yếu tố
quyết định đến số lợng tiêu thụ. Ngoài ra để dễ tiêu thụ tốt, doanh nghiệp có thể
đa dạng hoá các hình thức thanh toán và phơng thức bán hàng nh : bán hàng
trực tiếp, bán hàng gửi đại lý.. với các hình thức thanh toán nh: thanh toán ngay,
thanh toán trả chậm.. Mỗi phơng thức trên đều có cách hạch toán và yêu cầu
thanh toán khác nhau.
3/ Nhiệm vụ của kế toán trong hạch toán tiêu thụ và xác định kết quả
kinh doanh:
Để tăng cờng công tác chủ đạo công tác chỉ đạo sản xuất kinh doanh, để
kế toán thực sự là công cụ sắc bén, hiệu quả không ngừng khai thác mọi khả
năng tiềm tàng nhằm thúc đẩy quá trình tiêu thụ của doanh nghiệp thì kế toán
tiêu thụ cần thực hiện tốt những nhiệm vụ:
- Phản ánh với giám đốc tình hình thực hiện kế hoạch bán hàng của doanh
nghiệp về chủng loại, số lợng, chất lợng, giá cả, thời hạn thanh toán, trên cơ
sở đó để đề xuất kiến nghị các giải pháp về sản xuất và tiêu thụ cho doanh
nghiệp.

5
Website: http://www.docs.vn Email : [email protected] Tel (: 0918.775.368
- Phơng thức gửi bán(chuyển hàng theo hợp đồng) là phơng thức mà sản phẩm
hàng hoá xuất kho cha đợc coi là tiêu thụ ngay tức là cha đợc ngời mua chấp
nhận thanh toán hoặc cha thanh toán, hàng vẫn thuộc quyền sở hữu của ngời
bán. Hàng gửi bán gọi là hàng chờ chấp nhận. Kế toán sử dụng Tk 157-
Hàng gửi bán để phản ánh giá trị thành phẩm , Hàng hoá đem đi gửi bán.
Khi bán đựơc hàng thì từ Tk 157 kết chuyển sang Tk 632.
- Phơng thức đại lý, ký gửi: Hàng giao đại lý là hàng gửi bán và khi đơn vị
nhận làm đại lý bán đợc hàng thì đơn vị giao đại lý phải trả cho họ một số
tiền hoa hồng nhất định.
- Bán hàng theo phơng thức trả góp: là phơng thức bán hàng mà ngời mua trả
ngay lần đầu một phần tiền hàng, phần còn lại sẽ trả dần do đó phải chịu một
khoản lãi do trả chậm.
- Bán hàng theo phơng thức hàng đổi hàng: là phơng thức bán hàng không nhận
bằng tiền mà nhận bằng hàng.
- Hàng tiêu dùng nội bộ : dùng để tặng biếu, hoặc dùng hàng phục vụ sản xuất
kinh doanh, hoặc dùng hàng trả lơng cho công nhân viên.
* Bên cạnh các phơng thức tiêu thụ là các phơng thức thanh toán tiền hàng sau:
- Thanh toán ngay: Khách hàng thanh toán tiền hàng ngay sau khi doanh
nghiệp giao hàng.
- Thanh toán chậm: Sau khi giao hàng doanh nghiệp chỉ chấp nhận thanh toán.
- Thanh toán trớc: Khách hàng trả tiền trớc khi doanh nghiệp giao hàng.
- Thanh toán trả góp: Khách hàng trả dần theo thời hạn do doanh nghiệp qui
định và phải trả phần lãi trả góp.
- Thanh toán đổi hàng: Khách hàng dùng sản phẩm của mình để thanh toán
cho số lô hàng mua của doanh nghiệp với sự thoả thuận giá cả giữa hai bên.
Với mỗi hình thức kế toán phản ánh lên tài khoản khác nhau và sử dụng phơng
pháp hoạch toán khác nhau : Nu thanh toán ngay, kế toán ngay doanh thu đã
thu tiền và phản ánh số tiền thu đợc lên Tk 111, Tk 112 . Nếu thanh toán chậm

TP nhập trong kỳ
Trị giá hạch toán
TP tồn ĐK
=
+
+
Website: http://www.docs.vn Email : [email protected] Tel (: 0918.775.368
Trị giá thực tế thành phẩm = Trị giá hạch toán thành phẩm x Hệ số giá.
xuất dùng trong kỳ xuất dùng trong kỳ
Để phản ánh tình hình việc xuất kho thành phẩm về số lợng và trị giá, kế
toán sử dụng Tk 155- Thành phẩm hay Tk 632- Giá vốn hàng bán. Tuỳ theo
doanh nghiệp áp dụng phơng pháp hạch toán hàng tồn kho là kê khai thỡng
xuyên hay kiểm kê định kỳ.
- Phơng pháp Kê khai thờng xuyên: là phơng pháp hạch toán mà các nghiệp
vụ nhập xuất kho đợc thể hiện một cách thờng xuyên, liên tục và có hệ thống
theo chứng từ nhập, xuất. Phơng pháp này thờng đợc áp dụng ở các doanh
nghiệp thực hiện cân, đo, đong, đếm một cách chính xác số lợng thành phẩm
trong từng nghiệp vụ nhập, xuất kho. Để hạch toán tổng hợp luân chuyển
thành phẩm theo phơng pháp KKTX kế toán sử dụng các Tk: Tk 155-Thành
phẩm, Tk 157- Hàng gửi bán, Tk 632-Giá vốn hàng bán.
- Phơng pháp Kiểm kê định kỳ: là phơng pháp hạch toán mà mỗi nghiệp vụ
xuất kho thành phẩm không đợc ghi ngay vào tài khoản mà đến cuối kỳ hạch
toán mới tiến hành kiểm kê số thành phẩm tồn kho để tính ra số đã xuất
trong kỳ và ghi một lần vào Tk 632- Giá vốn hàng bán. Phơng pháp này đợc
áp dụng đối với những doanh nghiệp không có điều kiện đong, đo, cân, đếm
một cách chính xác khối lợng sản phẩm nhập, xuất trong kỳ.
2.2/ Kế toán giá vốn hàng bán:
2
Giá vốn hàng bán là giá thực tế hay toàn bộ chi phí mà doanh nghiệp đã bỏ
ra để có đợc thành phẩm, hàng hoá đem bán.

Ph¬ng ph¸p h¹ch to¸n thµnh phÈm gi¸ vèn theo hai h×nh thøc b¸n hµng:
10
Website: http://www.docs.vn Email : [email protected] Tel (: 0918.775.368
- Kê khai thờng xuyên.:

_ Phơng pháp kiểm kê định kỳ :

11
Tk 154 Tk 155 Tk 154 Tk 911
Nhập kho
Xuất sp tại kho bán
K/c giá vốn hàng đã
tiêu thụ trong kỳ
Tk 157
Xuất sp từ phân xưởng
gửi bán
Xuất sp gửi bán
Xuất bán không qua kho
Hàng
gửi bán
được
xác nhận
là tiêu
thụ
K/c giá vốn hàng đã tiêu thụ
Tk 157,155 Tk 632 Tk 911
K/c cuối kỳ giá vốn hàng tồn kho và gửi bán
K/c đầu kỳ trị giá vốn TP
tồn kho và hàng gửi bán
Tk 631

Hóa đơn GTGT đợc lập làm 3 liên:
Liên 1: lu ở phòng lập
Liên 2: giao cho khách hàng
Liên 3 : ghi sổ kế toán
Hoá đơn bán hàng do ngời bán lập làm 3 liên :
Liên 1: giao ở phòng lập
Liên 2 : giao cho ngời mua làm chứng từ đi đờng và ghi sổ kế toán đơn
vị mua.
Liên 3: dùng cho ngời bán làm chứng từ thu tiền.
3.2/ Kế toán chi tiết doanh thu :
Các thông tin chi tiết về doanh thu theo từng đối tợng nh từng nhóm hàng,
nhóm sản phẩm, từng hoạt động dịch vụ.. hay từng địa điểm kinh doanh (từng
bộ phận phụ thuộc : cửa hàng, quầy bán ..) luôn cần thiết cho các chủ doanh
nghiệp, giám đốc điều hành để ra các quyết định trong công tác bán hàng. Đáp
ứng yêu cầu hoạch toán chi tiết:
- Tài khoản 511: đợc mở chi tiết
+ Tk 5111: doanh thu bán hàng.
+ Tk 5112: doanh thu bán các sản phẩm.
13
Website: http://www.docs.vn Email : [email protected] Tel (: 0918.775.368
+ Tk 5113: doanh thu cung cấp dịch vụ
+ Tk 5114: doanh thu trợ cấp, trợ giá.
- Tk 512: Doanh thu bán hàng nội bộ. Đợc hạch toán chi tiết:
+ Tk 5121: doanh thu bán hàng hoá
+ Tk 5122: doanh thu bán hàng sản phẩm
+ Tk 5123: doanh thu cung cấp dịch vụ.
Trong mỗi tài khoản cấp 2 trên doanh thu lại đợc chi tiết cho từng thứ sản
phẩm, hàng hoá dịch vụ nh: doanh thu sản phẩm A, doanh thu sản phẩm B.....
Ngoài ra tuỳ theo phơng thức bán hàng và hình thức thanh toán mà kế toán
phải hạch toán chi tiết doanh thu theo : doanh thu cha thu tiền, doanh thu thu