Kỹ năng soạn thảo hợp đồng mua bán hàng hóa quốc tế (Phần 2)
Chọn luật trong
hợp đồng mua bán hàng hóa quốc tế". Mặc dù cố gắng nhưng, bài
viết vẫn chịu ảnh hưởng bởi sự hạn hẹp của tư duy và kinh nghiệm cá nhân, rất
mong được sự đóng góp, trao đổi thêm của mọi người.
3. Chọn luật trong hợp đồng mua bán hàng hóa quốc tế

Trong quan hệ mua bán hàng hóa quốc tế, luật pháp và thực tiễn đều ghi nhận các
bên có quyền lựa chọn luật áp dụng. Luật áp dụng mà các bên lựa chọn có thể là
luật quốc gia, điều ước quốc tế và tập quán thương mại quốc tế. Luật áp dụng bổ
khuyết những vấn đề mà các bên chưa thỏa thuận hoặc thỏa thuận không rõ ràng
trong hợp đồng. Hơn nữa, luật áp dụng là chuẩn mực để xác định hiệu lực và tính
hợp pháp của quan hệ.

3.1. Lựa chọn luật quốc gia điều chỉnh hợp đồng

Luật pháp quốc gia sẽ được áp dụng trong trường hợp được các bên lựa chọn. Tuy
nhiên, các bên nên chủ động lựa chọn luật quốc gia mà mình quen thuộc. Việc
chọn luật phải được ghi nhận cụ thể trong một điều khoản hợp đồng, gọi là “Điều
khoản chọn luật” hoặc “Luật điều chỉnh”.

3.2.
Áp dụng điều ước quốc tế

Điều ước quốc tế điều chỉnh hợp đồng mua bán hàng hóa quốc tế chủ yếu là Công

Điều 49 của Công ước Viên 1980 là một ví dụ điển hình của qui phạm hướng dẫn:
“Bên mua có thể tuyên bố hợp đồng bị hủy bỏ:

(a). Nếu việc bên bán không thực hiện bất kỳ nghĩa vụ nào của mình theo hợp
đồng hoặc theo Công ước này tạo ra một vi phạm nghiêm trọng trong hợp đồng;
hoặc (b). Trong trường hợp nếu bên bán không giao hàng trong thời hạn bổ sung
do bên mua ấn định theo khoản 1 Điều 47 hoặc tuyên bố rằng bên bán sẽ không
giao hàng trong thời hạn ấn định đó”.

Do đó, các bên cần nghiên cứu kỹ Công ước Viên 1980 trước khi thống nhất lựa
chọn Công ước này làm luật điều chỉnh, để bảo đảm các thỏa thuận trong hợp
đồng của các bên không trái với luật áp dụng, nếu không sẽ bị vô hiệu một phần
hoặc toàn bộ.

3.3.
Giá trị hiệu lực của tập quán thương mại quốc tế và một số sai lầm cần
tránhTập quán thương mại quốc tế áp dụng cho hợp đồng mua bán hàng hóa quốc tế
chủ yếu là:
1) Incoterms 2000.
2) Tập quán khu vực như: Điều kiện thương mại theo UCC (áp dụng đối với khu
vực Bắc Mỹ).

3) UCP 600.
4) Một số tập quán Thương mại Quốc tế khác.

Đối với các hợp đồng mua bán hàng hóa quốc tế mà một bên là doanh nghiệp Việt
Nam thì tập quán quốc tế sẽ chỉ có hiệu lực áp dụng nếu được các bên lựa chọn và


Thực ra không phải vậy, mỗi tập quán chỉ điều chỉnh một phần, một vấn đề của hợp
đồng. Do vậy cần tránh kiểu chọn luật như sau: “Hợp đồng này sẽ được điều chỉnh bởi
Incoterms 2000”.

4) Sử dụng điều kiện thương mại không đúng theo phương thức chuyên chở:

Các bên cần nghiên cứu kỹ các điều kiện thương mại để áp dụng cho đúng theo phương
thức chuyên chở hàng hóa mà các bên áp dụng.

Trong trường hợp các bên không lựa chọn luật thì khi xảy ra tranh chấp, cơ quan
tài phán sẽ quyết định chọn luật. Tuy nhiên, để bảo đảm quyền lợi của mình, các
bên cần thiết phải chọn luật áp dụng. Khi lựa chọn luật điều chỉnh, cần phải bảo
đảm nguyên tắc sau:- Nên lựa chọn nguồn luật áp dụng sao cho thuận tiện nhất cho việc thiết lập, thực hiện
hợp đồng và giải quyết tranh chấp phát sinh.

- Nên lựa chọn nguồn luật mà mình quen thuộc nhất.

- Cần phải nghiên cứu kỹ nguồn luật áp dụng để bảo đảm việc chọn luật đạt được những
mục đích có lợi cho mình hoặc ít nhất không làm mất đi lợi thế hoặc gây tổn hại cho
mình.