Hướng dẫn tìm nguồn tài trợ vốn cho các DN vừa và nhỏ! (Phần 1)
Với tư cách là giám đốc doanh nghiệp, bạn biết rất rõ rằng nếu không có đầu tư thì doanh
nghiệp của bạn sẽ không có khả năng phát triển.Nhưng câu hỏi đặt ra cho các bạn là làm thế nào
để tài trợ cho những đầu tư mà bạn muốn thực hiện. Để đầu tư, tóm lại cần phải có nguồn tài
chính thích đáng về giá trị và về thời hạn; đầu tư thật sự là một công việc "lâu dài" và để làm
được điều đó thì cần phải có nguồn vốn "lâu dài".
I. Các giải pháp tìm kiếm nguồn vốn tài trợ:
Về nguyên tắc, có 3 cách giải quyết vấn đề khác nhau:
1. Giải pháp thứ nhất: tăng nguồn vốn chủ sở hữu của doanh nghiệp:
Đây là biện pháp đơn giản nhất và ít tốn kém nhất đối với doanh nghiệp. Thật vậy, "vốn
chủ sở hữu của doanh nghiệp" là vốn đóng góp của các cổ đông hay của người chủ duy nhất, số
vốn này không gây ra chi phí cho doanh nghiệp.
Tuy nhiên đối với các doanh nghiệp vừa và nhỏ, giải pháp này thường là không thể được,
vì một trong những đặc điểm chính của loại doanh nghiệp này chính là ở chỗ người chủ hoặc các
hội viên chỉ có phương tiện tài chính hạn chế: và như vậy họ không thể bỏ ra nhiều vốn hơn số
vốn họ đã góp cho doanh nghiệp được.
Chính nhằm giải quyết khó khăn này, một số tổ chức được thành lập với chức năng tăng
cường vốn chủ sở hữu của các doanh nghiệp vừa và nhỏ bằng cách tham gia góp vốn với thời
gian hạn chế trong các doanh nghiệp.
Việc tham gia của các tổ chức này cho phép doanh nghiệp thụ hưởng có được một số vốn
nhiều hơn để có thể vượt qua một giai đoạn mới trong quá trình phát triển; và ngay khi bắt đầu
hoạt động, tổ chức này sẽ nhượng lại phần góp vốn của mình cho các hội viên khác khi mức độ
lợi nhuận doanh nghiệp đạt được cho phép họ có đủ các phương tiện mua lại.
2. Giải pháp thứ hai: vay có kỳ hạn
Đó là giải pháp cổ điển, nhìn chung tất cả các doanh nghiệp đều nghĩ tới. Nhưng dưới tên
gọi "vay trung và dài hạn", có thể có rất nhiều các phương thức khác nhau mà các doanh nghiệp
thường bị thiếu thông tin.
Thật vậy, cần phải biết rằng tuỳ theo tổ chức tài trợ và nguồn tài trợ, những điều kiện mà
một doanh nghiệp hay một dự án đầu tư phải thoả mãn, cũng như những điều kiện kèm theo có
thể thay đổi đổi rất nhiều.
Do đó, tuỳ theo đặc điểm của nguồn tài trợ và đặc điểm của dự án đầu tư, mà doanh
• trả lại tài sản cho công ty cho thuê: trong trường hợp này, việc giao thiết bị với các chi
phí (tháo dỡ, vận chuyển, ) sẽ do bên thuê chịu trách nhiệm;
• mua lại thiết bị với giá trị còn lại thấp, được ấn định từ lúc ký hợp đồng;
• hoặc ký tiếp hợp đồng thuê thiết bị đó với công ty thuê mua tài chính và trả tiền thuê rẻ
hơn nhiều so với trước (thông thường thời hạn của hợp đồng thuê này là 1 năm)
Ghi chú: Ví dụ trên đây chỉ là một trong rất nhiều hình thức thuê tài chính có thể có.
Với sự phát triển mạnh ở nhiều nước, thuê tài chính có thể được xem là một giải pháp
thay thế đơn giản và thuận lợi cho tín dụng trung và dài hạn; nhất là đối với các doanh nghiệp
vừa và nhỏ thường xuyên gặp khó khăn trong việc vay vốn trung và dài hạn tại ngân hàng.
Tuy nhiên cần phải hiểu rằng thuê tài chính khác với tín dụng trung và dài hạn ở chỗ đó
là một phương tiện tài trợ ở mức thấp hơn: thật vậy, người ta có thể sử dụng phương thức này để
tài trợ cho một vài thiết bị chứ không phải để tài trợ cho toàn bộ một dự án đầu tư lớn.
Cuối cùng cần phải biết rằng giá thuê thường cao vì nó phải cho phép công ty thuê tài
chính một mặt thu lại phần vốn đã đầu tư vào việc mua thiết bị, và mặt khác mang lại lợi nhuận
với số tiền lãi.
II. Tổ chức nào cung cấp những công cụ tài trợ đã trình bày ở trên?
1. Các tổ chức cấp các khoản tài trợ dưới hình thức tham gia góp vốn:
Kiểu tài trợ này chủ yếu do các công ty "vốn rủi ro" cấp (trong tiếng anh "venture
capital"), đó là những công ty chuyên môn hoạt động trong lĩnh vực này.
Các tổ chức tài trợ khác, nhất là một số Tổ chức Tài Chính Quốc tế (SFI, ADB ) và một
số ngân hàng phát triển cũng có thể cấp các khoản tài trợ dưới hình thức "tham gia góp vốn",
nhưng thường đó là hoạt động phụ, bên cạnh hoạt động chính vẫn là cho vay trung và dài hạn.
Tại Việt nam, luật pháp hiện hành không cho phép tồn tại "công ty có vốn rủi ro"; như
vậy, các doanh nghiệp không có khả năng được hưởng loại tài trợ do công ty cung cấp nhằm
giúp họ vượt qua một số giai đoạn trong quá trình phát triển.
Ngoài số ít các công ty cổ phần ra (có thể tăng vốn bằng cách phát hành cổ phiếu mới),
cách duy nhất để các doanh nghiệp Việt nam huy động nguồn vốn từ bên ngoài là lập ra một
công ty liên doanh phù hợp với luật đầu tư nước ngoài. Nhưng đó lại là một phương tiện đáp ứng
mục đích khác mục đích của tài trợ bằng việc "tham gia góp vốn" của các tổ chức tài trợ.
2. Các tổ chức tài trợ dưới hình thức cho vay trung và dài hạn.