Tên nước: Laos
Tên tiếng Việt: Cộng hòa dân chủ nhân dân Lào
Vị trí địa lý:
Nằm ở Đông Nam Á ,phía Đông Bắc của Thái Lan, phía Tây
của Việt Nam
Diện tích: 236800 (km2)
Tài nguyên thiên nhiên: Gỗ xẻ ,thuỷ năng, vàng , thạch cao, thiếc, đá quý
Dân số 6.5 (triệu người)
Cấu trúc độ tuổi theo dân
số:
0-14 tuổi:41.2% 15-64 tuổi 55.7% 65 tuổi trở lên:3.1%
Tỷ lệ tăng dân số: 0.0237
Dân tộc:
Người Lào vùng trên, vùng dưới và vùng trung, người Hmông
và người Dao,người Việt Nam và người Trung Quốc
Thủ đô: Vientiane
Quốc khánh: 02/12/1975
Hệ thống luật pháp:
Dựa theo truyền thống, trình tự , quy tắc pháp luật của Pháp và
thực tiễn xã hội chủ nghĩa
Tỷ lệ tăng trưởng GDP 0.07
GDP theo đầu người: 1900 (USD)
GDP theo cấu trúc ngành: Nông nghiệp:41.2% Công nghiệp: 32.5% Dịch vụ:26.3%
Lực lượng lao động: 2.1 (triệu người)
Lực lượng lao động theo
lĩnh vực nghề nghiệp:
Nông nghiệp:80% Công nghiệp&Dịch vụ: 20%
Tỷ lệ thất nghiệp: 0.024
Tỷ lệ dân số sống dưới
mức nghèo:
0.307
Công nghiệp chiếm 22%, nông nghiệp: 51% và dịch vụ: 27% GDP.
Lào là một trong những nước nghèo nhất thế giới. Nền kinh tế còn nặng tính tự cung tự
cấp. Trước thời kỳ đổi mới được đề ra từ Đại hội IV đảng Nhân dân Cách mạng Lào năm
1986, phần lớn dân số làm việc khai thác lâm sản. Nền kinh tế đang chuyển sang cơ chế
thị trường. Rừng có nhiều gỗ quý. Công nghiệp bao gồm khai thác thiếc, thạch cao, gỗ,
hàng may mặc; điện năng sản xuất đạt 1,34 tỷ kWh, tiêu thụ 514 triệu kWh; xuất khẩu
271 triệu USD, nhập khẩu 497 triệu USD; nợ nước ngoài: 2,32 tỷ USD.
Văn hoá – xã hội:
Số người biết đọc, biết viết đạt 57%, nam: 70%, nữ: 44%.
Giáo dục bắt buộc và miễn phí 8 năm (từ 7 đến 15 tuổi). Tuy vậy số học sinh bỏ học
nhiều. Lào có 4 học viện: Viện công nghệ điện và điện tử, Viện xây dung, Học viện giao
thông – vận tải và Viện bách khoia; một trường đại học y khoa, trường đại học sư phạm
đào tạo giáo viên.
Công tác chăm sóc sức khoẻ cộng đồng yếu kém. Tỷ lệ tử vong trẻ em cao, các bệnh lao,
sốt rét, viêm gan, kiết lỵ khá phổ biến và là một mối quan tâm lớn của cộng đồng.
Những danh thắng dành cho du lịch, nghỉ ngơi và giải trí: Viên-chăn, Tháp Luông, di tích
văn hoá ở cánh đồng Chum, cố đô Luông Phra-băng.
Lịch sử:
Năm 1353, vương quốc Triệu Voi được thành lập. Từ năm 1520, đất nước này mở mang
nhanh chóng, bắt đầu đặt thủ đô tại Viêng-chăn. Cuối thế kỷ XVI, đất nước chi thành hai
vương uốc – Luông Phra-bang và Viêng-chăn và một quốc gia vương công –Chăm-pa-
sắc. Năm 1779, bị Xiêm (Thái Lan) đô hộ. Đầu thế kỷ XIX, vương quốc Viêng-chăn sáp
nhập vào nước Xiêm. Pháp can thiệp vào Lào năm 1893. Theo hiệp ước Lào-Xiêm, Lào
nằm dưới sự bảo hộ của Pháp. Năm 1942, Nhật Bản đặt chân tới Vùng sông Mê-công.
Năm 1945, Khởi nghĩa Viêng-chăn, thành lập Chính phủ độc lập. Năm 1946, Pháp lại
chiến Lào. Năm 1954, Pháp trao trả độc lập cho lào theo Hiệp nghị Giơ-ne-vơ (1954).
Tuy nhiên, Lào đã có nội chiến giữa các lực lượng hoàng gia phản động thân phương Tây
và những người cộng sản Pa-thét Lào. Đến năm 1975, Pa-thét Lào tiếp quản Lào sau khi
Mỹ rút đi. Chế độ quân chủ chấm dứt và nước Cộng hoà Dân chủ Nhân dân Lào được
thành lập. Từ năm 1990, chính phủ bắt đầu tiến hành các cuộc cải cách và mở cửa. Dưới
4\<'4]/.*'4'^./GLM_OULMNOP`Q
.'A65'DaK*3;0?FFG7%H/./9P6bcD:
.`.*d'%':;&4,>.3?d'B
.^./I'=:%H/46\e/K/S
.?1-,./GQK\[$fg3/
ZS3Y'hP0?FFF.0ZZ=QKA88'Y'\1,d
%H./I+%Y'>6)4@<',-,/.Y':467)(/%1'
X97&'>@:*<i4=#$3183,1&12
W'0'9h
+.d'i/.+'>.6&'>8Y',X8+i.//:
03.IKLMT_ULMNb>j4])/.d'-,.5./
4].S3C/>'?'1"54/&'()*./."#$%&'
()*/4X8+45H4/.3:]3;)/.45-',?'Aj3
42./2SQ:kQ':/-5;+j3'1)/.
d'456E “Đoàn công tác này do đồng chí Tổng Bí thư
Cayxỏn Phômvihản trực tiếp chỉ đạo…đã đi xuống các địa phương Lào từ Bắc đến Nam, từ vùng
giải phóng đến vùng địch hậu, cả khu đô thị và nông thôn, đặc biệt là các vùng dân tộc thiểu số
xa xôi hẻo lánh …Đoàn công tác Lào-Việt đó đã vựơt qua muôn vàn khó khăn gian khổ trong
điều kiện chiến tranh ác liệt… có đồng chí hy sinh, các đồng chí khác lạc rừng thiếu đói… có khi
phải ăn cả khoai sắn gạo đã bị chất độc hoá học do máy bay Mỹ thả xuống…” X64=$
i/.+'>4587 !"!#$2*,'>62
d1$3*.kd--2,-,./24=445>
/e4^Q(;+44\':Al<'@64]/.*
42./Ad'A/\[.k4]:
4]R6*Qm'@'=/'%2,-,./C;
Nói đến thủ đô Vientiane không thể không nhắc tới Lễ Hội hay Hội Chợ That Luang
(Boun That Luang).
Cảnh quan That Luang (Đại Tháp, tên chữ nguyên văn là Phra Chedi Lokatiounlamani =
Phrả chê đi lô ka chun la ma ni, tạm dịch là Hoàn Vũ Đại Đỉnh Phật Tích) toạ lạc cách
Vientiane 3 cs, về hướng Đông, được tôn tạo từ 1566 dưới triều vua Setthathirat. Theo
Natasine đều được phô diễn, hài hoà vui nhộn trong tiếng khèn, tiếng la-nạt (bộ đàn
gõ), tiếng khui (sáo), tiếng Koong (trống)
" Ti Khi " là một trò chơi không có không được trong Boun That Luang, nó vừa có tính
cách thể thao vừa phản ánh nội dung tín ngưỡng. Ti Khi là lối chơi đánh cù trên sân cỏ,
nguồn gốc của môn Polo rất thịnh hành tại Ấn Độ và Anh, với chút khác biệt là người
chơi Polo ngồi trên lưng ngựa, còn người chơi Ti Khi thì dùng cặp giò. Trước 1975, vị
khán giả đặc biệt là quốc vương Lào, nay là chủ tịch nước.
Ti Khi được chia ra hai phe. Phe áo đỏ tượng trưng cho quan chức (nay là cán bộ cao
cấp). Phe áo trắng hay phe cởi trần là nông dân. Ti Khi không có luật lệ, không có trọng
tài. Một trận đấu được chia làm 3 hồi, mỗi hồi 20-30 phút. Mục đích của đôi bên là làm
thế nào dùng cù đánh văng trái banh gỗ (loukkhi) cho quá làn ranh nửa phần sân bên kia.
Sau ba hồi, phe nào có điểm cao là phe thắng. Theo tín ngưỡng dân gian, nếu năm nào
phe áo đỏ ( phe quan chức) thắng phe nông dân thì đất nước sẽ khó được yên, nhân dân
sẽ bị khổ. Do đó, hầu như năm nào phe áo trắng hay phe cởi trần cũng thắng cả. Ngoài ra,
Ti Khi còn có thêm ý nghĩa cầu nắng vì vào tháng nầy việc nông tang, đồng áng đã xong.
DW!"
* X?X%0%
Y
L+H0O)H+)':9++6LEF
!"%GV*Z?[.5?W.>D"!#H'G.!/.*DF\
E.!/G.X?A':9++66!W].>VKZ%GZ19*)ZF
^EF0O)%G_':Q0Z
Y
+`LO)M).61"!#)R:
>DV
&6n2;oEXp3C
&6K21./j3464]64-k28'BQg
q
2Y'
\^./;)<@4\@6>'42@B@*jK
4<4';&'>B1./.4]6jK4we3B'>j;
)B'4e@8./kDg
q
-,/wA4]-]*
=AK@jA':]'@A7?`94.@.zzz
Bun Pỉ Mày>k\.6K26n2h4]$dS.g
Y':-g./.>L_LOLTc_.K;&/.@
q
424]l6/D
.>.>;
;
+.>4?'\.W{y*';..>'|@%4&6;tR`
^.Q@d]0S4]7jH9A6/C/4}/.
4x34<[6;tRQ3/]0S4x3Y'w /,
-,.g6.[6.22/;;;X./R[6/.>4?'
.>\wm:2./R;+6'4B'7A
3*9/@.>&6`/4]@VY'
+.>d\.XK+';&/.>.>C/3/ZA4]1@
.>zi\/~6'1.>/.>XK+,'w@'=1*K8V*
K.KAe3B'>j;#/-,d*>[K':k
*.>dA4]1;&/.>XK+'%C\.@@},$
w46KV•'.AA4;
+.>d@..>W{y*yI.>'|@%A6[;&]0S4]^
Bm`'|@%/=145A'B&;#/%C/
4'\3RQ'>845*>/K`6'Q2
jm•';W'4\>2(2/'4<//\4B'
A:/K`w4]@V;+B'4B'>jw462\/K2;
+2'J/4w224?'=C/d-?/46
V'J;y:A<'79^X8+^4,>./7.'9/
4w79.4B'.>`A@j@';
Luang Prabang có vẻ đẹp mơ màng, thời gian như ngưng đọng. Sáng sớm tinh mơ, dưới sông thuyền bè
hiện ra trong sương mù, đổ lên bờ các thứ gạo, rau, heo, rượu. Và cũng ở đây có những chiếc thuyền đưa
khách đến hành hương Pak Ou có những hang động đá vôi nằm trên sông, chứa đầy Phật tích.
Một địa chỉ không kém hấp dẫn là Cánh Đồng Chum ở Xiêng Khoảng, một tỉnh ở Đông - Nam Luang
Prabang, một vùng bị oanh tạc nặng nề trong chiến tranh. Trên cánh đồng rộng còn đầy hố bom đó, rải rác
khá nhiều những cái chum đá lớn mà nguồn gốc còn là điều bí ẩn từ nhiều ngàn năm nay. Các chum đá ấy
có thể là những cái quách hoặc thùng chứa rượu, chứa thóc của người xưa. Nay nó là đối tượng thu hút
khách du lịch lớn nhất trong vùng. Cũng thu hút khách du lịch không kém là những làng dân tộc thiểu số
phía Đông hay Đông - Bắc, về phía Sầm Nưa. Vùng Nam Lào cũng có những địa chỉ đáng bỏ công tìm đến
như cao nguyên Boloven, xứ sở của những vùng trà và cà phê bát ngát, những rừng hoang dã phong phú,
"bốn ngàn đảo" nhỏ của sông Mê Kông giáp biên giới Campuchia và di tích đền cổ Khmer Wat Phu.
Cố đô Luang Prabang
&*Y'@/K'0@:41./45dA6@/
K?1%H;&'>S>%S.?1•
=C/;
s4,>2'23<-'%.>..3:V
.4x3.>4Q>4J;W:]C(.C>K
(24,>'>S>C43•.3(84e'S]/84;W
3<1A`454]Y'*ewY'8'><4J
:-/...1-/(i/.QAV
.4x3;#]1QA.>.>.4]*8.AB,>
Q*^'46'Y';
W3-•1:4'0@`'3I*:..>4m@
EH=@RIQ14:.*Q./Q6
/'.'.?S4A;+/.•4x31.3:|/Q-5>[^
+./.`4.@.-kA@A.+y2*
jA‚3-•.B@%g;+.<4=..\
036A!LMiC//'45'*.3:.>.4ƒj
f1B842.6'jQY'`-%'@24B'
Q(x-%'JBƒ;
)>.*S4?'1A46kY'43:114X#K;+Q
A'3:`1X#K?'•4]Q'>x;y4%24]Y'>/
2?A;y //4./^A'3:24B'
5./;
+>*/4/@A''`4B'5dAS
Y'>/^A'4%21^i.+@,>;+QZ4$1X#K4B'2
_.C.l}5;#-5>..l}A,'A3e41
i.+G4>./2A'4%4]Y'>/21i.+P;y4]4e
@8/\^X#K;
X2Y'>/8>1X#KB'KQ&14142./C•
S'23<;
‡d5'>8
+Q.>^X#K?C>6kC>.;&IX#K[
]?uaaA4<':l#K3KA3$./;…\/4'>+./4Y'@/%
%d\.@*1B'-,<':A'12./;&6.{
6.C>./@%/.3B4<@'3*-R466k;+
4C>4C434@4B'4B3$>3*1.'4/
;&'>8A8]C>C434Q4^X8+;
#J./6j^14X#K;
+6'^]1.3:X8+<>.ZY'?>.'>@/k
C;€=k>.H.ƒ4kƒC/Q;+^./@A>QH
.'>@/kC;"^./-Rk4,'.Vˆ
i.Y'>^BX#K[454?D64==./@'J:;‰C>4]
B'261[AB@S4}3;i\l@S4}:;Š.C1[
lA./>3$2A.C>4]B'2@S4}34<;t
X8+QC4/.3:./@4l@S4}:wl464?'
>z
&^BX#K?3:;&>6k[;C*-•4/4/.4@<'
./444B3$/;yC6k[>3(84RB'2C*
4B'3./B4.-I;i*.>,'j=@*/4*2@~
)e@8..^./.-'
3-•;#<./.44-,/4m'=:
%HA'4A6K/5A'Q4e4<,A
'h+$Q4e1-BK/4e
'1-,.A'Y'@/4454.*^•'/4
2./(4x3/./=S''!';
t3?0ZZ@4\w63S2QKA88'%HY'\1
./EQn44/1@?.S3#$3183^./)Y':-,
./)(/%1'X+%Y'>6B‹':A‚.‹':1./h
MaTw[3@4\<'@6(B42./%H4'`
Y'-2Q2.,>-421,-,@./Œ<'@6
( B : Y' 8 4e @8 Q ,-, 2 ./ U X8 + #1 %
'3'E“Mối tình hữu nghị (Lào - Việt) đó cao hơn núi, dài hơn sông, rộng hơn biển cả,
sáng hơn trăng rằm, ngát thơm hơn bất cứ đoá hoa nào thơm nhất”;c
aXPA'^)X689:O)E+`F0Z:G
:b8:QEF)1G91A':F^,,
!#*Z?D:.!/Q+6-.51+M81APA1&V
Trong cuốn sách "Lào, dệt lụa và truyền thống", tác giả Marie Connon viết: "Phụ nữ dệt cuộc
sống những khát vọng thành những sản phẩm dệt. Họ mơ ước có người chồng chung thủy,
nhiều con cái, những cánh đồng tốt tươi, phì nhiêu và tránh xa ma quỷ và bệnh tật. Tất cả
được phản ánh trong các biểu tượng, hình mẫu được dệt nên trên sản phẩm dệt ". Trang
phục truyền thống có mầu sắc rực rỡ, chất liệu mềm óng được sản xuất từ lụa được người dân
Lào không chỉ tham gia trong các chương trình, lễ hội văn hóa mà trong cả cuộc sống thường
ngày. Ðồng phục dành cho những người làm việc trong các trường học, nhà máy, cơ quan
hành chính ở Lào đều được may bằng phasin, một loại vải lụa sặc sỡ, là thứ đồ cao cấp.
Một trong những sản phẩm lụa thường được phụ nữ Lào sử dụng hằng ngày là váy sinh. Mỗi
mảnh vải dệt dài 1,8 m được hoàn thiện trong một tuần và nhiều kiểu cách được thay đổi với
mỗi vùng ở Lào. Loại vải này rất được khách du lịch yêu thích. Sản phẩm như khăn lụa thêu
thường mất từ hai đến năm tuần mới hoàn thành tùy thuộc vào kích cỡ. Còn chất liệu Cotton
cũng được dệt lẫn với lụa trong các sản phẩm nội thất gia đình. Mầu sắc của vải lụa vẫn là
trình thúc đẩy kinh tế trong ngành sản xuất lụa ở Lào đã được thực hiện, giúp nâng cấp cơ sở
hạ tầng cho các địa phương, mở hướng phát triển cho các làng nghề, tăng thu nhập đáng kể
cho các gia đình. Ðó là bước thay đổi đáng kể trong quá trình bảo tồn và phát triển dệt lụa,
nghề sản xuất truyền thống. Thành công từ chương trình này tạo điều kiện cho việc đẩy mạnh
ngành công nghiệp lụa ở Lào và mở rộng thị trường lụa. Cùng với những ngành công nghiệp
thực phẩm, kéo sợi bông, thuộc da, đóng đồ gỗ, làm hàng thủ công mỹ nghệ , dệt lụa là
ngành công nghiệp thế mạnh đang phát triển ở Lào.
NXn v9n hóa Lào có nhiXu .iZm t!]ng .\ng v"i Thái Lan, .ó là nXn
v9n hóa PhEt giáo. Go PhEt .ã 9n sâu vào t! t!Wng cOa ng!#i Lào, &nh
h!Wng này .!/c ph&n ánh trong ngôn ng, và nghA thuEt, tGo nên mQt dân
tQc Lào r t riêng.
GEG
Văn hóa LàoLào là xứ sở của Phật giáo tiểu thừa, 90% dân số theo đạo Phật. Đạo Phật
được truyền vào xứ Lào trong triều vua Dvaravati vào thế kỷ thứ 7, và từ thế kỷ 14 Phật
giáo đã trở thành quốc giáo. Người dân Lào đã thấm nhuần trong mình những lời Phật
dạy, một mực kính trọng các bậc tăng ni, những vị sư sãi trong chùa. Với dân số khoảng
hơn 6 triệu người và có tới 1.400 ngôi chùa lớn nhỏ, Lào là nước có tỉ lệ chùa so với dân
cao nhất thế giới. Chùa gắn liền với trường học, gắn cả với đời, sư sãi ăn uống bình
thường như dân dã. Phật tử Lào thường tích đức bằng nhiều hoạt động gọi là Thiện
Nghiệp. Vào những dịp lễ hội, Lào hấp dẫn khách du lịch và các Phật tử đến tham quan,
tìm hiểu Phật giáo không kém gì xứ sở chùa vàng – đất nước láng giềng Thái Lan.
D
Văn hóa LàoMỗi nước đều có ngày tết truyền thống theo phong tục của riêng mình. Và
với Lào thì tết Lào là tết cổ truyền Bunpimay hay còn gọi là Tết té nước diễn ra từ ngày
13 đến ngày 16 tháng 4 hàng năm. Người dân té nước để cầu may, bình yên cho cả năm.
Đầu tiên họ tưới nước lên các tượng Phật, sau đó còn té nước vào các nhà sư, chùa và cây
cối xung quanh chùa, rồi đến những người xung quanh. Họ còn té nước vào nhà cửa, đồ
thờ cúng, súc vật và công cụ sản xuất. Trong những ngày này, người dân còn xây tháp
cát, phóng sinh, ăn món lạp, hái hoa tươi, buộc chỉ cổ tay. Với người Lào, những phong
tục trong lễ hội Bunpimay mang ý nghĩa đem lại sự mát mẻ, phồn vinh cho vạn vật, ấm
Van hoa LaoLao la xu so cua Phat giao tieu thua, 90% dan so theo dao Phat. Dao Phat
duoc truyen vao xu Lao trong trieu vua Dvaravati vao the ky thu 7, va tu the ky 14 Phat
giao da tro thanh quoc giao. Nguoi dan Lao da tham nhuan trong minh nhung loi Phat
day, mot muc kinh trong cac bac tang ni, nhung vi su sai trong chua. Voi dan so khoang
hon 6 trieu nguoi va co toi 1.400 ngoi chua lon nho, Lao la nuoc co ti le chua so voi dan
cao nhat the gioi. Chua gan lien voi truong hoc, gan ca voi doi, su sai an uong binh
thuong nhu dan da. Phat tu Lao thuong tich duc bang nhieu hoat dong goi la Thien
Nghiep. Vao nhung dip le hoi, Lao hap dan khach du lich va cac Phat tu den tham quan,
tim hieu Phat giao khong kem gi xu so chua vang – dat nuoc lang gieng Thai Lan.
R)
Van hoa LaoMoi nuoc deu co ngay tet truyen thong theo phong tuc cua rieng minh. Va
voi Lao thi tet Lao la tet co truyen Bunpimay hay con goi la Tet te nuoc dien ra tu ngay
13 den ngay 16 thang 4 hang nam. Nguoi dan te nuoc de cau may, binh yen cho ca nam.
Dau tien ho tuoi nuoc len cac tuong Phat, sau do con te nuoc vao cac nha su, chua va cay
coi xung quanh chua, roi den nhung nguoi xung quanh. Ho con te nuoc vao nha cua, do
tho cung, suc vat va cong cu san xuat. Trong nhung ngay nay, nguoi dan con xay thap cat,
phong sinh, an mon lap, hai hoa tuoi, buoc chi co tay. Voi nguoi Lao, nhung phong tuc
trong le hoi Bunpimay mang y nghia dem lai su mat me, phon vinh cho van vat, am no
hanh phuc cho cuoc song, la dip de nuoi duong va hun duc nghe thuat dan toc.
R)
Van hoa LaoLao con duoc coi la dat nuoc cua nhung le hoi, thang nao trong nam cung co.
Le hoi o Lao hay con duoc goi la Bun, nghia la phuoc, lam Bun nghia la lam phuoc de
duoc phuoc. Cung giong nhu cac nuoc khac trong khu vuc Dong Nam A, le hoi tai dat
nuoc Lao cung chia lam hai phan: phan le la phan nghi thuc do chinh con nguoi dat ra de
giao cam voi than linh va phan hoi chu yeu la vui choi, giai tri. Cac le hoi lon cua Lao
gom Bun Pha Vet (Phat hoa than) vao thang 1; Bun Visakha Puya (le Phat dan) vao thang
4; Bun BangPhay (phao thang thien) vao thang 5; Bun Khao PhanSa – (mua chay) vao
thang 7; Bun Khao Padapdin (tuong nho nhung nguoi da mat) vao thang 9; Bun
Suanghua (dua thuyen) vao thang 10. Le hoi tai Lao luon gan lien voi chua.
Trong y nghi chung ta, nguoi Lao anh em rat gan gui va hau nhu khong gap tro ngai gi
Từ 1955 đến 1975, Vương quốc Lào ủng hộ mạnh mẽ Hoa Kỳ trong cuộc chiến chống lại
sức bành trướng của phe Cộng sản tại Đông Dương. Tình trạng bất ổn về chính trị tại
Việt Nam cũng đã lôi kéo Lào vào cuộc Chiến tranh Đông Dương lần hai (Xem thêm
Chiến tranh bí mật) và là yếu tố dẫn đến nội chiến Lào và một vài cuộc đảo chính. Từ
năm 1968 Bắc Việt đã gởi các đơn vị của họ tham chiến cùng quân Pathet chống lại Quân
đội Lào. Năm 1975 phong trào cộng sản Pathet Lào đã lật đổ chính quyền hoàng tộc, xử
tử vua Savang Vatthana và nắm quyền lãnh đạo đất nước này. Ngày 2 tháng 12 năm
1975, Đại hội đại biểu nhân dân toàn quốc Lào quyết định xóa bỏ chế độ quân chủ, thành
lập nước Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Lào. Ngày này cũng được lấy làm ngày quốc
khánh của Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Lào.
Lào là thành viên Liên Hiệp Quốc từ ngày 14 tháng 12 năm 1955 (lưu ý:chính phủ Lào
này không phải là lực lượng Pathet mà là chính phủ Vương quốc Lào). Quan hệ ngoại
giao với Bắc Việt Nam cấp đại sứ được thiết lập từ ngày 6 tháng 9 năm 1962.
Những năm cuối thập niên 1980, Lào thực hiện chính sách nới lỏng kiểm soát kinh tế.
Năm 1997 quốc gia này gia nhập Hiệp hội các quốc gia Đông Nam Á. Hiện nay quan hệ
với Việt Nam vẫn là cơ bản trong chính sách đối ngoại của Lào.
5)'J
Lào là một quốc gia ở Đông Nam Á không giáp với biển. Địa thể đất Lào có nhiều núi
non bao phủ bởi rừng xanh; đỉnh cao nhất là Phou Bia cao 2.817 m. Diện tích còn lại là
bình nguyên và cao nguyên. Sông Mê Kông chảy dọc gần hết biên giới phía tây , giáp
giới với Thái Lan, trong khi đó dãy Trường Sơn chạy dọc theo biên giới phía đông giáp
với Việt Nam.
Khí hậu trong khu vực là khí hậu nhiệt đới của khu vực gió mùa với hai mùa rõ rệt: mùa
mưa và mùa khô. Mùa mưa kéo dài từ tháng 5 đến tháng 11, tiếp theo đó là mùa khô từ
tháng 12 đến tháng 4 năm sau.
Thủ đô và thành phố lớn nhất của Lào là Viêng Chăn, các thành phố lớn khác là: Louang
Phrabang, Savannakhet và Pakse.
Lào cũng là quốc gia có nhiều loài động vật quí hiếm trên thế giới sinh sống, nổi bật nhất
là hổ, voi và bò tót khổng lồ. Rất nhiều loài đang đứng trước hiểm họa diệt chủng do nạn
săn trộm và phá rừng.
Cấp địa phương cao nhất là tỉnh có 17 đơn vị và thành phố Vientinane. Cấp địa phương
thấp hai là các quận, huyện, thị xã. Cấp địa phương thấp nhất là các xã.
* Thành phố: Vientiane(thủ đô), Luang Prabang
* Thị xã: Attopeu, Ban Houayxay, Bounneua, Hat Dokeo, Luang Namtha, Nam Thane,
Napheng, Oudomxay, Paklay, Pakse, Paksong, Phongsali, Phonhong, Phonsavan,
Salavan, Savannakhet, Sayaboury, Seno, Thakhek, Thangone, Vang Vieng, Viengsay.
a>!
Khoảng 60% dân cư là dân tộc Lào theo nghĩa hẹp, nhóm cư dân thống lĩnh trong chính
trị, văn hóa sinh sống ở các khu vực đất thấp. Dân tộc Lào bắt nguồn từ người Thái di cư
từ Trung Quốc xuống phía nam khoảng thiên niên kỷ 1 trước công nguyên. 8% dân cư
thuộc các sắc tộc khác ở vùng đất thấp cùng với người Lào được gọi chung là Lào Lùm.
Các dân tộc sinh sống ở vùng cao là người H'Mông (Mèo), Dao (Yao hay Miền), Thái
đen, Shan và một ít người gốc Tây Tạng-Miến Điện, sống tại các khu vực cô lập của Lào.
Các bộ lạc vùng cao với một di sản ngôn ngữ sắc tộc hỗn hợp ở phía bắc của Lào. Một
cách tổng quát họ được biết đến như là người Lào Sủng hay người Lào vùng cao.
Các vùng núi ở trung tâm và miền nam là nơi sinh sống của các bộ lạc thuộc sắc tộc
Môn-Khmer, được biết đến như là người Lao Thơng. Có một ít người là gốc Việt Nam,
chủ yếu ở các thành thị, nhưng nhiều người đã rời khỏi đây sau khi Lào giành độc lập
cuối những năm thập niên 1940 và sau 1975.
Thuật ngữ Lào không nhất thiết phải chỉ đến ngôn ngữ, dân tộc Lào hay tập quán của
người Lào mà nó bao hàm ý nghĩa chính trị nhiều hơn. Nó có thể bao hàm cả các sắc tộc
không phải là người Lào gốc nhưng đang sinh sống ở Lào và là công dân Lào. Tương tự
như vậy từ "Lào" có thể chỉ đến những người hay ngôn ngữ, văn hóa và ẩm thực của
những người thuộc sắc tộc Lào đang sinh sống ở vùng Đông Bắc Thái Lan (Isan).
Tôn giáo chính là Phật giáo nguyên thủy, cùng với những điểm chung của thờ cúng linh
vật trong các bộ lạc miền núi là sự cùng tồn tại một cách hòa bình của thờ cúng tinh thần.
Có một số ít người theo đạo Kitô và đạo Hồi.
Ngôn ngữ chính thức và chi phối là tiếng Lào, một kiểu phát âm của Nhóm ngôn ngữ
Thái. Người Lào vùng trung và cao nguyên nói tiếng của bộ lạc mình.
H9*)
Người Lào rất tôn trọng luật giao thông, không thấy trường hợp bóp còi inh ỏi trên
đường, rất hiếm khi thấy kẹt xe trên đường.
************************************************************************
*********************
La
Cong hoa Dan chu Nhan dan Lao (tieng Lao:
)
la mot quoc gia co dat lien bao quanh tai vung Dong Nam A. Lao giap gioi nuoc Myanma
va Trung Quoc phia tay bac, Viet Nam o phia dong, Campuchia o phia nam, va Thai Lan
o phia tay. Lao con duoc goi la "dat nuoc Trieu Voi" hay Van Tuong; ngon ngu cua nuoc
nay la tieng Lao. Truoc day Lao con co ten la Ai Lao (chu Han: 哀牢), Lao Qua.
+
Lich su cua Lao truoc the ky 14 gan lien voi su thong tri cua vuong quoc Nam Chieu (南
詔 ). Vao the ky 14, vua Pha Ngum (Fa Ngum) len ngoi doi ten nuoc thanh Lan Xang
(Van Tuong). Trong nhieu the ki tiep theo, Lao nhieu lan phai chong cac cuoc xam luoc
cua Viet Nam, Mien Dien va Xiem. Den the ky 18, Thai Lan gianh quyen kiem soat tren
mot so tieu vuong quoc con lai. Cac lanh tho nay nam trong pham vi anh huong cua Phap
trong the ky 19 va bi sap nhap vao Lien bang Dong Duong vao nam 1893. Trong The
chien thu hai, Phap bi Nhat thay chan o Dong Duong. Sau khi Nhat dau hang quan Dong
Minh, ngay 12 thang 10 nam 1945, Lao tuyen bo doc lap. Dau nam 1946, Phap quay tro
lai xam luoc Lao. Nam 1949 quoc gia nay nam duoi su lanh dao cua vua Sisavang Vong
va mang ten Vuong quoc Lao. Thang 7 nam 1954, Phap ky Hiep uoc Geneve, cong nhan
nen doc lap va toan ven lanh tho cua Lao.
Tu 1955 den 1975, Vuong quoc Lao ung ho manh me Hoa Ky trong cuoc chien chong lai
suc banh truong cua phe Cong san tai Dong Duong. Tinh trang bat on ve chinh tri tai Viet
Nam cung da loi keo Lao vao cuoc Chien tranh Dong Duong lan hai (Xem them Chien
tranh bi mat) va la yeu to dan den noi chien Lao va mot vai cuoc dao chinh. Tu nam 1968
Bac Viet da goi cac don vi cua ho tham chien cung quan Pathet chong lai Quan doi Lao.
Nam 1975 phong trao cong san Pathet Lao da lat do chinh quyen hoang toc, xu tu vua
va 49 uy vien Trung uong dang. Cac quyet sach quan trong cua chinh phu do Hoi dong
bo truong bieu quyet thong qua.
Lao thong qua hien phap moi nam 1991. Trong nam sau do da dien ra bau cu Quoc hoi
voi 85 dai bieu. Cac thanh vien quoc hoi duoc bau bang bo phieu kin. Quoc hoi do cuoc
bau cu nam 1997 tang len thanh 99 dai bieu da thong qua cac dao luat moi mac du co
quan hanh phap van giu quyen phat hanh cac sac lenh lien quan. Cuoc bau cu gan day
nhat dien ra thang 2 nam 2002 voi 109 dai bieu.
R
Lao - mot trong so it cac nuoc cong san con lai - da bat dau do bo viec kiem soat tap
trung hoa va tang cuong phat trien doanh nghiep tu nhan vao nam 1986. Ket qua tu mot
xuat phat diem thap la rat an tuong. Ty le tang truong trung binh hang nam dat 7% trong
cac nam 1988-2001 ngoai tru mot khoang thoi gian tut xuong do cuoc khung hoang tai
chinh chau A bat dau nam 1997.
Mac du toc do tang truong cao nhung Lao van con la mot dat nuoc voi co so ha tang lac
hau. Tai day da co tuyen duong sat noi thu do Vientiane (Lao) den khu vuc Noong Khai
(Thai Lan), he thong duong bo mac du da duoc cai tao nhung van di lai kho khan, he
thong lien lac vien thong trong nuoc va quoc te con gioi han, dien sinh hoat chi moi co o
mot so khu vuc do thi.
San pham nong nghiep chiem khoang mot nua tong san pham quoc noi (GDP) va su dung
80% luc luong lao dong. Nen kinh te van tiep tuc nhan duoc su tro giup cua Quy tien te
quoc te (IMF) va cac nguon quoc te khac cung nhu tu dau tu nuoc ngoai trong che bien
san pham nong nghiep va khai khoang.
K)
Lao ap dung mot he thong hanh chinh bon cap gom cap trung uong va ba cap dia phuong.
Cap dia phuong cao nhat la tinh co 17 don vi va thanh pho Vientinane. Cap dia phuong
thap hai la cac quan, huyen, thi xa. Cap dia phuong thap nhat la cac xa.
* Thanh pho: Vientiane(thu do), Luang Prabang
* Thi xa: Attopeu, Ban Houayxay, Bounneua, Hat Dokeo, Luang Namtha, Nam Thane,
Napheng, Oudomxay, Paklay, Pakse, Paksong, Phongsali, Phonhong, Phonsavan,
Salavan, Savannakhet, Sayaboury, Seno, Thakhek, Thangone, Vang Vieng, Viengsay.
nhat cua am nhac Lao, nhung nguoi Lao o Thai Lan da phat trien va pho bien rong rai
tren the gioi goi la mor lam sing.
R
Le hoi o Lao hay duoc goi la Bun. Nghia dung cua Bun la phuoc. Lam Bun nghia la lam
phuoc de duoc phuoc. Cung nhu cac buoc trong khu vuc Dong Nam A, le hoi tai dat nuoc
Lao cung chia lam 2 phan, phan le va phan hoi. Lao la xu so cua le hoi, thang nao trong
nam cung co. Moi nam co 4 lan tet: Tet Duong Lich, Tet Nguyen Dan (nhu o mot so nuoc
A Dong), Tet Lao (Bun PiMay vao thang 4) va Tet H'mong (thang 12). Ngoai ra con cac
le hoi: Bun PhaVet ( Phat hoa than) vao thang 1 ; Bun VisakhaPuya (Phat Dan) vao thang
4; Bun BangPhay (phao thang thien) vao thang 5; Bun Khao PhanSa (mua chay) vao
thang 7; Bun Khao Padapdin (tuong nho nguoi da mat) vao thang 9; Bun Suanghua (dua
thuyen) vao thang 10.
g:
Am thuc Lao mang phong cach tuong tu cac quoc gia lang gieng la Campuchia va Thai
Lan : cay, chua va ngot. Tuy nhien , am thuc lai mang nhung phong cach dac trung rat
rieng.
f)
Giao thong Lao duoc xem tuong doi tot, tai cac thanh pho lon, giao thong rat thuan tien.
Nguoi Lao tai vung thu do deu su dung xe hoi do gia nhap khau re, nguoi lam cong chuc
duoc cap xe nen luong xe 4 banh tai cac thanh pho lon rat nhieu. Xe may hau nhu rat it va
khong co, xe dap cung hiem thay ngay tai thu do.
Duong xa hau het la duong 2 chieu, tai cac nga tu den xanh la den mot huong va khong
cho phep huong doi dien chay. Den bo hanh cung nhu den cho xe chay deu la den mot
huong.
Nguoi Lao rat ton trong luat giao thong, khong thay truong hop bop coi inh oi tren duong,
rat hiem khi thay ket xe tren duong.
Vài n9m g(n .ây n!"c bGn Lào ngày càng .ón nhiXu du khách thD
gi"i qua ng& ViAt Nam, Thái Lan và Campuchia. Theo s6 liAu, n9m 2007 có
kho&ng 1,6 triAu du khách thì n9m 2008 và .(u n9m 2009 .ã t9ng g(n g p
.ôi, h]n 3 triAu khách thEp ph!]ng.
Copyright: Tài liệu đại học ©