Tài liu ph cp Internet

1
Mc lc

Mc lc .............................................................................................................................1
Chng 1: Tìm hiu v mng Internet..............................................................................3
1. Khái nim mng Internet ..........................................................................................3
1.1. Khái nim mng máy tính..................................................................................3
1.2. Mng LAN và WAN..........................................................................................3
1.3. Khái nim mng Internet ...................................................................................3
a. Internet là gì?.........................................................................................................3
b. S lc lch s ca Internet ..................................................................................4
c. Các dch v c bn ca Internet............................................................................4
2. Phân cp qun lý Internet và cách thc kt ni internet ...........................................5
2.1. Phân cp qun lý Internet...................................................................................5
2.2. Kt ni máy tính vi Internet.............................................................................6
3. Tìm hiu dch v www .............................................................................................6
3.1. Trình duyt Web ................................................................................................7
3.2. Mô hình hot đng ca web...............................................................................7
3.3. Các thut ng thng gp..................................................................................8
4. Tìm hiu dch v th đin t...................................................................................10
4.1. Mô hình hot đng ca th đin t..................................................................10
4.2. H thng webmail và th min phí..................................................................11
5. Các lu ý phòng tránh virus khi s dng Internet ..................................................11
5.1. Nguy c nhim virus khi sao chép tp t Internet...........................................11
5.2. Nguy c b nhim virus khi nhn th đin t, khi m tp đính kèm...............12
Chng 2: Hng dn s dng dch v www và tìm kim thông tin.............................13
1. Khi đng trình duyt MSIE ..................................................................................13
2. Mt s lnh thng dùng trên trình duyt Web Internet Explore...........................14
2.1. nh hng trên Web.......................................................................................14

4. Dch v gi đin thoi Internet (ifoneVNN)...........................................................51
5. Dch v chat ca Yahoo Messenger........................................................................58
6. S dng dch v nht ký trc tuyn (blog) trong Yahoo ........................................62
Ph lc 1: S dng font ch và b gõ ting Vit trên web.............................................69
1. Gii thiu v b mã UNICODE..............................................................................69
2. Gii thiu chung v b gõ.......................................................................................69
3. Quy tc gõ ting Vit ..............................................................................................71
4. Chuyn ch đ gõ ting Vit, ting Anh.................................................................74
5. Khc phc li font ch thng gp trên web..........................................................74
Ph lc 2: Danh mc các đa ch trang web tham kho..................................................75
1. Các trang web ca VDC..........................................................................................75
2. Mt s trang web thông dng ca Vit Nam..........................................................75 Tài liu ph cp Internet

3
Chng 1: Tìm hiu v mng Internet

1. Khái nim mng Internet
1.1. Khái nim mng máy tính
Mng máy tính đn gin nht ch gm hai máy tính trao đi d liu vi nhau bng
cáp truyn d liu hoc bng sóng vô tuyn. Mng máy tính phc tp có th gm hàng
ngàn máy tính, ví d h thng mng máy tính ca các ngân hàng, tp đoàn đa quc
gia,.. Lý do c bn đ chúng ta phi thit lp mng máy tính đó là:
- Dùng chung tài nguyên qua mng nh máy in, thit b lu tr, chng trình ng
d
ng.
- Tng hiu qu, an toàn, tin cy khi khai thác d liu lu tr trên máy tính.
1.2. Mng LAN và WAN

cho nhiu mng máy tính kt ni vi nó nu chp nhn TCP/IP là giao thc kt ni.
N
m 1983, Internet chính thc ra đi.
- Nm 1989, ti Trung tâm Nghiên cu nguyên t Châu Âu CERN, Tim Berners
Lee trin khai thành công dch v World Wide Web (WWW).
- Nm 1990, Email và Web làm cho Internet tr thành công c làm vic không th
thiu ca hàng triu ngi trên th gii.
- Tháng 12 nm 1997, Vit Nam chính thc tham gia vào mng Internet.
c. Các dch v c bn ca Internet
Internet tr thành phng tin không th thiu trong xã hi hin đi do tính hiu
qu cao ca các dch v sau đây
- Dch v trang tin toàn cu www (world wide web)
Tài liu ph cp Internet

5
- Dch v th đin t E-mail (Electronic mail)
- Dch v truyn tp tin FTP (File Transfer Protocol)
2. Phân cp qun lý Internet và cách thc kt ni internet
Thc cht Internet không thuc quyn qun lý ca bt k ai. Nó không có giám
đc, không có ban qun tr. Bn có th tham gia hoc không tham gia vào Internet, đó
là quyn ca mi thành viên.
2.1. Phân cp qun lý Internet
Hip hi Internet (Internet Society - ISOC) là mt hip hi t nguyn có mc đích
phát trin kh nng trao đi thông tin da vào công ngh Internet. Hip hi bu ra y
ban Kin trúc mng (Internet Architecture Board- IAB). y ban này có trách nhim đa
ra các hng dn v k thut cng nh phng hng đ phát trin Internet. IAB hp
đnh k đ bàn v các vn đ nh các chun, cách phân chia tài nguyên, đa ch ...
Mi ngi trên Internet th
 hin nguyn vng ca mình thông qua Nhóm đc trách
K thut Internet (Internet Engineering Task Force - IETF). IETF cng là mt t chc

ph thuc vào tc đ gii hn ca modem, thng ch t 56 Kbps tr xung.  s
dng kt ni này, bn cn có mt modem dial-up (loi gn trong hoc gn ngoài) và
đng dây đin thoi, sau đó quay s kt ni ca nhà cung cp dch v Internet. Khi
đang kt ni, đin thoi s báo bn. Cc phí ca dch v kt ni này gm 2 phn: phn
cc phí gi ni ht và cc phí ca nhà cung cp dch v Internet.
+ Kt ni ADSL: ây là hình thc kt ni Internet đng truyn tc đ cao,
nhanh gp nhiu ln so vi kt ni dial-up. Nh vy mà bn có th xem phim, nghe
nhc t các trang web trên mng Internet.  dùng kt ni này, bn phi có: modem
ADSL, card mng LAN, đon dây ni t card mng đn modem và đng dây kt ni
Internet. ng dây này có th là cáp riêng hay dùng chung vi đng dây đin thoi
có sn, tu theo nhà cung c
p dch v. Mc dù dùng chung mt đng dây nhng đin
thoi bàn ca bn vn không b bn khi đang truy cp Internet. Cc ca dch v kt
ni này ph thuc vào gói dch v chn dùng, có th là cc trn gói hoc cc thuê
bao tháng cng vi cc dch v tính trên tng MB lu lng s dng.

+ Kt ni Leased Line: Leased Line là mt dch v kt ni Internet trc tip,
cung cp đng truyn dành riêng đ truyn tín hiu Internet. Th mnh ca kt ni
Leased Line là tính linh hot, s n đnh, kt ni ti mi đa đim mà khách hàng yêu
cu. i tng s dng dch v này là các Doanh nghip, t chc ln cn mt đng
truyn riêng tc đ
ô cao, n đnh. S dng dch v Leased line, bn có th truy nhp vào
mng Internet 24/24 thông qua đng truyn k thut s riêng bit, do đó s loi b
đc vic phi thuê bao hàng chc đng dây đin thoi dành đ kt ni Internet. Hn
na, bn s không phi tn thi gian đ đi kt ni quay s đn nhà cung cp dch v,
thi gian s
 dng Internet không gii hn. Tuy nhiên, chi phí tng đi ln.
+ Kt ni không dây (wireless): Kt ni này ph bin rng trong thi gian gn
đây, thng có  các đim truy cp Internet không dây nh quán cafe, khách sn ... Kt
ni này thng dùng cho máy tính xách tay. Mun dùng kt ni này, máy tính ca bn

chi tit k nng s dng trình duyt web  chng 2.
3.2. Mô hình hot đng ca web
H thng web đc xây dng theo mô hình client/server (khách/ch). Mô hình
này gm hai phía: phía client và phía server.
Phía server bao gm mt mt máy tính có cu hình đ mnh, trên đó cha toàn b
cu trúc và ni dung ca trang web và mt phn mm qun tr vic truy xut trang web
khi có nhu cu kt ni t phía ngi dùng, còn gi là web server.
Phía client là máy tính cá nhân, trên đó có cài đt phn mm trình duyt web. Sau
khi ngi dùng nhp đa ch trong ca s trình duyt và nhn nút, mt quá trình kt ni
nhanh chóng xy ra nh sau:
- Mt yêu cu trang web t máy client gi đn máy ch web
Tài liu ph cp Internet

8
- Máy ch web phc v tìm kim và tr li máy client các tp tin và đc trình
duyt hin th thành trang web. Cng có th trang web tr li đn gin ch là dòng thông
báo cho bit “không có d liu nào đc tìm thy  đa ch web yêu cu”

Hình 1.3
3.3. Các thut ng thng gp
HTTP
HTTP là vit tt ca Hyper Text Transfer Protocol (Giao thc truyn tp tin siêu
vn bn). Trình duyt web s dng giao thc này đ kt ni vi web server và ti các
tp tin v máy client. Chính vì vy mà chúng ta thng thy  các đa ch web nào cng
m đu bng http. Ví d
http://vdc.com.vn

Website
Là khu vc cha web, ni các trang web đc lu trên máy ch web. Trong s
các trang web thuc website này, có mt trang gi là trang ch - là trang mà trình duyt


9
Mi nc tham gia vào Internet phi có mt t chc chu trách nhim qun lý tên
min ca các đim kt ni Internet ti nc mình. Ti Vit Nam có t chc VNNIC.
Các tên mim thng bao gm các nhóm sau:
- Nhóm ch đu tiên bên phi gm hai t quy đnh cho nc tham gia Internet
nh vn – Vit Nam, au – Australia, fr – France,.. Riêng nc M thì b qua phn này vì
Internet xut phát t M.
- Nhóm ch th hai theo chiu t phi sang trái s các c
m t vit tt đ ch ra
nhóm ngh nghip, công vic.
Tªn miÒn M« t¶
com C¸c tæ chøc th−¬ng m¹i, doanh nghiÖp
edu C¸c tæ chøc gi¸o dôc
gov C¸c tæ chøc chÝnh phñ
int C¸c tæ chøc Quèc tÕ
mil C¸c tæ chøc qu©n sù
net Mét m¹ng kh«ng thuéc c¸c lo¹i ph©n vïng kh¸c
org C¸c tæ chøc kh«ng thuéc mét trong c¸c lo¹i trªn
- Nhóm các ch tip theo s do ngi đng ký nêu lên và các t chc qun lý tên
min quc gia đng ý khi xác đnh đc tên min đt ra là duy nht.
Hyperlink
Hyperlink có ngha là siêu liên kt, là mt tính cht quan trng ca trang web. Ti
v trí nào đó ca trang web mà con tr chut chuyn sang đnh dng bàn tay tr thì  v
trí đó có mt siêu liên kt. Siêu liên kt làm tng tính tin dng ca trang web và khin
nó tr thành mt kho tài nguyên khng l
.

Hình 1.4
Trang web tnh

Nhim v ca máy phc v th là đón th gi đi t các máy client và phân th v đúng
hp th ngi nhn, sau đó chuyn th t hp th t hp th đ
n máy client ca ngi
nhn khi có yêu cu.
Phía client là các máy tính có cài đt phn mm gi là mail client. Mi ngi
dùng trong h thng th đin t s có mt th mc – gi là hp th – trên máy ch mail
server và phi có mt tài khon gm tên và mt khu đ có th truy xut vào hp th
trên mail server.
Trong mô hình này, hai máy tính client không gi thông đip trc tip cho nhau
nên chúng không cn phi đng thi  trng thái ho
t đng. Ngi gi th ch cn bit
đa ch ngi nhn là có th gi đi đc. Ngi nhn th phi nhp đúng tài khon thì
mi m đc hp th trên máy phc v đ ly v máy tính ca mình. Ngi nhn và
ngi gi th có th  bt k v trí nào trên th gii min là máy tính có kt ni internet
Tài liu ph cp Internet

11
vì các máy ch mail server có th kt ni vi nhau thông qua mng internet và t đng
chuyn th cho nhau bng giao thc SMTP (Simple Mail Transfer Protocol) Hình 1.5
a ch th ca mi ngi s gm: <tên đng ký>@<tên min ca máy ch th>.
Ví d, máy ch th ca Công ty VDC có tên min là vdc.com.vn
. Mt ngi đng ký
tên hp th là vananh. Vy đa ch ca ngi đó là
[email protected]
4.2. H thng webmail và th min phí
 tng tính tin dng ca vic đng ký và s dng th đin t, công ngh web đã
đc áp dng vào h thng email đ to ra h thng gi là web mail. Ngi dùng ch

ch nguy c này, c
n chú ý nhng điu sau:
- Ht sc cn thn vi nhng lá th l, không rõ ngun gc. Không nên m ngay
th đó ra xem mà cn phi quét virus trc khi m ra đc ni dung
- Nu bc th l đó có tp tin đính kèm và yêu cu bn m tp đó ra, bn không
nên m ngay. Trng hp ni dung bc th không rõ ràng bn nên xóa c bc th và
tp tin đính kèm
đó đi.
Tài liu ph cp Internet

13
Chng 2: Hng dn s dng dch v www và tìm kim thông tin

 khai thác thông tin hiu qu trên dch v Web, yêu cu ngi s dng phi
thành tho hai k nng. K nng th nht là bit s dng thành tho các công c, tính
nng ca phn mm trình duyt Web. K nng th hai là bit tìm kim thông tin và
chn lc các thông tin hu ích phc v công vic. Di đây s gii thiu b trình duyt
ph bin nht hi
n nay là Internet Explorer (IE)

1. Khi đng trình duyt IE
IE là mt b trình duyt Web ca hãng Microsoft, đ m mt trang Web trên
Internet dùng trình duyt IE có hai cách:
Cách 1
+ Nhn đúp vào biu tng ca trình duyt trên màn hình desktop: Cách 2
+ Vào Start å
All Programs å Internet Explorer (Xem hình 2.1)

Thanh thc đn Thanh công c Thanh đa ch
Tài liu ph cp Internet

15- n trang Web tìm kim (search) đt sn trong trình duyt 2.2. iu khin quá trình ti (download) d liu trên Web
- Ngng vic ti (download) d liu: - Ti li trang Web hin đang đc m: 2.3. Lu đa ch trang Web vào danh b a thích
ây là tin ích ca trình duyt, cho phép ngi s dng lu li các đa ch các trang
Web a thích mt cách có h thng, theo ch đ, theo tính cht s dng, theo s thích
cá nhân ...
Trong IE: Tính nng này đc gi là Favorites. Thc hin nh sau:
- Yêu cu thanh đa ch address ca trình duyt đang hin th đa ch trang Web cn
lu
- Kích chut vào thc đn Favorites å
Add to Favorites. Hp thoi
Add
Favorite xut hin. (Hình 2.3)

Hình 2.3
Tài liu ph cp Internet

Trong phn Homepage, ti mc Address: nhp vào chính xác mt đa ch Website
mun thit lp làm trang ch cho trình duy
t. Sau đó kích chut vào OK đ hoàn thành.

Hình 2.5
2.6. Thay đi kích thc font ch
- Vào thc đn View å
Text Size
- Chn kích thc phù hp t smallest (nh nht) đn largest (to nht)
2.7. M mt lúc nhiu Website
- Vào thc đn File å
New å Windows
2.8. Tng tc trình duyt Web
Tài liu ph cp Internet

18
Nu bn ch mun đc nhanh trên trang Web nhng ni dung thông tin mà không
mun mt thi gian ch đi thì bn có th “tng tc” trình duyt Web bng mt s th
thut đn gin:
Ch ly ch (Text) mà không ly v các hình nh, âm thanh, hình nh đng. Vic
này s làm cho trang Web tr nên kém thú v và mt s trang Web s đc “v” không
chính xác nhng bn s có đc cái b
n mun: tc đ, thông tin.
- Vào thc đn Tools å
Internet Options å Advanced å Multimedia
Tng b nh dành cho trình duyt đc bit có ích khi bn vào nhng trang Web có
s dng Visual Basic hay Java scripts, Java applet...
2.9. Lu ni dung trang Web
Mt trong nhng đc tính ca trang Web là kh nng cp nht thông tin liên tc,
tc thi. Do vy, ni dung các bài vit ca cùng mt trang Web vào nhng thi đim

kho, Giáo dc-ào to, Kinh t-Thng mi, Khoa h
c - Công ngh, Máy tính-
Internet, Th thao. Mi ch đ li đc đc phân cp thành các ch đ cp con phù
hp. Trong mi ch đ các website thng đc sp xp theo th t abc (ca các tiêu
đ) hoc đc sp xp theo s phân hng ca ngi truy cp.
Giao din ca các trang Web danh b thng đc t chc sp xp nh hình di
đây.

Hình 2.7
Tài liu ph cp Internet

20
S dng các trang Web danh b, ngi dùng ch cn truy nhp chính xác vào đa
ch các trang Web danh b, la chn ch đ đang tìm kim đ chn ra thông tin tìm
kim phù hp.  giúp ngi dùng có th nhanh chóng tìm đn đúng đa ch trang Web
có trong danh b, các trang Web danh b thng cung cp công c tìm kim. Ni dung
tìm kim bao gm:
+ Tìm kim theo tiêu đ ca website: Ti ô tìm kim bn gõ tit: tip theo là đon
vn b
n tìm kim. Ví d: tit:khoa hc, kt qu s lit kê trong Danh b Web Vit Nam
các website có tiêu đ cha t khoa hc.
+ Tìm kim theo ni dung miêu t: Ti ô tìm kim bn gõ des: tip theo là đon
vn bn tìm kim. Ví d des: th thao, kt qu s lit kê các website trong Danh b Web
Vit Nam có miêu t cha t th hoc thao
+ Tìm kim theo đa ch website: ti ô tìm kim bn gõ url: tip theo là đon v
n
bn tìm kim. Ví d url:home, kt qu s lit kê các website trong Danh b Web Vit
Nam có đa ch cha t home.
Di đây là đa ch mt s trang Web danh b ph bin trong nc và trên th
gii:

http://www.yahoo.com
http://www.msn.com

http://www.lycos.comhttp://www.hotbot.com
http://www.altavista.com
 Vit nam hin có mt s trang web tìm kim bng ting Vit nh:

http://www.vinaseek.comhttp://www.vietbig.com
http://www.panvn.com
Cách thc chung đ thc hin tìm kim thông tin trên các trang web tìm kim là:
Bc 1: Truy cp vào trang Web tìm kim (VD:
http://www.google.com
)
Bc 2: Gõ t khóa (keyword) liên quan đn vn đ cn tìm kim vào ô tìm kim.
Ví d: sn phm nông sn, giá thóc, giá vàng,... ri bm chut vào nút lnh Tìm vi
Google (Hình 3.2) hoc nút chc nng tng đng tùy theo tng trang web tìm kim.
(Bn có th nhn nút enter trên bàn phím thay cho nút chc nng này).

Hình 2.8
Tài liu ph cp Internet

22
Bc 3: Máy s tìm trong tt c nhng tài liu, nhng gì đc lu tr có các ch
mà bn gõ vào, sp xp theo mt trt t nào đó ri gi v cho bn (Hình 3.3).

cm t đó bng du ngoc kép, và nh vy t khóa ca chúng ta lúc này là “th trng
nông sn” và máy tìm kim s tìm đc nhng ni dung sát vi nhu cu ca ta hn.
Ngoài ra, đ k
t hp các t khóa, bn s dng du + đ tìm kim trên các trang web
sao cho ni dung ca trang web đó va có t khóa này va có t khóa kia
Tài liu ph cp Internet

24

Hình 2.11
Gõ t khóa bng ting Vit
Hu ht trên các trang web tìm kim hin nay đu h tr vic gõ các t khóa bng
ting Vit, nh vy bn s d dàng tìm kim các thông tin bng ting Vit.  gõ đc
t khóa bng ting Vit, máy tính ca bn phi cài b gõ ting Vit (có th là
vietkey2000 hoc Unikey). Khi đó trên thanh icon xut hin biu tng nh hình v
n
u bn dùng b gõ Unikey
hoc biu tng nu bn dùng b gõ
Vietkey 2000
. Sau đó bn chn b mã theo chun Unicode là có th gõ
đc t khóa bng ting Vit bng cách m phi chut vào biu tng ca b gõ.

Tài liu ph cp Internet

25

Hình 2.12. Chn b mã unicode trên b gõ Unikey Hình 2.13. Chn b mã unicode trên b gõ Vietkey2000

Tìm kim hình nh trên trang Google
Nhn chn vào mc Hình nh và gõ t khoá tìm kim vào ô nhp đ tìm đc các